«Memleket, biznes jáne azamattyq qoǵam ekologiyalyq bilim berudi damytu úshin birigude» atty azamattyq forum ayasynda «ReStart» atty birlesken jobany iske asyru jónindegi is-sharalar josparyna qol qoyu rásimi ótti. Qújatqa Qazaqstan Respublikasy Ǵylym jáne joǵary bilim ministrligi, CCI Kazakhstan kompaniyasy jáne «Jasyl ekonomika jáne G-Global damuy úshin koalitsiya» zańdy túlǵalar birlestigi qol qoidy.
Búl jospar Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń 2025 jylǵy 8 qyrkúiektegi Qazaqstan halqyna Joldauynda aitylǵan ekologiyalyq qauipsizdik pen túraqty damu máselelerin júzege asyru maqsatynda ázirlengen. Sonymen qatar, ol Qazaqstan Respublikasynyń «Bilim turaly» zańyna sáikes daiyndaldy.
Qújattyń basty maqsaty – memleket, biznes jáne azamattyq qoǵam arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaita otyryp, ekologiyalyq bilim men túraqty damu bastamalaryn damytuǵa arnalǵan túraqty platforma qúru.
Joba ayasynda student jastar arasynda ekologiyalyq mádenietti qalyptastyru, «jasyl ekonomika» qaǵidattaryn joǵary oqu oryndarynyń ómirine engizu jáne ekologiyalyq klubtar men ǵylymi qoǵamdar jelisin keńeitu kózdelgen. Sondai-aq, qaldyqtardy súryptap jinau, «jasyl kampus» bastamalaryn engizu jáne ekologiyalyq startaptardy qoldau josparlanǵan.
Jańa joba CCI Kazakhstan kompaniyasynyń on jyldyq tabysty tájiribesine negizdelgen. Búǵan deiin iske asqan «3.2.1. Start!» jobasy biyl jańa formatqa ótip, «ReStart» atauymen keńeitilgen missiyany qolǵa aldy.
2024 jyly Qazaqstannyń ártúrli joǵary oqu oryndarynyń studentteri (QazGAU, KBTU, Satbayev University, QazNAIU, SQU jáne t.b.) 17 tonnadan astam plastik qaldyqty jinap, qaita óńdedi. 2025 jyly jobaǵa 14 joǵary oqu orny men 100 myńnan astam student qatysyp, bir jyl ishinde 35 tonna plastik jinalyp, el boiynsha 15 ekosenbilik úiymdastyryldy.
– Biyl joba óziniń on jyldyq belesine jetip, jańa kezeńge ayaq basty. “ReStart” – búl tek ataudyń auysuy emes, ol túraqty damu jáne ekologiyalyq mádenietke baǵyttalǵan keńeitilgen missiya. Memleket pen azamattyq qoǵammen seriktestik – ekologiyalyq jauapty úrpaq qalyptastyrudaǵy naqty qadam, – deidi CCI Kazakhstan kompaniyasynyń korporativtik jáne retteu qatynastary jónindegi direktory Alima Isembaeva.
QR Ǵylym jáne joǵary bilim ministrliginiń Apparatynyń basshysy Madiyar Kojahmet:
– Búl bastama – jastardyń ekologiyalyq oilauyn qalyptastyrudyń tiimdi joly. Jospardy júzege asyru eldiń túraqty damuyna naqty úles qosady, – dep atap ótti.
Joba jyldarynda ondaǵan studenttik ekoklubtar qúrylyp, kóptegen ekologiyalyq ideyalar universitetterdiń túraqty tájiribesine ainaldy. Máselen, Satbayev University-de plastikalyq qaqpaqtardy jinap, shaǵyn sáulettik nysandarǵa ainaldyru júiesi engizildi. QazNAIU-da «Jasyl kampus» jobasy tabysty iske asuda, al SQU studentteri qaita óńdelgen plastikten kádesyilar jelisin damytyp otyr.
«ReStart» jobasynyń túlekteri arasynda Rocket Plastic, Recycle Birge jáne EcoCashback syndy ekologiyalyq startaptar bar – búginde olar áleumettik kásiporyndarǵa ainalyp, óz baǵytynda tabysty júmys isteude.
2013 jyly qúrylǵan «Jasyl ekonomika jáne G-Global damuy úshin koalitsiyasy» elimizdegi ekologiyalyq bilim men túraqty damu ideyalaryn ilgeriletetin jetekshi qoǵamdyq úiymdardyń biri bolyp sanalady.
– Memleket, biznes jáne azamattyq qoǵamnyń birlesken eńbegi – Qazaqstannyń BÚÚ-nyń Túraqty damu maqsattaryna jetuindegi berik irgetas bolmaq, — dedi úiym tóraiymy Aliya Rahimbekova.
«ReStart» bastamasy — Qazaqstannyń ekologiyalyq bilim beru júiesin jańa deńgeige shyǵaryp, jastardy tabiǵatty qorǵau mádenietine bauluǵa baǵyttalǵan mańyzdy joba. Búl yntymaqtastyq elimizdiń túraqty bolashaǵyna qosylǵan naqty úles bolmaq.
Qajet ANDAS,
«Q-andas» aqparattyq agentigi.
