Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Qajet derek

Aqsu audanynan bailar qatarynda jatqyzylyp tergelgen, sailanu qúqyǵynan aiyrylǵandar (1931 jyl)

admin
2026/08/31
Qajet derek
0
Ақсу ауданынан байлар қатарында жатқызылып тергелген, сайлану құқығынан айырылғандар (1931 жыл)

Basy:

Auyl túrǵyndaryn baqylau júiesi

Úsynylǵan anketalar 1930–1931 jyldardaǵy Qazaqstan auylyndaǵy kúrdeli sayasi ahualdy, keńestik biliktiń halyqty áleumettik toptarǵa bólip, arnaiy esepke alu jáne jazalau júiesin qalyptastyrǵanyn kórsetedi. Qújattarda adamdardyń aty-jóni men otbasy qúramy ǵana emes, áleumettik tegi, kásibi, múliktik jaǵdaiy, partiyalylyǵy, sailau qúqyǵy, búrynǵy kóterilisterge qatysuy, shetelmen bailanysy, jer audaryluy jáne otbasy músheleriniń sayasi jaǵdaiy turaly málimetter súralǵan. Sondyqtan búl anketalardy qarapaiym halyq sanaǵy emes, túrǵyndardyń sayasi senimdiligin anyqtauǵa arnalǵan tergeu-baqylau qújattary retinde baǵalauǵa bolady.

Keńestik auyldy áleumettik toptarǵa bólu

1920 jyldardyń sońy men 1930 jyldardyń basynda keńestik bilik auyl túrǵyndaryn taptyq belgilerine qarai «batyraq», «kedei», «ortasha sharua», «kulak», «bai», «saudager» jáne «qanaushy» dep jiktedi. Múndai jikteu adamnyń naqty bailyǵyna ǵana emes, búrynǵy kásibine, mal-múlkine, jaldamaly eńbek paidalanuyna nemese saudamen ainalysuyna qarai júrgizildi. 1928 jylǵy bai sharuashylyqtaryn tárkileu nauqany men 1930 jyldan kúsheigen újymdastyru kezinde «bai» jáne «kulak» úǵymdary sayasi aiyptau qúralyna ainaldy. 1930 jylǵy 30 qańtardaǵy BK(b)P Ortalyq komitetiniń qaulysy «kulaktardy» birneshe sanatqa bólip, olardyń bir bóligin tútqyndaudy, ekinshi bóligin jer audarudy jáne múlkin tárkileudi qarastyrdy.

Anketalardaǵy toǵyz adamnyń basym kópshiliginiń «saudager» retinde kórsetilui kezdeisoq emes. Kasymbaev Kasym «kulak, saudager», Babaev Murzabi «iri saudager», al birneshe adam jai ǵana «saudager» dep belgilengen. Búl qújattar búkil auyl halqynyń áleumettik qúramyn emes, bilik kúdikpen qaraǵan belgili bir toptyń tizimin kórsetui yqtimal. Jalǵyz jylqysy bar batyraq Kisebaev Esenbeidiń de «arnaiy sanat» jáne «qylmystyq top» boiynsha tekserilui quǵyn-súrginniń tek auqatty adamdarmen shektelmegenin ańǵartady.

 

Sailau qúqyǵynan aiyru – sayasi oqshaulaudyń qúraly

 

Birneshe anketaǵa «saudager retinde dauys beru qúqyǵynan aiyrylǵan» degen belgi qoiylǵan. Keńestik júiede sailau qúqyǵynan aiyru tek sailauǵa qatysa almaudy bildirmedi. Múndai adamdar memlekettik qyzmetke ornalasu, bilim alu, áleumettik kómekke qol jetkizu jáne qoǵamdyq úiymdarǵa qatysu múmkindikterinen de shektelui múmkin edi. Zertteushiler 1920–1930 jyldary sailau qúqyǵynan aiyrudyń sayasi jáne áleumettik baqylaudyń júieli qúralyna ainalǵanyn, saudagerler, din qyzmetkerleri, búrynǵy sheneunikter jáne jaldamaly eńbek paidalanǵan sharualar «taptyq túrǵydan jat elementter» qataryna engizilgenin kórsetedi.

Osy túrǵydan alǵanda, anketalardaǵy «saudager», «kulak», «qanaushy» degen sózder adamnyń kásibin ǵana emes, onyń keńestik qoǵamdaǵy qúqyqtyq jáne sayasi mártebesin de anyqtaǵan. Mysaly, Gosmanov SHamirdiń «saudager jáne qanaushy», Kasymbaev Kasymnyń «kulak, saudager» dep jazyluy olardy aldyn ala senimsiz áleumettik topqa jatqyzǵan.

 

Újymdastyru jáne halyq narazylyǵy

 

Anketalar 1929–1931 jyldardaǵy kúshtep újymdastyrumen tikelei bailanysty. Búl kezeńde mal men astyq daiyndau jospary kúsheitilip, jeke sharuashylyqtar kolhozdarǵa biriktirildi. Kóshpeli jáne jartylai kóshpeli qazaq sharualary otyryqshylyqqa májbúrlendi. Bailar men kulaktardyń ǵana emes, ortasha sharualar men qarapaiym auyl túrǵyndarynyń da mal-múlki tárkilenip, sharuashylyq júrgizudiń búrynǵy júiesi búzyldy. Kúshtep újymdastyru, mal-múlikti tárkileu, astyq pen et daiyndau nauqandary jáne ákimshilik qysym halyqtyń jappai kóshuine, bosqynshylyqqa jáne qaruly qarsylyqtarǵa ákeldi.

Qazaqstanda 1929–1931 jyldary júzdegen kóterilis pen narazylyq áreketteri bolǵan. Qazaqstan tarihy jónindegi zertteulerde osy kezeńde 372 kóterilis bolyp, olarǵa shamamen 80 myń adam qatysqany kórsetiledi. Bien–Aqsu, Sozaq, Yrǵyz, Qazaly, Qarmaqshy, Abyraly, SHyńǵystau jáne basqa óńirlerdegi qozǵalystar túraqty ásker men OGPU bólimderi arqyly basyldy.

Anketalarda «1930 jylǵy kóteriliske qatysqan», «nauryz kóterilisiniń belsendi qatysushysy», «memlekettik bilikke qarsy úgitshi», «1916 jylǵy kóteriliske qatysqan» degen málimetterdiń kezdesui qújattardyń dál osy qarsylyq qozǵalystarynan keiin jasalǵanyn kórsetedi. Tergeushiler túrǵyndardyń tek 1930–1931 jyldardaǵy áreketin ǵana emes, 1916 jylǵy últ-azattyq kóteriliske qatysuyn da qaita teksergen. Búrynǵy kóteriliske qatysu adamnyń keńestik bilikke kózqarasyn anyqtaityn sayasi belgi retinde paidalanylǵan.

Sonymen birge anketada kóteriliske qatysty jazylǵan málimetti sotpen dáleldengen aiyp retinde birden qabyldauǵa bolmaidy. «Qatysushy», «úgitshi» nemese «kulak elementin qoldaidy» degen baǵalar tergeu organdarynyń, auyl ákimshiliginiń nemese jergilikti belsendilerdiń pikirine súienip toltyryluy múmkin. Sondyqtan búl anyqtamalar sol adamdardyń naqty áreketimen qatar, keńestik biliktiń olardy qalai qabyldaǵanyn da kórsetedi.

 

Tútqyndau, jer audaru jáne «úshtik» sheshimderi

 

Anketalarda «arnaiy sanat», «tergeu úshtigi», «tergeu toby», «qylmystyq top», «arnaiy qonystanushy», «ákimshilik jolmen jer audaryldy» degen tirkester jii kezdesedi. Búlar keńestik jazalau júiesiniń auyldyq deńgeige deiin jetkenin bildiredi. Adamnyń taǵdyry qalypty sot talqylauymen ǵana emes, OGPU organdary, arnaiy komissiyalar men úshtikterdiń sheshimi arqyly anyqtaldy.

Abdukarimov Soldattyń № 58 qauly boiynsha ákimshilik jolmen jer audaryluy, Jalybaev Hannannyń 1931 jylǵy qyrkúiekte sottaluy, Babaev Murzabidiń 1931 jylǵy shildede tútqyndaluy jáne Kuatov Jusiptiń jer audarudan qaityp kelui – repressiyalyq sharalardyń ártúrli tásilmen júrgizilgenin kórsetedi. Bireuler sottalǵan, ekinshileri ákimshilik sheshimmen kóshirilgen, úshinshileri arnaiy esepke alynǵan.

1930 jyldary «kulaktardy tap retinde joyu» nauqany kezinde adamdardy Qazaqstannyń óz ishinde de bir audannan ekinshi audanǵa kúshtep kóshiru josparlanǵan. OGPU qújattarynda 1930 jyly respublika ishinde myńdaǵan otbasyn qonys audartu josparlary bolǵany aitylady. Osyǵan bailanysty anketalardaǵy «arnaiy qonystanushy», «jer audaruǵa úsynyldy» jáne «jer audarudan qaityp keldi» degen belgiler jalpyodaqtyq deportatsiyalyq sayasattyń jergilikti kórinisi sanalady.

 

Otbasy múshelerin de baqylau

 

Anketalarda tek tekserilgen adamnyń emes, onyń otbasy músheleriniń sayasi jaǵdaiy da súralǵan. «Otbasy músheleriniń basmashylarmen nemese dezertirlermen bailanysy», «Qyzyl Armiyada qyzmet etetin tuystary bar ma», «sheteldik emigratsiyada júrgen otbasy músheleri bar ma», «otbasynda quǵyndalǵandar boldy ma» degen súraqtar keńestik biliktiń jeke adamdy otbasynan bólek qarastyrmaǵanyn kórsetedi.

Búl júiede tuystyq bailanys adamnyń senimdiligine áser etetin ólshemge ainalǵan. SHetelge ketken, izdeude júrgen nemese kóteriliske qatysqan tuysynyń boluy búkil otbasyn kúdikke qaldyruy múmkin edi. Kerisinshe, otbasy múshesiniń Qyzyl Armiyada qyzmet etui bilikke adaldyqtyń belgisi retinde qarastyryluy yqtimal. Osylaisha sayasi jauapkershilik jeke adamnyń áreketimen shektelmei, onyń tuystaryna da taraǵan.

 

Qashu jáne tauǵa ketu – qarsylyq ári aman qalu tásili

 

Isabaev SHimashin turaly anketaǵa «kóterilisti qoldamaǵan, tauǵa qashqan», Bakiev Valmolda turaly «qazirgi uaqytta qashyp júr» dep jazylǵan. Múndai áreketterdi mindetti túrde qaruly kúreske qatysu dep túsinuge bolmaidy. Mal-múlikti tárkileuden, tútqyndaudan, kolhozǵa kúshtep engizuden nemese jer audarudan qoryqqan túrǵyndar basqa auyldarǵa, tauly aimaqtarǵa jáne shekaralas óńirlerge kóshken.

1930–1931 jyldardaǵy kóterilisterdi basu barysynda halyqtyń respublikadan tys jerlerge jappai kóshui tirkelgen. Zertteulerde tárkileu, újymdastyru, otyryqshylandyru jáne jazalau operatsiyalarynan keiin bosqynshylyq halyqtyń aman qalu tásilderiniń birine ainalǵany kórsetiledi. Sondyqtan anketalardaǵy «qashyp júr», «tauǵa ketken» degen jazbalar sol kezeńdegi qorqynysh pen túraqsyzdyqtyń belgisi bolyp tabylady.

 

Últtyq jáne dini qúram máselesi

 

Anketalarda qazaqtarmen birge tatar jáne ózbek azamattary da kórsetilgen. Tatarlardyń kópshiligi «saudager» retinde tirkelgen, al keibir anketalarda olardyń músylman ekeni arnaiy jazylǵan. Búl jergilikti qoǵamnyń kópetnosty bolǵanyn jáne saudamen ainalysqan tatar qauymynyń auyldyq ekonomikalyq ómirde belgili bir oryn alǵanyn ańǵartady.

Alaida osy toǵyz anketaǵa súienip, quǵyn-súrgin belgili bir últqa qarsy tikelei baǵyttaldy dep qorytyndy jasauǵa bolmaidy. Qújattardaǵy negizgi aiyptau ólshemi – adamnyń últtyq teginen góri áleumettik jaǵdaiy, saudamen ainalysuy, sailau qúqyǵynan aiyryluy jáne kóterilisterge qatysy. Degenmen últy, dini, sheteldegi tuystary men emigratsiyalyq bailanystarynyń arnaiy súraluy keńestik qauipsizdik organdarynyń últtyq jáne dini ortany da túraqty baqylauda ústaǵanyn kórsetedi.

 

Qújattardyń derektik ereksheligi

 

Anketalar sol kezeńdegi memlekettik sayasatty zertteuge qúndy derek bolǵanymen, olardy syn túrǵysynan paidalanu qajet. Birinshiden, mátinde anyq oqylmaityn esimder, jer ataulary jáne qysqartular bar. Ekinshiden, keibir málimetter ózara qaishy keledi. Mysaly, bir adamǵa «saudager» degen belgi qoiyla otyryp, onyń dauys beru qúqyǵy bar dep kórsetilgen. Úshinshiden, № 5 auylǵa arnalǵan toptamada sońǵy eki anketa № 1 auylǵa tiesili dep jazylǵan. Búl qújattardy kóshiru, toptastyru nemese keiingi teru kezinde ketken qatelerdiń boluy múmkin ekenin ańǵartady.

Sondai-aq «kulak», «qanaushy», «úgitshi», «qylmystyq top» siyaqty ataular beitarap sipattama emes. Olar keńestik ideologiya men tergeu organdary qoldanǵan sayasi terminder. Sondyqtan anketalardy belgili bir adamnyń kinásin dáleldeitin qújat retinde emes, bilik organdarynyń sol adamdy qandai sanatqa engizgenin kórsetetin derek retinde qarastyrǵan dúrys.

 

Qorytyndy

 

Anketalar 1930–1931 jyldardaǵy Qazaqstan auylynda qalyptasqan sayasi qysym men jappai baqylau júiesiniń naqty kórinisin beredi. Keńestik bilik túrǵyndardy áleumettik tegi men kásibine qarai jiktep, saudagerlerdi, kulaktardy jáne búrynǵy auqatty adamdardy sayasi senimsiz topqa jatqyzǵan. Sailau qúqyǵynan aiyru, múlikti tárkileu, arnaiy esepke qoyu, tútqyndau, ákimshilik jolmen jer audaru jáne úshtikterdiń qarauyna beru birtútas repressiyalyq mehanizm retinde qyzmet atqarǵan.

Qújattarda kóterilisterge qatysu, tauǵa qashu, sheteldik emigratsiya, basmashylarmen bailanys jáne Qyzyl Armiyada qyzmet etetin tuystar turaly súraqtardyń boluy auyl túrǵyndarynyń búkil ómiri sayasi ólshemmen baǵalanǵanyn kórsetedi. Adamnyń kásibi, shyqqan tegi, dini ústanymy, otbasy jáne búrynǵy áreketteri onyń keńestik qoǵamdaǵy taǵdyryn anyqtaǵan.

Osy túrǵydan alǵanda, anketalar jeke adamdar turaly ómirbayandyq málimetter jiyntyǵy ǵana emes. Olar dástúrli auyl sharuashylyǵy men sauda qatynastarynyń kúireuin, halyqtyń qúqyqtyq shekteluin, kúshtep újymdastyruǵa qarsy narazylyqtardy jáne sayasi quǵyn-súrginniń jergilikti deńgeide qalai júzege asqanyn kórsetetin mańyzdy tarihi derek bolyp tabylady.

Qajet Andas

 

№ 5 AUYL

 

Anketa № 1

 

Alma-Atinskii selьskii agropromyshlennyi raion, aul № 5

  1. Familiya, imya, otchestvo: Kisebaev Esenbei.
  2. God i mesto rojdeniya: rodilsya v 1893 godu v Tashe.
  3. Sostav semьi:
    1. jena Rahima – 23 goda;
    2. dochь Sultansada – 6 let;
    3. syn Nigmet – 1 god.
  4. Sotsialьnoe proishojdenie: kazah, batrak.
  5. Imushestvennoe polojenie i hozyaistvo: imeet odnu loshadь, torgovlei ne zanimaetsya.
  6. Urovenь obrazovaniya: negramotnyi.
  7. Partiinostь: bespartiinyi.
  8. Sudimostь, uchastie v drugih partiyah i organizatsiyah: ne sudim, v drugih partiyah i organizatsiyah ne sostoyal.
  9. Postoyanno li projivaet v aule; esli net, gde byvaet i po kakoi prichine: iz aula ne vyezjaet, po porucheniyu aulьnoi administratsii byvaet v gorode Tashe.
  • Uchastie v vosstaniyah: ne uchastvoval.
  • Rassmotren li raionnoi troikoi po spetsialьnoi kategorii: spetsialьnaya kategoriya.
  • Proveren li sledstvennoi troikoi: ugolovnaya gruppa.

 

Audarmasy

 

Almaty auyldyq agroónerkásip audany, № 5 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Kisebaev Esenbei.
  2. Tuǵan jyly men jeri: 1893 jyly Tashe eldi mekeninde tuǵan.
  3. Otbasy qúramy:
    1. áieli Rahima – 23 jasta;
    2. qyzy Sultansada – 6 jasta;
    3. úly Nigmet – 1 jasta.
  4. Áleumettik tegi: qazaq, batyraq.
  5. Múliktik jaǵdaiy men sharuashylyǵy: bir jylqysy bar, saudamen ainalyspaidy.
  6. Bilim deńgeii: sauatsyz.
  7. Partiyalylyǵy: partiyada joq.
  8. Sottalǵandyǵy, basqa partiyalar men úiymdarǵa qatysy: sottalmaǵan, basqa partiyalar men úiymdarda bolmaǵan.
  9. Auylda túraqty túra ma, túrmasa, qaida barady jáne ketu sebepteri: auyldan kóship ketpeidi, auyl ákimshiliginiń tapsyrmasymen Tashe qalasyna baryp túrady.
  • Kóterilisterge qatysuy: qatyspaǵan.
  • Audandyq úshtik arnaiy sanat boiynsha qarady ma: arnaiy sanat.
  • Tergeu úshtiginiń tekseruinen ótti me: qylmystyq top.

 

Anketa № 2

 

Alma-Atinskii selьskii agropromyshlennyi raion, aul № 5

  1. Familiya, imya, otchestvo: Babaev Murzabi.
  2. God i mesto rojdeniya: rodilsya v 1890 godu v aule Aksu.
  3. Sostav semьi:
    1. jena Umalьtanpen – 40 let;
    2. dochь Maira – 2 goda.
  4. Rod zanyatii i professiya: krupnyi torgovets.
  5. Hozyaistvo i imushestvennoe polojenie: svedenii net.
  6. Sudimostь: pod sudom ne byl.
  7. Svedeniya o chlenah semьi v proshlom: svedenii net.
  8. Gde, kogda i kem arestovan: arestovan v iyule 1931 goda.
  9. Uchastie v vosstanii: svedenii net.
  • Raionnyi tsentr: Talgarskii.
  • Proveren sledstvennoi gruppoi: ugolovnaya gruppa.

 

Audarmasy

 

Almaty auyldyq agroónerkásip audany, № 5 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Babaev Murzabi.
  2. Tuǵan jyly men jeri: 1890 jyly Aqsu auylynda tuǵan.
  3. Otbasy qúramy:
    1. áieli Umalьtanpen – 40 jasta;
    2. qyzy Maira – 2 jasta.
  4. Atqarǵan júmysy men kásibi: iri saudager.
  5. SHaruashylyǵy men múliktik jaǵdaiy: málimet joq.
  6. Sottalǵandyǵy: sottalmaǵan.
  7. Otbasy músheleriniń búrynǵy jaǵdaiy: málimet joq.
  8. Qai jerde, qashan jáne kimniń tarapynan tútqyndalǵan: 1931 jylǵy shildede tútqyndalǵan.
  9. Kóteriliske qatysuy: málimet joq.
  • Audan ortalyǵy: Talǵar audany.
  • Tergeu tobynyń tekseruinen ótui: qylmystyq top.

 

Anketa № 3

 

Alma-Atinskii selьskii agropromyshlennyi raion, aul № 5

  1. Familiya, imya, otchestvo: Abdukarimov Soldat.
  2. Vozrast i mesto rojdeniya: 61 god.
  3. Sostav semьi:
    1. jena Aisha – 43 goda;
    2. syn Tulegen – 15 let.
  4. Sotsialьnoe polojenie i professiya: torgovets.
  5. Lishyon li izbiratelьnyh prav: lishyon prav kak torgovets.
  6. Privlekalsya li k sudu: ne privlekalsya.
  7. Sostoyal li v partiinyh organizatsiyah: ne sostoyal.
  8. Svyazь chlenov semьi s basmachami ili dezertirami: svyazi ne imeli.
  9. Byl li administrativno vyselen po postanovleniyu № 58: da.
  • Uchastie v vosstanii: ne uchastvoval.
  • Rekomendatsiya k vyseleniyu: Makarьe.
  • Proveren sledstvennoi gruppoi: ugolovnaya gruppa.

 

Audarmasy

 

Almaty auyldyq agroónerkásip audany, № 5 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Abdukarimov Soldat.
  2. Jasy men tuǵan jeri: 61 jasta.
  3. Otbasy qúramy:
    1. áieli Aisha – 43 jasta;
    2. úly Tulegen – 15 jasta.
  4. Áleumettik jaǵdaiy men kásibi: saudager.
  5. Sailau qúqyǵynan aiyrylǵan ba: saudager retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
  6. Sot jauapkershiligine tartylǵan ba: tartylmaǵan.
  7. Partiyalyq úiymdarda boldy ma: bolmaǵan.
  8. Otbasy músheleriniń basmashylarmen nemese dezertirlermen bailanysy: bailanysy joq.
  9. № 58 qauly boiynsha ákimshilik jolmen jer audarylǵan ba: iá.
  • Kóteriliske qatysuy: qatyspaǵan.
  • Jer audaruǵa berilgen úsynys: Makarьe.
  • Tergeu tobynyń tekseruinen ótui: qylmystyq top.

 

Anketa № 4

 

Alma-Atinskii selьskii agropromyshlennyi raion, aul № 5

  1. Familiya, imya, otchestvo: Isabaev SHimashin.
  2. God i mesto rojdeniya: vozrast ukazan slovom «Jilet», rodilsya v aule.
  3. Sostav semьi:
    1. matь Jamalshi – 48 let;
    2. syn Kadysh – 7 let;
    3. Semit – 2 goda.
  4. Sotsialьnoe proishojdenie: uzbek, torgovets.
  5. Lichnoe polojenie i zanyatie v nastoyashee vremya: torgovets.
  6. Partiinostь: bespartiinyi.
  7. Sudimostь i prebyvanie v ssylke: ne sudim, v ssylke ne byl.
  8. Sudimostь i aresty chlenov semьi: imeetsya zapisь o brate Arshine, ostalьnaya chastь zapisi nerazborchiva.
  9. Otnoshenie k vosstaniyu 1931 goda: vosstanie ne podderjival, ubejal v gory.
  • Byl li voorujyonnym uchastnikom vosstaniya: voorujyonnym uchastnikom ne byl.
  • Prinadlejnostь k aulu: «Rai aul Sug. Makariev».
  • Proveren sledstvennoi gruppoi: proveren sledstvennoi gruppoi.

 

Audarmasy

 

Almaty auyldyq agroónerkásip audany, № 5 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Isabaev SHimashin.
  2. Tuǵan jyly men jeri: jasy qújatta «Jilet» dep kórsetilgen, auylda tuǵan.
  3. Otbasy qúramy:
    1. anasy Jamalshi – 48 jasta;
    2. úly Kadysh – 7 jasta;
    3. Semit – 2 jasta.
  4. Áleumettik tegi: ózbek, saudager.
  5. Jeke jaǵdaiy jáne qazirgi ainalysatyn kásibi: saudager.
  6. Partiyalylyǵy: partiyada joq.
  7. Sottalǵandyǵy jáne jer audarylǵandyǵy: sottalmaǵan, jer audarylmaǵan.
  8. Otbasy músheleriniń sottaluy men tútqyndaluy: aǵasy Arshin turaly jazba bar, qalǵan bóligi anyq oqylmaidy.
  9. 1931 jylǵy kóteriliske kózqarasy: kóterilisti qoldamaǵan, tauǵa qashyp ketken.
  • Kóterilistiń qaruly qatysushysy boldy ma: qaruly qatysushy bolmaǵan.
  • Qai auylǵa tiesili: «Rai aul Sug. Makariev».
  • Tergeu tobynyń tekseruinen ótui: tergeu toby teksergen.

 

Anketa № 5

 

Alma-Atinskii selьskii agropromyshlennyi raion, aul № 5

  1. Familiya, imya, otchestvo: Kasymbaev Kasym.
  2. Vozrast i mesto rojdeniya: 47 let, rodilsya v aule Aksu.
  3. Sostav semьi:
    1. jena Baltabekova – 38 let;
    2. syn Djanabai – 15 let.
  4. Sotsialьnoe proishojdenie: kulak, torgovets.
  5. Lishyon li izbiratelьnyh prav i po kakoi prichine: lishyon prava golosa kak torgovets.
  6. Sudimostь: ne sudim.
  7. Partiinostь: bespartiinyi.
  8. Hozyaistvennoe polojenie semьi: semьya sostoit v krestьyanskom hozyaistve.
  9. Podvergalsya li repressiyam: repressiyam ne podvergalsya, sredi chlenov semьi repressirovannyh net.
  • Uchastie v vosstaniyah, voorujyonnyh organizatsiyah i bandah: uchastnik vosstaniya 1916 goda.
  • Veroispovedanie, natsionalьnostь i mesto jitelьstva: kazah, musulьmanin, projivaet v aule № 5.
  • Zaklyuchenie sledstvennoi gruppy: proveren sledstvennoi gruppoi, uchyotnyi formulyar.

 

Audarmasy

 

Almaty auyldyq agroónerkásip audany, № 5 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Kasymbaev Kasym.
  2. Jasy men tuǵan jeri: 47 jasta, Aqsu auylynda tuǵan.
  3. Otbasy qúramy:
    1. áieli Baltabekova – 38 jasta;
    2. úly Djanabai – 15 jasta.
  4. Áleumettik tegi: kulak, saudager.
  5. Sailau qúqyǵynan aiyrylǵan ba jáne qandai sebeppen: saudager retinde dauys beru qúqyǵynan aiyrylǵan.
  6. Sottalǵandyǵy: sottalmaǵan.
  7. Partiyalylyǵy: partiyada joq.
  8. Otbasynyń sharuashylyq jaǵdaiy: otbasy sharua qojalyǵynda túrady.
  9. Quǵyn-súrginge úshyraǵan ba: quǵyn-súrginge úshyramaǵan, otbasynda quǵyndalǵan adam joq.
  • Kóterilisterge, qaruly úiymdar men bandalarǵa qatysuy: 1916 jylǵy kóteriliske qatysqan.
  • Dini, últy jáne túrǵylyqty jeri: qazaq, músylman, № 5 auylda túrady.
  • Tergeu tobynyń qorytyndysy: tergeu toby teksergen, eseptik formulyar.

 

Anketa № 6

 

Alma-Atinskii selьskii agropromyshlennyi raion, aul № 5

  1. Familiya, imya, otchestvo: Jalybaev Hannan.
  2. Vozrast i mesto rojdeniya: 52 goda, rodilsya v aule.
  3. Sostav semьi:
    1. matь Hami – 81 god;
    2. jena Majank – 36 let;
    3. syn Mikei – 15 let;
    4. syn Gapulai – 10 let;
    5. dochь Manzura – 6 let.
  4. Sotsialьnoe polojenie: tatarin, torgovets.
  5. Rod zanyatii: torgovets.
  6. Partiinostь: svedenii net.
  7. Sudimostь: «s arestom ne sudim».
  8. Nalichie chlenov semьi v zarubejnoi emigratsii: chlenov semьi v zarubejnoi emigratsii net.
  9. Podvergalsya li repressiyam: osujdyon sudom v sentyabre 1931 goda, dalьneishaya chastь zapisi nerazborchiva.
  • Uchastie v vosstaniyah: svedenii net.
  • Rezulьtat spetsialьnoi proverki: MADARI.
  • Zaklyuchenie sledstvennoi gruppy: proveren sledstvennoi gruppoi, ugolovnaya gruppa.

 

Audarmasy

 

Almaty auyldyq agroónerkásip audany, № 5 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Jalybaev Hannan.
  2. Jasy men tuǵan jeri: 52 jasta, auylda tuǵan.
  3. Otbasy qúramy:
    1. anasy Hami – 81 jasta;
    2. áieli Majank – 36 jasta;
    3. úly Mikei – 15 jasta;
    4. úly Gapulai – 10 jasta;
    5. qyzy Manzura – 6 jasta.
  4. Áleumettik jaǵdaiy: tatar, saudager.
  5. Ainalysatyn kásibi: saudager.
  6. Partiyalylyǵy: málimet joq.
  7. Sottalǵandyǵy: «tútqyndalumen sottalmaǵan» dep kórsetilgen.
  8. Otbasy músheleriniń sheteldik emigratsiyada boluy: sheteldik emigratsiyada júrgen otbasy músheleri joq.
  9. Quǵyn-súrginge úshyraǵan ba: 1931 jylǵy qyrkúiekte sottalǵan, jazbanyń keiingi bóligi anyq emes.
  • Kóterilisterge qatysuy: málimet joq.
  • Arnaiy tekserudiń nátijesi: MADARI.
  • Tergeu tobynyń qorytyndysy: tergeu toby teksergen, qylmystyq top.

 

Anketa № 7

 

Alma-Atinskii okrug, Aksuiskii raion, aul № 5

  1. Familiya, imya, otchestvo: Kuatov Jusip.
  2. Vozrast i mesto rojdeniya: 45 let, rodilsya v selenii Aksu.
  3. Sostav semьi:
    1. jena Gyulьjan – 36 let;
    2. syn Jusip – 20 let;
    3. syn Adilьhan – 14 let;
    4. syn Nurgalim – 16 let;
    5. syn Kasym – 8 let;
    6. dochь Asem – 6 let;
    7. dochь Marjan – 4 goda.
  4. Natsionalьnostь i sotsialьnoe polojenie: tatarin, torgovets.
  5. Izbiratelьnye prava: imeet pravo golosa kak torgovets.
  6. Rod zanyatii: torgovets.
  7. Svyazi: «svyazannyh ne sohranil».
  8. Nalichie chlenov semьi v rozyske: chlenov semьi v rozyske net.
  9. Otnoshenie k kulatskomu elementu: kulatskii element ne podderjivaet.
  • Uchastie v vosstanii: uchastnik vosstaniya 1930 goda.
  • Svedeniya o ssylke: vernulsya iz ssylki, «spets. peres. Makajev».
  • Zaklyuchenie sledstvennoi gruppy: proveren sledstvennoi gruppoi.

Data: 1931 god.

 

Audarmasy

 

Almaty okrugi, Aqsu audany, № 5 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Kuatov Jusip.
  2. Jasy men tuǵan jeri: 45 jasta, Aqsu eldi mekeninde tuǵan.
  3. Otbasy qúramy:
    1. áieli Gyulьjan – 36 jasta;
    2. úly Jusip – 20 jasta;
    3. úly Adilьhan – 14 jasta;
    4. úly Nurgalim – 16 jasta;
    5. úly Kasym – 8 jasta;
    6. qyzy Asem – 6 jasta;
    7. qyzy Marjan – 4 jasta.
  4. Últy men áleumettik jaǵdaiy: tatar, saudager.
  5. Sailau qúqyǵy: saudager retinde dauys beru qúqyǵy bar.
  6. Kásibi: saudager.
  7. Bailanystary: «bailanystaryn saqtamaǵan» dep kórsetilgen.
  8. Otbasy músheleriniń izdeude boluy: izdeude júrgen otbasy músheleri joq.
  9. Kulak elementine kózqarasy: kulak elementin qoldamaidy.
  • Kóteriliske qatysuy: 1930 jylǵy kóteriliske qatysqan.
  • Jer audaryluy turaly málimet: jer audarudan qaityp kelgen, «arnaiy qonystanushy Makajev» dep kórsetilgen.
  • Tergeu tobynyń qorytyndysy: tergeu toby teksergen.

Jyly: 1931 jyl.

 

Anketa № 8

 

Alma-Atinskii selьskii agropromyshlennyi raion, aul № 1

  1. Familiya, imya, otchestvo: Bakiev Valmolda.
  2. Vozrast i mesto rojdeniya: 42 goda, rodilsya v Sarykoe.
  3. Sostav semьi:
    1. jena Sokiptaman – 39 let;
    2. syn Rashid – 15 let;
    3. dochь Dauga – 6 let.
  4. Natsionalьnostь i veroispovedanie: tatarin, musulьmanin.
  5. Izbiratelьnye prava: lishyon prava golosa kak torgovets.
  6. Rod zanyatii: torgovets.
  7. Voennaya slujba: v armii ne slujil.
  8. Nalichie chlenov semьi v Krasnoi armii: chlenov semьi v Krasnoi armii net.
  9. Sudebnye i administrativnye repressii: sudebnym repressiyam i administrativnoi ssylke ne podvergalsya, v nastoyashee vremya nahoditsya v begah.
  • Uchastie v vosstanii: uchastnik martovskogo vosstaniya, aktivno uchastvoval v stolknoveniyah.
  • Raionnyi ispolnitelьnyi komitet: «Maakara».
  • Zaklyuchenie sledstvennoi gruppy: proveren sledstvennoi gruppoi, ugolovnaya gruppa.

 

Audarmasy

 

Almaty auyldyq agroónerkásip audany, № 1 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Bakiev Valmolda.
  2. Jasy men tuǵan jeri: 42 jasta, Sarykoida tuǵan.
  3. Otbasy qúramy:
    1. áieli Sokiptaman – 39 jasta;
    2. úly Rashid – 15 jasta;
    3. qyzy Dauga – 6 jasta.
  4. Últy men dini: tatar, músylman.
  5. Sailau qúqyǵy: saudager retinde dauys beru qúqyǵynan aiyrylǵan.
  6. Kásibi: saudager.
  7. Áskeri qyzmeti: áskerde qyzmet etpegen.
  8. Otbasy músheleriniń Qyzyl Armiyada boluy: Qyzyl Armiyada qyzmet etetin otbasy músheleri joq.
  9. Sottyq jáne ákimshilik quǵyn-súrginge úshyrauy: sot arqyly da, ákimshilik jer audaru arqyly da quǵyndalmaǵan, qazirgi uaqytta qashyp júr.
  • Kóteriliske qatysuy: nauryz kóterilisine qatysqan, qaqtyǵystarda belsendilik tanytqan.
  • Audandyq atqaru komiteti: «Maakara» dep kórsetilgen.
  • Tergeu tobynyń qorytyndysy: tergeu toby teksergen, qylmystyq top.

 

Anketa № 9

 

Alma-Atinskii selьskii agropromyshlennyi raion, aul № 1

  1. Familiya, imya, otchestvo: Gosmanov SHamir.
  2. Vozrast i mesto rojdeniya: 47 let, rodilsya v aule Assy.
  3. Sostav semьi:
    1. jena Maira – 30 let;
    2. syn Bakar – 7 let;
    3. syn Daur – 5 let;
    4. dochь Kumelya – 2 goda.
  4. Natsionalьnostь i sotsialьnoe polojenie: tatarin, torgovets.
  5. Izbiratelьnye prava: lishyon prava golosa kak torgovets i ekspluatator.
  6. Rod zanyatii: torgovets.
  7. Voennaya slujba: zapisь v dokumente nerazborchiva.
  8. Nalichie chlenov semьi v Krasnoi armii: chlenov semьi v Krasnoi armii net.
  9. Sudimostь i aresty: arestovyvalsya tolьko za uchastie v martovskom vosstanii.
  • Uchastie v vosstanii: aktivnyi uchastnik vosstaniya, agitator protiv gosudarstvennoi vlasti.
  • Reshenie komissii: «Kom. SPTS Maharadze», sm. akt.
  • Zaklyuchenie sledstvennoi gruppy: proveren sledstvennoi gruppoi, ugolovnaya gruppa.

 

Audarmasy

 

Almaty auyldyq agroónerkásip audany, № 1 auyl

  1. Tegi, aty, ákesiniń aty: Gosmanov SHamir.
  2. Jasy men tuǵan jeri: 47 jasta, Assy auylynda tuǵan.
  3. Otbasy qúramy:
    1. áieli Maira – 30 jasta;
    2. úly Bakar – 7 jasta;
    3. úly Daur – 5 jasta;
    4. qyzy Kumelya – 2 jasta.
  4. Últy men áleumettik jaǵdaiy: tatar, saudager.
  5. Sailau qúqyǵy: saudager jáne qanaushy retinde dauys beru qúqyǵynan aiyrylǵan.
  6. Kásibi: saudager.
  7. Áskeri qyzmeti: qújattaǵy jazba anyq oqylmaidy.
  8. Otbasy músheleriniń Qyzyl Armiyada boluy: Qyzyl Armiyada qyzmet etetin otbasy músheleri joq.
  9. Sottalǵandyǵy men tútqyndaluy: nauryz kóterilisine qatysqany úshin ǵana tútqyndalǵan.
  • Kóteriliske qatysuy: kóterilistiń belsendi qatysushysy, memlekettik bilikke qarsy úgit júrgizushi.
  • Komissiya sheshimi: «Kom. SPTS Maharadze», aktini qarańyz.
  • Tergeu tobynyń qorytyndysy: tergeu toby teksergen, qylmystyq top.

 

Derekkóz: Aqsu audandyq memlekettik arhivinde

Jalǵasy bar…

«Q-Andas» aqparat agenttigi

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 10
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
Qajet derek

Taldyqorǵandaǵy kóne kinoteatrlar

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
Qajet derek

Qala kinoteatrlary qalai ózgerdi?

September 24, 2026
45 тағдыр
Qajet derek

45 тағдыр

September 8, 2026
Qajet derek: Taldyqorǵan –  keshe jáne búgin BIR KÓSHE, BIR TARIH
Qajet derek

Qajet derek: Taldyqorǵan – keshe jáne búgin BIR KÓSHE, BIR TARIH

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
Qajet derek

Búien-Aqsu kóterilisiniń jetekshileri kim?

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
Qajet derek

Búl qai Erdenbaev?

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz