Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Qajet aqparat

Aqyttanu bastauy

admin
2026/08/30
Qajet aqparat
0
Ақыттану бастауы

Aqyt kim?

Ol qai dáuirde ómir súrgen, nemen ainalysqan, qandai eńbek qaldyrǵan? Onyń últymyzdyń, elimizdiń tarihyndaǵy orny qandai? Biz oǵan qandai baǵa beruimiz kerek? «Aqyttanu» ǵylymyn qalyptastyru jolynda neni eskeru qajet? Osydan bylai “Q-Andas” aqparat agenttigi Aqyttanu taqyrybyn, sonyń ishinde Aqyt qajynyń ólketanu baǵytyndaǵy eńbekterin qauzap, túlǵanyń bolashaqqa qaldyrǵan múralaryn oqyrmandarǵa jetkizu úshin eńbektenetin bolady.

Tuǵan jeri men áuleti

 

Aqyt Úlimjiúly – 1868 jyly QHR Ile qazaq oblysy, Altai aimaǵy, Kóktoǵai audany, Qaiyrty ózeniniń boiynda tuǵan. Tolyq aty-jóni – Aqyt Úlimjiúly Qarymsaqov. Ákesi Úlimji – momyn, sheshesi Jibek – Barlybaidyń nemeresi, Bekejan baidyń qyzy. Aqyt ata-anasynyń tárbiesimen erte sauat ashqan.

Aqynnyń kindik qany tamǵan jer – qaiyrty

Alǵashqy bilim aluy

Aldymen aǵasy Sadyq Jebeúlynan, keiin auyl moldasy Ǵúsymannan sauat ashady. Keiin Búhara medresesinde oqyǵan Maqbubúlla (Myrzabaqa) ústazynan arab, parsy, túrik tilderin úirenip, islam mádenietin igeredi. Osy kezde basqa shákirtterge de dáris beredi.

Aqyttyń ústazdary men yqpaly

– Sadyq Jebeúly, molda Ǵúsyman – alǵashqy árip tanytqandar.
– Maqbubúlla – shyǵys ádebieti men islam ǵylymyna baulyǵan.
– Juanqan úkirdai – Aqytty el isine aralastyrǵan.

Qyzmeti men qajylyq sapary

Aqyt Qobdada poshta bólimshesinde istep júrip, mońǵol jáne orys tilderin úirenedi. 1907 jyly qajylyqqa baryp, «Qajybayan» shyǵarmasyn jazady. Qaitys bolǵan áieli Boqaidy joqtaǵan óleńinde ústazyna degen iltipatyn bildiredi.

Aqyndyq joly

– Saryp qyzben aitysy halyq arasynda saqtalǵan.
– 1891 jyly «Jihansha» qissasy Qazanda basylǵan.
– Keiin «Sáipilmúlik-Bádiǵúljamal» qissasyn jazady.
– 1891–1914 jyldary Qazan, Orynbor, Semeide 9 kitaby 17 ret basylady.

Ústazdyq jáne aǵartushylyq

Aqyt balalardy oqytty, Qobdada jáne Altaida meshit-medreseler saldyrdy. Medresesinde dini pánderden bólek: matematika, geografiya, tarih, arab tili grammatikasyn oqytqan.

Qazylyq qyzmeti

1912 jyldan bastap úsh audanǵa qazy bolyp sailandy. 28 jyl boiy ádil qazylyq atqarǵan. Halyq arasynda ádil bi, ǵúlama retinde tanyldy.

Aqyt pen Abai

1930 jyldary Aqyt Abaimen hat alysyp, Abai shyǵarmalaryn oqidy. Sol yqpalmen 55 óleń jazyp, Abai taǵylymyn jalǵastyrady. Aqyt Abaidy úly ústaz retinde dáriptedi.

SHyǵarmashylyǵy

 

– Aitys, arnaular, túrmys-salt óleńderi.
– Qissalar: «Jihansha», «Sáipilmúlik-Bádiǵúljamal», «Seiitbattal qazy».
– Etnografiyalyq dastandar: «Kerei ishany Múhammet Momyn», «Qajybayan».
– Ǵibrattyq, nasihattyq tolǵaular.
– Jeliles qissalar toptamasy («Qazynama»).

Aqyttyń kózqarasy

– Ǵylym, óner, bereke-birlikti nasihattaǵan.
– Halqyn jalqaulyq pen nadandyqtan aryluǵa úndegen.
– Islam qúndylyqtaryn dáriptei otyryp, adamdyq ahlaq pen moralьdi joǵary qoiǵan.

Quǵyn-súrgin jáne qaza boluy

 

1939 j. jeltoqsanda SHákirtidegi meshitinde tútqyndalyp, 1940 j. tamyzda Úrimji túrmesinde azappen qaitys boldy. Onyń 800-den astam qoljazbasy tárkilenip, joǵaldy.

Aqyt qajynyń Kóktoǵai SHákúrti jerindegi ziraty

 

Túiin

Aqyt – qazaqtyń úly ǵúlamasy, aǵartushysy, qissager aqyny, ádil qazysy. Ol – Abai dástúrin jalǵap, qazaq ádebietinde túńǵysh basylymdar men jeliles qissalardy dúniege ákelgen túlǵa.

 

Qajet Andas.

«Q-Andas» aqparattyq agenttigi.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 15
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Qajet aqparat

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Qajet aqparat

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Qajet aqparat

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Konferensııa

Qandas.kz saityndaǵy ölketanu maqalalaryn aǵylşyn tılıne audaru negızderı

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Konferensııa

Jetisu men Ertis óńiriniń arheologiyalyq jáne sakraldy múrasy

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
Konferensııa

Últtyq park múrajaiy: tabiǵatqa tanymdyq sayahat

September 29, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz