ەلىمىزدە جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن ازاماتتارعا قولداۋ كورسەتۋ جانە سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبى جاڭارىپ جاتىر. وزگەرىستەر جۇمىسسىز مارتەبەسىن بەرۋگە دەيىنگى جۇمىس ىزدەۋ مەرزىمىن، مانساپ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىن جانە جۇمىس بەرۋشىلەرگە قويىلاتىن تالاپتاردى قامتيدى. ازاماتتار ءۇشىن نەگىزگى ماسەلە – قانداي كومەك كورسەتىلەتىنى، ال جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن باعدارلاماعا قانداي شارتپەن قاتىسۋعا بولاتىنى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى 1 قازاننان باستاپ جۇمىس ىزدەۋشىلەرگە قىزمەت كورسەتۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋگە ارنالعان پيلوتتىق جوبانى ىسكە اسىرا باستادى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – كومەكتى ءار ازاماتتىڭ تاجىريبەسى مەن قاجەتتىلىگىنە قاراي ۇيىمداستىرىپ، ناقتى جۇمىسقا ورنالاسۋىنا باعىتتاۋ.
باستى وزگەرىستىڭ ءبىرى – ازاماتقا جۇمىسسىز مارتەبەسى بەرىلگەنگە دەيىن لايىقتى جۇمىس ىزدەۋ مەرزىمىنىڭ 2 كۇننەن 13 كۇنگە دەيىن ۇزارتىلۋى. وسى ۋاقىت ىشىندە مانساپ ورتالىعىنىڭ ماماندارى جۇمىس ىزدەۋشىنىڭ ەڭبەك تاجىريبەسىن، كاسىبي داعدىلارى مەن قاجەتتىلىكتەرىن انىقتاپ، وعان سايكەس بوس جۇمىس ورىندارىن ىرىكتەيدى جانە جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بايلانىس ورناتادى.
بۇل كەزەڭ ازاماتقا جەكە كەڭەس الۋعا، ۇسىنىلعان جۇمىس ورىندارىمەن تانىسۋعا، قاجەتتى راسىمدەردەن وتۋگە جانە بىلىكتىلىگى مەن كاسىبي جوسپارىنا ساي جۇمىس تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مانساپ ورتالىعىنا جۇگىنۋ ازاماتتى جۇمىسقا ورنالاسقانعا دەيىن سۇيەمەلدەۋدى قامتيتىن ۇدەرىس رەتىندە قاراستىرىلادى. سوندىقتان پيلوتتىق جوبا بارىسىندا مامانداردىڭ جۇمىس ىزدەۋشىنىڭ كاسىبي بەيىنىن دۇرىس انىقتاۋىنا، لايىقتى جۇمىس ۇسىنۋىنا جانە اتقارىلعان جۇمىستى اقپاراتتىق جۇيەلەردە ناقتى كورسەتۋىنە ەرەكشە ءمان بەرىلەدى.
جۇمىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەمگە قاتىستى ەكى مەرزىمدى اجىراتا ءبىلۋ قاجەت. پيلوتتىق جوبا كەزىندە تولەم قولدانىستاعى تارتىپپەن جۇرگىزىلەدى. ونى الۋعا قۇقىعى بار ازاماتتار زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس تولەم الۋ مۇمكىندىگىن ساقتايدى.
بىلتىر 11 ماۋسىمدا بەكىتىلگەن زاڭعا سايكەس، بيىل 1 قاڭتاردان باستاپ جۇمىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەمنىڭ ەڭ ۇزاق مەرزىمى ءۇش ايعا دەيىن بولادى. دەمەك، جۇمىس ىزدەۋ مەرزىمىنىڭ ۇزارۋى مەن الەۋمەتتىك تولەم مەرزىمىنىڭ وزگەرۋى ءارتۇرلى ۋاقىتتا ەنگىزىلەدى.
جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنداعى ەكىنشى وزگەرىس سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋعا قاتىستى. مۇنداي ورىنداردى مانساپ ورتالىقتارى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ءوتىنىشى نەگىزىندە اشادى. باعدارلاماعا كوممەرتسيالىق زاڭدى تۇلعالار، جەكە كاسىپكەرلەر، شارۋا جانە فەرمەر قوجالىقتارى، الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەر، مەملەكەتتىك مەكەمەلەر، ولاردىڭ ۆەدومستۆولارى مەن باعىنىشتى ۇيىمدارى قاتىسا الادى. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار، ولاردىڭ فيليالدارى مەن وكىلدىكتەرى دە ءوتىنىش بەرۋگە قۇقىلى.
بارلىق جۇمىس بەرۋشىگە ورتاق تالاپتار بار. ولار كەمىندە 12 ايدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان بولۋى، بانكروتتىق راسىمىندە بولماۋى، ەكسترەميزمگە قارسى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى زاڭ تالاپتارىن ساقتاۋى جانە جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ شارالارى بويىنشا بۇرىن جاسالعان شارتتاردى تيىسىنشە ورىنداۋى قاجەت. سونىمەن قاتار ءبىر جۇمىس ورنىنىڭ نەمەسە ءبىر شىعىننىڭ مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن بىرنەشە باعدارلاما ارقىلى قايتالاپ قارجىلاندىرىلۋىنا جول بەرىلمەۋگە ءتيىس.
سۋبسيديالاناتىن ورىنداردىڭ سانى جۇمىس بەرۋشىنىڭ ساناتىنا قاراي بەلگىلەنەدى. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردا 1-دەن 10-عا دەيىن، ال وڭىرلەردە 1-دەن 5-كە دەيىن جۇمىس ورنىن ۇيىمداستىرا الادى. ول ءۇشىن ۇيىم ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ رەسمي دەرەكقورىندا تىركەلگەن بولۋى كەرەك.
كوممەرتسيالىق ۇيىمدار، جەكە كاسىپكەرلەر، شارۋا نەمەسە فەرمەر قوجالىقتارى جانە الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەر ءۇشىن 1-دەن 5-كە دەيىن ورىن قاراستىرىلعان. بۇل ساناتتاعى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جالاقى بويىنشا بەرەشەگى بولماۋى، سوڭعى 12 ايدا الەۋمەتتىك تولەمدەردى تۇراقتى اۋدارۋى جانە باعدارلامانىڭ الدىڭعى كەزەڭدەرىنە قاتىسقان ازاماتتاردى تۇراقتى جۇمىسقا قابىلداۋى قاجەت.
مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرى ءۇشىن دە 1-دەن 5-كە دەيىن سۋبسيديالاناتىن ورىن كوزدەلگەن. ال اۋىلدىق اكىمدىكتەر مەن كوممۋنالدىق كاسىپورىندارعا بولەك ءتارتىپ قولدانىلادى: جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جالپى سانىنىڭ 2–5 پايىزى ارالىعىندا بەلگىلەنۋى مۇمكىن.
نەگىزگى راسىمدەر ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى ارقىلى جۇرگىزىلەدى. جۇمىس بەرۋشىلەردى ىرىكتەۋ، ازاماتتاردى اشىلعان ورىندارعا جولداۋ جانە قاجەتتى قۇجاتتاردى تەكسەرۋ ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلەدى. بۇل قاعاز قۇجات اينالىمىن ازايتىپ، وتىنىشتەردى قاراۋدى جەدەلدەتۋگە، راسىمدەردىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا جانە شەشىم قابىلداۋداعى ادامي فاكتوردى شەكتەۋگە باعىتتالعان.
وسىلايشا، جاڭارتىلعان ءتارتىپتىڭ وزەگىندە ناقتى جۇمىسقا ورنالاسۋعا كومەكتەسۋ مىندەتى تۇر. بۇل جۇمىس ىزدەۋشى ءۇشىن تاجىريبەسى مەن داعدىسىنا ساي ۇسىنىس الۋ، ءوز ساناتىنا بەلگىلەنگەن تالاپتار بويىنشا ءوتىنىش بەرۋ مۇمكىندىگى. ال قولداۋدىڭ ناتيجەسى ازاماتتىڭ لايىقتى جۇمىسقا ورنالاسۋىمەن جانە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىمەن بايلانىستى بولماق.
اينۇر كەسىكباەۆا،
تالدىقورعان قالاسى
مانساپ ورتالىعى
فيليالىنىڭ مامانى.











