Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Qajet aqparat

JETISUDYŃ TARIHI MÚRALARY

admin
2026/08/30
Qajet aqparat
0
ЖЕТІСУДЫҢ ТАРИХИ МҰРАЛАРЫ

Til saraiynda oblystyq tarihi-mádeni múralardy qorǵau jónindegi ortalyqtyń úiymdastyruymen «Jetisudyń tarihi múralary» atty oblystyq konferentsiya ótti. Onda oblys aumaǵynda júrgizilgen arheologiyalyq ǵylymi-zertteu júmystarynyń qorytyndy esebi men qazba júmystary barysynda tabylǵan jádigerler tanystyrylyp, qúndy múralar Múhamedjan Tynyshbaev atyndaǵy tarihi-ólketanu muzeiine tapsyryldy. SHara barysynda «Dauylbai obaly qorymy», «Arqarly petrogliftary» atty kitaptardyń túsaukeser rásimi ótti.


Konferentsiyany oblystyq mádeniet, arhivter jáne qújattama basqarmasynyń basshysy Quanysh Súleimenov júrgizip, tarihi múralardy túgendeu men ony bolashaqtyń enshisine qaldyru maqsatynda oblys ákimdigi tarapynan kórsetilgen qoldaudy aita kelip, oblystyq basqarmanyń atqarǵan júmystarynyń auqymyn bayandady. Sondai-aq, mańyzdylyǵy zor jobalardyń jalǵasyp, aimaǵymyzdyń tarihyn túgendep, bolashaqqa baǵyt beretin irgeli isterdiń atqarylatynyna senim bildirdi.

– Jetisudaǵy arheologiyalyq eskertkishter búrynnan elimizge belgili. Olar jaily Kemal Aqyshov, Karl Baipaqov syndy arheolog ǵalymdar zerttep, baǵaly tarihi maǵlúmattar qaldyrǵany belgili. Bárimizge tanys Besshatyr qorymynyń, YUNESKO-nyń búkil álemdik múralar tizimine engen Qoilyq qalashyǵynyń tarihi qúndylyǵy joǵary. Búginde sol úrdis jalǵasyn tauyp, 2021 jyly Ońtústik tarihi-mádeni múralar ortalyǵynyń tapsyrmasyna sáikes Kerbúlaq audanyndaǵy Arqarly eskertkishterine Álkei Marǵúlan atyndaǵy arheologiya instituty tarapynan qújattandyru júmysy júrgizildi. 2023 – 2024 jyldary ál-Farabi atyndaǵy Qazaq últtyq universiteti tarih fakulьtetiniń arheologtary Qaratal audanyndaǵy Dauylbai qorymdaryna qazba júmystaryn júrgizdi. Búgin osy júmystardyń tanystyrylymy bolmaq, – dedi Quanysh Súltanúly.

Basqarma basshysynyń sózine dálel bolatyn eń qúndy dúnie Qaratal audany aumaǵyndaǵy Dauylbai obaly qorymyna júrgizilgen qazba júmysy men Arqarly tauyndaǵy petroglifterdiń túgendelgeni der edik. Oblystyq basqarmanyń tikelei qoldauymen júzege asqan qos joba ólkemizdiń ótken tarihyn túgendeitin birqatar qúndy jádigerlerdi anyqtady. Osy qúndy dúnieler saq dáuirindegi mádeniet, óner, túrmys-tirshilik, on sausaǵynan óner tamǵan sheberlerdiń qoltańbasynan syr shertedi. Sol qatarda Dauylbai obaly qorymynan tabylǵan qola men súiekten jasalǵan búiymdar, aidahar-jylan beinelengen altyn búiym, altyn qapsyrma men qysh ydystar, jauyryn súiek, temir búiymdardyń bólshekteri, bikonus pishindi qońyraushalar, bala qańqasymen birge jerlengen monshaqtar, qola túireuish, altynnan soǵylǵan syrǵalar, qola taǵa, obadaǵy aǵash qaldyqtary, tiktórtbúryshty tastar jiyntyǵy kópshiliktiń nazaryn audardy. Demek, búl jádigerler bizdiń dáuirimizden búrynǵy ómir súrgen adamdardyń qola, temir, altyn búiymdardy sheberlikpen óńdep, túrmys-tirshiligine yńǵaily etip qoldanǵandyǵyn naqtylaidy.

Dauylbai obaly qorymyna júrgizilgen qazba júmystary negizinde Dosbol Baiǵonaqov pen Hamit Aitqúldyń «Dauylbai obaly qorymy» atty ǵylymi ári tanymdyq kitaby jazylypty. Arheolog mamandardyń aituynsha, Dauylbai obaly qorymynan tabylǵan ań stilindegi altyn áshekeiler Esik qorymynan tabylǵan «altyn adamdaǵy» áshekeilermen dáuirles.

Al Arqarly tauyndaǵy petroglifterdi jalyqpai túgendegen A. Goryachev, E. Kazinov, T. Egorova, O. Gumirovanyń jetistikteri jinaqtalǵan «Arqarly tauyndaǵy petroglifter» atty kitapta Arqarly tauynan anyqtalǵan 412 jartas suretiniń fotosy berilip, ǵylymi sipattama jazylǵan. Aita keterligi, «Dauylbai obaly qorymy», «Arqarly tauyndaǵy petroglifter» atty eki kitaptaǵy ǵylymi sipattamalar qazaq, aǵylshyn, orys tilderinde berilgen. Demek, búl kitap elimizdegi jáne sheteldegi zertteushiler úshin qoldanuǵa qolaily jáne zertteu júmysyna paidalanuǵa tiisti tereń ǵylymi túsiniktemelermen jazylǵan. SHara ayasynda qos kitaptyń túsaukeseri jasalyp, irgeli eńbek oqyrmandarǵa jol tartty.

Konferentsiyaǵa elimizge, alys-jaqyn shetelderge aty tanys arheologtar qatysyp, bayandama oqydy. Sol qatarda Álkei Marǵúlan atyndaǵy arheologiya instituty bas direktorynyń ǵylym jónindegi orynbasary Ásemgúl Qasenova «Jetisu oblysyndaǵy arheologiyalyq júmystardyń nátijesi», ál-Farabi atyndaǵy Qazaq últtyq universitetiniń tarih fakulьtetiniń dekany Dosbol Baiǵonaqov «Qaratal óńiriniń arheologiyasy», «Arheologicheskaya ekspeditsiya» JSHS-niń direktory Arman Umarhodjiev «Issledovanie pamyatnikov pazyrykskoi kulьtury v oblasti Jetisu» atty bayandama oqyp, oblystaǵy tarihi oryndarǵa júrgizilgen arheologiyalyq júmystardyń nátijesin jan-jaqty tanystyrdy.

Sol aralyqta ál-Farabi atyndaǵy Qazaq últtyq universitetiniń tarih fakulьtetiniń dekany Dosbol Baiǵonaqov Dauylbai qorymyna júrgizilgen qazba júmystary kezinde tabylǵan jádigerlerdi Múhamedjan Tynyshbaev atyndaǵy tarihi-ólketanu muzeiiniń direktory Rysjan Ayazbaevaǵa tapsyryp, jádigerlerdi muzei qoryna tapsyryp beru jáne tapsyryp alu kelisimshartyna qol qoiyldy. Endi búl jádigerler oblystyq muzei arqyly kórermenderge úsynylady.

Qajet ANDAS

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 8
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Qajet aqparat

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Qajet aqparat

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Qajet aqparat

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Konferensııa

Qandas.kz saityndaǵy ölketanu maqalalaryn aǵylşyn tılıne audaru negızderı

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Konferensııa

Jetisu men Ertis óńiriniń arheologiyalyq jáne sakraldy múrasy

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
Konferensııa

Últtyq park múrajaiy: tabiǵatqa tanymdyq sayahat

September 29, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz