قىزىلوردا وبلىسى، ءبىرىنشى ۋەزىنىڭ قاراشەڭگەل سايىندا يتاياق كوتىباروۆتىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن ول تاشكەنت قالاسىنداعى گيمنازيانى اياقتاپ، پەتەربور قالاسىنداعى اسكەري مەديتسينالىق اكادەميانى 1897 جىلى بىتىرگەن سوڭ، تاشكەنت قالاسىندا اسكەري دارىگەر بولىپ ەڭبەك جولىن باستادى. 1917 جىلى تۇركىستان ايماقتىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى بولىپ سايلانادى. كەيىننەن جەتىسۋ وڭىرىنە قىزىل گۆاردياشىلار وتريادى قۇرامىمەن جىبەرىلەدى. چەركاسسك قورعانىسىندا 10 مىڭ قورعانىسشىلار اتامان اننەنكوۆ، گەنەرالدار يارۋشين، گۋليدوۆتىڭ باسقارۋىنداعى 25 مىڭدىق اسكەرگە تويتارىس بەرگەن. وسى شايقاستا ءالي كوتىباروۆ چەركاسسك اۋىلىندا مەكتەپ عيماراتىنا گوسپيتال ۇيىمداستىردى، دارىگەرلەر ي. كرينيتسكيي، س. شەرباكوۆ، فەلدشەرلەر پ. گوبوۆ، م. ميروشنيچەنكولارمەن قاتار ەڭبەك ەتىپ، جارالانعان جاۋىنگەرلەردىڭ قاتارعا تەز قوسىلۋىنا ايانباي ۇلەس قوستى. مەدبيكەلەر ءىسىن كادىمگى جەرگىلىكتى شارۋالاردىڭ ايەلدەرى اتقاردى. پولينا تاراسەنكو، ولگا بابەشكوۆا، ماريا وستاپەنكو، اننا شۋلەموۆا جانە لەپسى ۋەزى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى، وبلىستىق جەتىسۋ كەڭەستەرىنىڭ ەكى مارتە سەزىنىڭ دەلەگاتى پراسكوفيا گوربۋنوۆا ۇيىمداستىردى.

ماريا وستاپەنكونىڭ ەستەلىكتەرىندە: «جۇمىس كوپ بولدى. جارالىلاردىڭ جاراقاتتارىن تاڭۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان تاڭۋ قۇرالدارىن جينايتىنبىز، مال ءوتىن تۇندىرىپ، جارا بەتىن زالالسىزداندىرۋ ءۇشىن قولداناتىنبىز. سونىمەن قاتار، اسكەري ۇرىستاردان جارالانعانداردى شىعارىپ، كومەكتەسەتىنبىز. دارىگەر ءا. كوتىباروۆتىڭ ايتۋىمەن ەمدىك ءشوپ تۇنباسىن قولدانىپ، جاۋىنگەرلەردىڭ تەز ساۋىعۋىنا ىقپال ەتەتىنبىز. مۇندايدا ولشەمى جوق ەڭبەكتەنگەن كومەكشىلەر پ. تاراسەنكو، و. بابەشكو، م. وستاپەنكونى ەرەكشە اتاۋعا بولادى”، – دەپ جازادى.
1919 جىلدىڭ كۇزىندە جاعداي شيەلەنىسە ءتۇستى، جارالىلاردى ءا. كوتىباروۆتىڭ بۇيرىعىمەن جەرتولەلەرگە تىعىپ، امان ساقتاۋعا تىرىستىق. اق گۆاردياشىلار چەركاسسك قورعانىسىن باسىپ العاندا ءا. كوتىباروۆ ازعانتاي جاۋىنگەرمەن قۇتىلىپ كەتەدى. ءىنىسى جانعابىلدىڭ ەستەلىگىندە، ول 1921 جىلى تاشكەنتتەگى اۋرۋحانادا ەڭبەك ەتىپ، 1922 جىلى قىزىلوردا قالاسىنداعى اۋرۋحانانى باسقارادى. 1926 جىلدىڭ 15 اقپانىندا ۇزاق اۋرۋدان سوڭ دۇنيەدەن وتەدى. ول ءوز اۋىلى قاراشەڭگەلدە اكەسىنىڭ جانىنا قويىلعان. جۇبايى ايشا، ۇلدارى ءاليحان، ءىلياس تا 1935–1937 جىلدارى تاشكەنت قالاسىندا قايتىس بولدى.
كورنەكتى قوعام قايراتكەرى، ءوز ەلىنىڭ اسىل پەرزەنتى دىنمۇحاممەد قوناەۆ 1992 جىلى چەركاسسك قورعانىس مۋزەيىنە ارنايى كەلىپ، قازاق حالقىنىڭ العاشقى دارىگەرلەرىنىڭ ءبىرى ءا. كوتىباروۆتىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە باعالاپ، جىلى لەبىزدەر ايتقان ەدى. ءا. كوتىباروۆتىڭ مەديتسينا سالاسىنداعى ەڭبەگى زور. چەركاسسك قورعانىسىنداعى جوعارى كاسىبي شەبەرلىگىمەن ەرەكشەلەندى. ءومىر بويى سىرقات ادامعا اراشاشى بولعان ونىڭ ەڭبەگى جوعارى باعالانىپ، وزبەك كەڭەستىك رەسپۋبليكاسىنا ەڭبەگى سىڭگەن دارىگەر اتاعى بەرىلگەن.
تولەۋحان بيتيمبيەۆ،
سارقان اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.
دەرەكوز: https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1723995











