Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Qajet aqparat

Jarkent meshiti YUNESKO tizimine ene me?

admin
2026/08/30
Qajet aqparat
0
Жаркент мешіті ЮНЕСКО тізіміне ене ме?

Qyzylorda qalasynda ótken Últtyq Qúryltaida Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev:

«Elimizde tanymdyq ári taǵylymdyq máni zor tarihi oryndar men qúndy jádigerler az emes.

Mysaly taza aǵashtan salynǵan Jarkent meshiti – qytai sáuletshileri men úiǵyr sheberleriniń qolynan shyqqan biregei tuyndy. Almatydaǵy «Voznesensk kafedraldy shirkeui» de – airyqsha tarihi nysan. Tatulyq pen dostyqtyń simvoly sanalatyn osy eki ǵimaratty «Birligimiz – áraluandyqta» qaǵidatynyń is júzindegi kórinisi deuge bolady.

Úly dalanyń árbir tau-tasy halqymyzdyń san ǵasyrlyq jylnamasynan syr shertedi.

Sonyń biri – qoinauy qazynaǵa toly Qaratau petroglifteri. Tórt myń jyldyq tarihy bar tańbaly tastar tól órkenietimizdiń tamyry tym tereńde jatqanyn kórsetedi.

Ǵalymdarymyz Qyzylorda jerindegi Sauysqandyq pen Túrkistan oblysyndaǵy Arpa ózennen jalpy sany 17 myń petroglif tapqan. Osyndai qúndy jádigerlerimiz ben últtyq dástúrlerimiz YUNESKO-nyń búkilálemdik múralar tiziminde boluǵa ábden laiyq dep sanaimyn.

Qúzyrly ministrlikke osy máselelerge qatysty júmysty qolǵa aludy tapsyramyn», – degen edi.

t.me/aqorda_resmi

 

Órkenietter toǵysyndaǵy biregei múra

Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev Qyzylorda qalasynda sóilegen sózinde el aumaǵyndaǵy tarihi-mádeni múralardy halyqaralyq deńgeide tanu máselesine erekshe toqtalyp, Jarkent meshitin taza aǵashtan salynǵan, qytai sáuletshileri men úiǵyr sheberleriniń qolynan shyqqan biregei tarihi eskertkish retinde atap ótti. Memleket basshysy múndai nysandardyń YUNESKO-nyń Búkilálemdik múralar tizimine engiziluge ábden laiyq ekenin aityp, qúzyrly organdarǵa naqty tapsyrma berdi.

Búl pikir – kezdeisoq aitylǵan sóz emes. Sońǵy jyldary Jetisu óńirinde júrgizilgen ǵylymi-zertteu, ólketanulyq jáne mádeni jobalar Jarkent meshitiniń tek aimaqtyq emes, jalpyúlttyq ári jahandyq deńgeidegi qúndylyq ekenin aiqyn kórsetti. Ásirese «Jetisu» ólketanushylar ortalyǵy qoǵamdyq birlestiginiń ólketanushylary men zertteushi Qajet Andastyń «Jerúiyq meken», «Jetisudyń qasietti jerleri», «Jetisu jartas suretteri», «Jarkent – kieli meken» atty eńbekterinde Jarkent meshitiniń tarihi, sáulettik jáne ruhani mańyzyn keshendi túrde ashyp kórsetiledi.

Qajet Andastyń «Jerúiyq meken», «Jetisudyń qasietti jerleri», «Jetisu jartas suretteri», «Jarkent – kieli meken» atty zertteu eńbekterinde Jetisu óńiri tútas bir tarihi-ruhani keńistik retinde qarastyrylady. Avtor búl eńbekterinde Jarkent meshitin tek dini ǵimarat retinde emes, Úly Jibek joly boiyndaǵy mádenietter toǵysynyń, etnosaralyq tatulyqtyń jáne sáulettik oilau mádenietiniń jarqyn úlgisi retinde sipattaidy.

Jarkent meshitiniń basty ereksheligi – onyń shegesiz, taza aǵashtan túrǵyzyluy, shyǵys sáulet ónerine tán názik órnekter men jergilikti tabiǵi ortaǵa beiimdelgen qúrylymynyń úilesim tabuy. Búl nysan XIX ǵasyrdyń sońy men XX ǵasyr basyndaǵy Ortalyq Aziyadaǵy sáulet óneriniń sirek saqtalǵan úlgileriniń biri sanalady.

YUNESKO-nyń Búkilálemdik múralar tizimine engizu úshin nysannyń ámbebap qúndylyǵy, biregeiligi, túpnúsqalyq saqtaluy jáne mádeni-tarihi mańyzy dáleldenui tiis. Qajet Andastyń zertteuleri osy talaptardyń barlyǵyna derlik jauap beredi.

Atap aitqanda, «Jarkent – kieli meken» eńbeginde meshittiń arhitekturalyq erekshelikteri, qúrylys tehnikasy, sheberler mektebi, tarihi kezeńi jáne búgingi kúnge deiin saqtalu deńgeii ǵylymi túrǵyda júielengen. Sonymen qatar, nysannyń kópetnosty qoǵamdaǵy tatulyq pen ózara syilastyqtyń simvoly retindegi róli de keńinen taldanady.

Búl ǵimarat – ártúrli mádenietter men dini dástúrlerdiń beibit úndestikte ómir súre alatynyn dáleldeitin tiri múra.

«Jetisudyń qasietti jerleri» men  «Jetisu jartas suretteri» atty eńbegi Jetisu óńirin tek jeke eskertkishter jiyntyǵy emes, tútas mádeni landshaft retinde qarastyru qajettigin kórsetedi. Búl tásil YUNESKO-nyń qazirgi mádeni múralardy qorǵau kontseptsiyasymen tolyq úilesedi.

Jarkent meshiti – sol kieli keńistiktiń mańyzdy tirek núkteleriniń biri. Ol jartas suretteri, kóne qonystar, tarihi joldar men ruhani ortalyqtardy bailanystyratyn mádeni jeliniń ajyramas bóligi retinde qarastyrylady. Osy túrǵydan alǵanda, meshitti jeke nysan retinde ǵana emes, Jetisudyń tútas tarihi-mádeni kesheniniń qúramynda úsynu – halyqaralyq deńgeide moiyndalu múmkindigin arttyra túsedi.

https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1723884

       https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1723879

Sonymen qatar «Jetisu jartas suretteri» men «Jetisudyń qasietti jerleri» eńbekterinde óńir tútas kieli keńistik retinde qarastyrylyp, Jarkent meshiti osy ruhani jeliniń mańyzdy bóligi retinde baǵalanady. Búl tásil YUNESKO-nyń mádeni landshaft úǵymymen de úilesedi.

Sarapshylardyń pikirinshe, Jarkent meshitin YUNESKO tizimine engizu – tek bir ǵimarattyń mártebesin kóteru emes. Búl Jetisu óńiriniń tarihi-mádeni áleuetin álemge tanytyp, Qazaqstannyń kópetnosty, beibit jáne ruhani bai tarihyn halyqaralyq deńgeide nasihattauǵa jol ashady.

Jarkent meshitin YUNESKO tizimine engizu bastamasy – tek ǵylymi ortadaǵy másele emes. Búl – últtyq mádeni sayasattyń, óńirlik damudyń jáne tarihi sanany jańǵyrtudyń mańyzdy bóligi. Múndai mártebe Jetisu óńiriniń turistik áleuetin arttyryp qana qoimai, jastardyń tuǵan jer tarihyna degen qyzyǵushylyǵyn kúsheituge, últtyq biregeilikti nyǵaituǵa yqpal etedi.

Aldaǵy kezeńde ǵylymi qújattamany tolyqtyru, halyqaralyq sarapshylardy tartu, qoǵamnyń keń qoldauyn qamtamasyz etu – basty mindetterdiń biri bolmaq. Búl baǵyttaǵy júieli júmys Jarkent meshitiniń álemdik mádeni múralar qataryna qosyluyna naqty múmkindik beredi.

Osy tústa «Jetisu» ólketanushylar» ortalyǵy qoǵamdyq birlestigi men zertteushi, ólketanushy Qajet Andastyń eńbekterine nazar audarylsa núr ústine núr bolar edi.

 

«Q-andas» aqparattyq agenttigi.

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 11
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Qajet aqparat

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Qajet aqparat

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Qajet aqparat

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Konferensııa

Qandas.kz saityndaǵy ölketanu maqalalaryn aǵylşyn tılıne audaru negızderı

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Konferensııa

Jetisu men Ertis óńiriniń arheologiyalyq jáne sakraldy múrasy

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
Konferensııa

Últtyq park múrajaiy: tabiǵatqa tanymdyq sayahat

September 29, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz