Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Qajet aqparat

Park aumaǵynda taralǵan sútqorektiler

admin
2026/08/31
Qajet aqparat, Qorshaǵan orta
0
Парк аумағында таралған сүтқоректілер

Jońǵar-Alatauy memlekettik últtyq tabiǵi parki – tabiǵaty kórkem, ósimdikteri men januarlar dúniesi aluan túrli erekshe tabiǵi aumaqtardyń biri. Tau bókterinen bastap biik taular men múzdyqtarǵa deiin sozylyp jatqan park aumaǵynda kóptegen januarlar túri mekendeidi. Solardyń ishinde sútqorektilerdiń alatyn orny erekshe.

Qazirgi tańda park aumaǵynda 49 túrli sútqorekti tirkelgen. Búl – Jońǵar-Alatauy MÚTP-niń tabiǵi jaǵdailary januarlar úshin qolaily ekenin kórsetetin mańyzdy kórsetkish. Park aumaǵyndaǵy biiktik beldeulerdiń, ósimdik jamylǵysynyń, su kózderi men jer bederiniń ártúrli boluy januarlardyń aluan túriniń tirshilik etuine múmkindik beredi.

Park aumaǵynda maral, sibir eligi, jabaiy shoshqa, tauteke siyaqty júptúyaqty januarlar keń taralǵan. Olar ósimdiktermen qorektenip, tabiǵi ortadaǵy qorektik bailanystardyń mańyzdy bóligi bolyp tabylady. Al qasqyr, túlki, Tyanь-SHanь qońyr ayuy, qar barysy, Túrkistan sileusini siyaqty jyrtqyshtar tabiǵattaǵy tepe-teńdikti saqtauǵa qatysady. Olar ózderiniń qorek túrleriniń sanyn tabiǵi jolmen rettep, ekojúieniń túraqtylyǵyna áser etedi.

Sonymen qatar park aumaǵynda súr suyr, aq qoyan, saryshúnaqtar, toqaltister men ártúrli kemirgishter, jarqanattar, jerteserler men kirpiler de kezdesedi. Árqaisysy tabiǵi ortada ózindik qyzmet atqarady.

Jońǵar-Alatauy MÚTP tabiǵi bailyǵynyń bir ereksheligi – múnda sirek kezdesetin jáne qorǵauǵa alynǵan januarlardyń boluy. Park aumaǵynda Qazaqstan Respublikasynyń Qyzyl kitabyna engizilgen 6 sútqorekti: qar barysy, Túrkistan sileusini, sabanshy, Tyanь-SHanь qońyr ayuy, Tyanь-SHanь arqary jáne tas susary kezdesedi.

Búl sútqorektilerdiń tabiǵattaǵy sany men taraluyn baqylau – park mamandarynyń mańyzdy mindetteriniń biri. Olardyń tirshiligine tabiǵi ortanyń jaǵdaiy, qorek qory jáne adam áreketi áser etedi. Sirek januarlardy baqylauda qazirgi zamanǵy ádisterdiń biri – fototúzaqtardy paidalanu. Fototúzaqtar januarlardy olardyń tabiǵi ortasynda baqylauǵa múmkindik beredi.

Park aumaǵyndaǵy sútqorektilerge baqylau júmystary jyl saiyn «Tabiǵat jylnamasy» ayasynda júrgiziledi. Ǵylymi zertteu júmystary jáne dalalyq júmystar barysynda sútqorektilerdiń taraluy, sany, mausymdyq ózgeristeri jáne sirek kezdesetin túrlerdiń jaǵdaiy turaly málimetter jinalady.

Búl júmystar úshin mamandar tabiǵi aumaqtarǵa shyǵyp, arnaiy marshruttar boiynsha baqylau júrgizedi, sútqorektilerdiń izderin jáne tirshilik belgilerin anyqtaidy, sondai-aq fototúzaqtar ornatady. Jinalǵan málimetter tabiǵatty qorǵau sharalaryn josparlauǵa jáne park aumaǵyndaǵy sútqorektiler dúniesiniń jaǵdaiyn baǵalauǵa múmkindik beredi.

Park aumaǵynda jersindirilgen, yaǵni introdutsent retinde esepke alynatyn úsh túr bar: amerika kúzeni, kádimgi tiin jáne ondatr. Kádimgi tiin park aumaǵyndaǵy aralas ormandarda kezdesedi. Amerika kúzeni qazirgi uaqytta Lepsi ózeni men onyń iri salalarynda – Aǵynyqatty, Qarbushka, Jalańash jáne Terekti ózenderinde mekendeidi. Al ondatr parktyń kúzet aimaǵyndaǵy ózen jaǵalaulary men su qoimalary mańynda kezdesedi.

Búl túrlerdiń tabiǵi ortaǵa áserin de baqylau mańyzdy. Sebebi jersindirilgen sútqorektiler jergilikti túrlermen qorek pen meken úshin básekege túsui múmkin.

Jońǵar-Alatauy memlekettik últtyq tabiǵi parkiniń sútqorektiler álemi – tabiǵatymyzdyń baǵa jetpes bailyǵy. Maraldyń tauda erkin júrui, tautekeniń jartastardy mekendeui, jabaiy shoshqanyń orman ishinde kezdesui nemese fototúzaqqa sirek kezdesetin qar barysynyń túsui – osy tabiǵi ortanyń saqtalǵanynyń belgisi.

Sútqorektilerdiń aluan túrliligi park ekojúiesiniń bai ári tabiǵi ekenin kórsetedi. Sondyqtan januarlardy qorǵau, olardyń meken etu ortasyn saqtau jáne túraqty ǵylymi monitoring júrgizu – búgingi kúnniń ǵana emes, keleshek úrpaq aldyndaǵy mańyzdy mindet.

Saryqan imanǵali,

Jońǵar Alatauy MÚTP ǵylym bóliminiń ańshylyqtanushysy.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 7
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Qajet aqparat

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Qajet aqparat

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Qajet aqparat

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Konferensııa

Qandas.kz saityndaǵy ölketanu maqalalaryn aǵylşyn tılıne audaru negızderı

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Konferensııa

Jetisu men Ertis óńiriniń arheologiyalyq jáne sakraldy múrasy

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
Konferensııa

Últtyq park múrajaiy: tabiǵatqa tanymdyq sayahat

September 29, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz