Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Қажет ақпарат

ЖЕТІСУДЫҢ ТАРИХИ МҰРАЛАРЫ

admin
2026/08/30
Қажет ақпарат
0
ЖЕТІСУДЫҢ ТАРИХИ МҰРАЛАРЫ

Тіл сарайында облыстық тарихи-мәдени мұраларды қорғау жөніндегі орталықтың ұйымдастыруымен «Жетісудың тарихи мұралары» атты облыстық конференция өтті. Онда облыс аумағында жүргізілген археологиялық ғылыми-зерттеу жұмыстарының қорытынды есебі мен қазба жұмыстары барысында табылған жәдігерлер таныстырылып, құнды мұралар Мұхамеджан Тынышбаев атындағы тарихи-өлкетану музейіне тапсырылды. Шара барысында «Дауылбай обалы қорымы», «Арқарлы петроглифтары» атты кітаптардың тұсаукесер рәсімі өтті.


Конференцияны облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Қуаныш Сүлейменов жүргізіп, тарихи мұраларды түгендеу мен оны болашақтың еншісіне қалдыру мақсатында облыс әкімдігі тарапынан көрсетілген қолдауды айта келіп, облыстық басқарманың атқарған жұмыстарының ауқымын баяндады. Сондай-ақ, маңыздылығы зор жобалардың жалғасып, аймағымыздың тарихын түгендеп, болашаққа бағыт беретін іргелі істердің атқарылатынына сенім білдірді.

– Жетісудағы археологиялық ескерткіштер бұрыннан елімізге белгілі. Олар жайлы Кемал Ақышов, Карл Байпақов сынды археолог ғалымдар зерттеп, бағалы тарихи мағлұматтар қалдырғаны белгілі. Бәрімізге таныс Бесшатыр қорымының, ЮНЕСКО-ның бүкіл әлемдік мұралар тізіміне енген Қойлық қалашығының тарихи құндылығы жоғары. Бүгінде сол үрдіс жалғасын тауып, 2021 жылы Оңтүстік тарихи-мәдени мұралар орталығының тапсырмасына сәйкес Кербұлақ ауданындағы Арқарлы ескерткіштеріне Әлкей Марғұлан атындағы археология институты тарапынан құжаттандыру жұмысы жүргізілді. 2023 – 2024 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті тарих факультетінің археологтары Қаратал ауданындағы Дауылбай қорымдарына қазба жұмыстарын жүргізді. Бүгін осы жұмыстардың таныстырылымы болмақ, – деді Қуаныш Сұлтанұлы.

Басқарма басшысының сөзіне дәлел болатын ең құнды дүние Қаратал ауданы аумағындағы Дауылбай обалы қорымына жүргізілген қазба жұмысы мен Арқарлы тауындағы петроглифтердің түгенделгені дер едік. Облыстық басқарманың тікелей қолдауымен жүзеге асқан қос жоба өлкеміздің өткен тарихын түгендейтін бірқатар құнды жәдігерлерді анықтады. Осы құнды дүниелер сақ дәуіріндегі мәдениет, өнер, тұрмыс-тіршілік, он саусағынан өнер тамған шеберлердің қолтаңбасынан сыр шертеді. Сол қатарда Дауылбай обалы қорымынан табылған қола мен сүйектен жасалған бұйымдар, айдаһар-жылан бейнеленген алтын бұйым, алтын қапсырма мен қыш ыдыстар, жауырын сүйек, темір бұйымдардың бөлшектері, биконус пішінді қоңыраушалар, бала қаңқасымен бірге жерленген моншақтар, қола түйреуіш, алтыннан соғылған сырғалар, қола таға, обадағы ағаш қалдықтары, тіктөртбұрышты тастар жиынтығы көпшіліктің назарын аударды. Демек, бұл жәдігерлер біздің дәуірімізден бұрынғы өмір сүрген адамдардың қола, темір, алтын бұйымдарды шеберлікпен өңдеп, тұрмыс-тіршілігіне ыңғайлы етіп қолданғандығын нақтылайды.

Дауылбай обалы қорымына жүргізілген қазба жұмыстары негізінде Досбол Байғонақов пен Хамит Айтқұлдың «Дауылбай обалы қорымы» атты ғылыми әрі танымдық кітабы жазылыпты. Археолог мамандардың айтуынша, Дауылбай обалы қорымынан табылған аң стиліндегі алтын әшекейлер Есік қорымынан табылған «алтын адамдағы» әшекейлермен дәуірлес.

Ал Арқарлы тауындағы петроглифтерді жалықпай түгендеген А. Горячев, Е. Казинов, Т. Егорова, О. Гумированың жетістіктері жинақталған «Арқарлы тауындағы петроглифтер» атты кітапта Арқарлы тауынан анықталған 412 жартас суретінің фотосы беріліп, ғылыми сипаттама жазылған. Айта кетерлігі, «Дауылбай обалы қорымы», «Арқарлы тауындағы петроглифтер» атты екі кітаптағы ғылыми сипаттамалар қазақ, ағылшын, орыс тілдерінде берілген. Демек, бұл кітап еліміздегі және шетелдегі зерттеушілер үшін қолдануға қолайлы және зерттеу жұмысына пайдалануға тиісті терең ғылыми түсініктемелермен жазылған. Шара аясында қос кітаптың тұсаукесері жасалып, іргелі еңбек оқырмандарға жол тартты.

Конференцияға елімізге, алыс-жақын шетелдерге аты таныс археологтар қатысып, баяндама оқыды. Сол қатарда Әлкей Марғұлан атындағы археология институты бас директорының ғылым жөніндегі орынбасары Әсемгүл Қасенова «Жетісу облысындағы археологиялық жұмыстардың нәтижесі», әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің тарих факультетінің деканы Досбол Байғонақов «Қаратал өңірінің археологиясы», «Археологическая экспедиция» ЖШС-нің директоры Арман Умарходжиев «Исследование памятников пазырыкской культуры в области Жетісу» атты баяндама оқып, облыстағы тарихи орындарға жүргізілген археологиялық жұмыстардың нәтижесін жан-жақты таныстырды.

Сол аралықта әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің тарих факультетінің деканы Досбол Байғонақов Дауылбай қорымына жүргізілген қазба жұмыстары кезінде табылған жәдігерлерді Мұхамеджан Тынышбаев атындағы тарихи-өлкетану музейінің директоры Рысжан Аязбаеваға тапсырып, жәдігерлерді музей қорына тапсырып беру және тапсырып алу келісімшартына қол қойылды. Енді бұл жәдігерлер облыстық музей арқылы көрермендерге ұсынылады.

Қажет АНДАС

0 0 votes
Рейтинг статьи
Қаралым 48
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Қажет ақпарат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Қажет ақпарат

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Қажет ақпарат

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Конференция

Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері

October 8, 2026
Қызылтіл зиягүл – Жетісу Алатауының сирек гүлі
Қажет ақпарат

Қызылтіл зиягүл – Жетісу Алатауының сирек гүлі

September 30, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Конференция

Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы

September 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz