Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ حالىق جادى

تالانتتى اسكەري دارىگەر

قازاقستاننىڭ تاريحىندا، ونىڭ ىشىندە جەتىسۋ وڭىرىندە بولعان ازامات سوعىسىنىڭ شەجىرەسىندە ەرلىككە تولى بەتتەر از ەمەس. ايگىلى چەركاسسك قورعانىسىنىڭ قاھارماندىعى، ەرلەرىنىڭ ەل مۇددەسى ءۇشىن كورسەتكەن ەرلىگى مەن تاباندىلىعى بارشاعا ءمالىم. وسى وڭىردە 1918 جىلدىڭ 10 قىركۇيەگىنەن 1919 جىلدىڭ 14 قازانىنا دەيىنگى ارالىقتا تاريحقا «چەركاسسك قورعانىسى» دەگەن اتپەن ەنگەن قيان-كەسكى ۇرىس ءجۇردى. قورعانىس قۇرامىنا جيىرما شاقتى سەلودان 50 مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى. باسىم كوپشىلىگى 1909–1912 جىلدار ارالىعىندا رەسەي گۋبەرنيالارىنان قونىس اۋدارىپ كەلگەن شارۋالار ەدى. قاتارىندا ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس مايدانىنان ورالعان سولداتتار دا بولدى. سول قيان-كەسكى ۇرىستىڭ بەل ورتاسىندا اق حالاتتى اسكەري دارىگەر ءالي كوتىباروۆ ءجۇردى. بۇل كىسىنىڭ ەرلىگى مەن بىلىكتىلىگى چەركاسسك قورعانىسى ورنالاسقان وڭىردە ماڭگىلىككە جازىلىپ قالدى.

admin
2025/12/11
حالىق جادى
0
Талантты әскери дәрігер

قىزىلوردا وبلىسى، ءبىرىنشى ۋەزىنىڭ قاراشەڭگەل  سايىندا  يتاياق كوتىباروۆتىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن ول تاشكەنت قالاسىنداعى گيمنازيانى اياقتاپ، پەتەربور قالاسىنداعى اسكەري مەديتسينالىق اكادەميانى 1897 جىلى بىتىرگەن سوڭ، تاشكەنت قالاسىندا اسكەري دارىگەر بولىپ ەڭبەك جولىن باستادى. 1917 جىلى تۇركىستان ايماقتىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى بولىپ سايلانادى. كەيىننەن جەتىسۋ وڭىرىنە قىزىل گۆاردياشىلار وتريادى قۇرامىمەن جىبەرىلەدى. چەركاسسك قورعانىسىندا 10 مىڭ قورعانىسشىلار اتامان اننەنكوۆ، گەنەرالدار يارۋشين، گۋليدوۆتىڭ باسقارۋىنداعى 25 مىڭدىق اسكەرگە تويتارىس بەرگەن. وسى شايقاستا ءالي كوتىباروۆ چەركاسسك اۋىلىندا  مەكتەپ عيماراتىنا گوسپيتال ۇيىمداستىردى، دارىگەرلەر ي. كرينيتسكيي،  س. شەرباكوۆ، فەلدشەرلەر پ. گوبوۆ، م. ميروشنيچەنكولارمەن قاتار ەڭبەك ەتىپ، جارالانعان جاۋىنگەرلەردىڭ  قاتارعا تەز قوسىلۋىنا ايانباي ۇلەس قوستى. مەدبيكەلەر ءىسىن كادىمگى جەرگىلىكتى شارۋالاردىڭ ايەلدەرى اتقاردى. پولينا تاراسەنكو، ولگا بابەشكوۆا، ماريا وستاپەنكو، اننا شۋلەموۆا جانە لەپسى ۋەزى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى، وبلىستىق جەتىسۋ كەڭەستەرىنىڭ ەكى مارتە  سەزىنىڭ دەلەگاتى پراسكوفيا گوربۋنوۆا ۇيىمداستىردى.

 

ماريا وستاپەنكونىڭ ەستەلىكتەرىندە: «جۇمىس كوپ بولدى. جارالىلاردىڭ جاراقاتتارىن تاڭۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان تاڭۋ قۇرالدارىن جينايتىنبىز، مال ءوتىن تۇندىرىپ، جارا  بەتىن  زالالسىزداندىرۋ  ءۇشىن قولداناتىنبىز. سونىمەن قاتار، اسكەري ۇرىستاردان جارالانعانداردى شىعارىپ، كومەكتەسەتىنبىز. دارىگەر   ءا. كوتىباروۆتىڭ ايتۋىمەن ەمدىك ءشوپ تۇنباسىن قولدانىپ، جاۋىنگەرلەردىڭ  تەز  ساۋىعۋىنا ىقپال ەتەتىنبىز. مۇندايدا ولشەمى جوق ەڭبەكتەنگەن كومەكشىلەر پ. تاراسەنكو، و. بابەشكو، م. وستاپەنكونى  ەرەكشە اتاۋعا بولادى”، – دەپ جازادى.

1919 جىلدىڭ كۇزىندە جاعداي شيەلەنىسە ءتۇستى، جارالىلاردى  ءا. كوتىباروۆتىڭ بۇيرىعىمەن جەرتولەلەرگە تىعىپ، امان ساقتاۋعا تىرىستىق. اق گۆاردياشىلار چەركاسسك قورعانىسىن باسىپ العاندا       ءا. كوتىباروۆ ازعانتاي جاۋىنگەرمەن قۇتىلىپ كەتەدى. ءىنىسى جانعابىلدىڭ ەستەلىگىندە، ول 1921 جىلى تاشكەنتتەگى اۋرۋحانادا ەڭبەك ەتىپ، 1922 جىلى قىزىلوردا قالاسىنداعى اۋرۋحانانى باسقارادى. 1926 جىلدىڭ 15 اقپانىندا ۇزاق اۋرۋدان سوڭ دۇنيەدەن وتەدى. ول ءوز اۋىلى قاراشەڭگەلدە اكەسىنىڭ جانىنا قويىلعان. جۇبايى ايشا، ۇلدارى ءاليحان، ءىلياس تا 1935–1937 جىلدارى تاشكەنت قالاسىندا قايتىس بولدى.

كورنەكتى قوعام قايراتكەرى، ءوز ەلىنىڭ اسىل پەرزەنتى دىنمۇحاممەد قوناەۆ 1992 جىلى چەركاسسك قورعانىس مۋزەيىنە ارنايى كەلىپ، قازاق  حالقىنىڭ العاشقى دارىگەرلەرىنىڭ ءبىرى ءا. كوتىباروۆتىڭ  ەڭبەگىن ەرەكشە  باعالاپ، جىلى لەبىزدەر ايتقان ەدى.  ءا. كوتىباروۆتىڭ مەديتسينا سالاسىنداعى ەڭبەگى زور. چەركاسسك قورعانىسىنداعى جوعارى كاسىبي شەبەرلىگىمەن ەرەكشەلەندى.  ءومىر بويى سىرقات ادامعا اراشاشى بولعان ونىڭ ەڭبەگى جوعارى باعالانىپ، وزبەك كەڭەستىك رەسپۋبليكاسىنا ەڭبەگى سىڭگەن دارىگەر اتاعى بەرىلگەن.

تولەۋحان بيتيمبيەۆ،

سارقان اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.

دەرەكوز: https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1723995

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 18
Ақиқат айтылмай қалды
حالىق جادى

اقيقات ايتىلماي قالدى

August 12, 2026
Байырша Абылайхановтың беймәлім тағдыры
حالىق جادى

بايىرشا ابىلايحانوۆتىڭ بەيمالىم تاعدىرى

August 10, 2026
Айбат
حالىق جادى

ايبات

August 4, 2026
Келмеске кетсін сол зұлмат…
حالىق جادى

كەلمەسكە كەتسىن سول زۇلمات…

July 31, 2026
ЖАРКЕНТ ӨҢІРІНДЕГІ «АЛЖИР»
حالىق جادى

جاركەنت وڭىرىندەگى «الجير»

July 30, 2026
Екпемен елін сақтаған…
حالىق جادى

ەكپەمەن ەلىن ساقتاعان…

July 27, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz