Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Ólketaný Halyq jady

Taǵdyrly túlǵa

admin
2026/01/27
Halyq jady
0
Тағдырлы тұлға

Basy:

Jer jannaty Jetisudyń shúraily óńiri Sarqanda taǵdyrly túlǵalardyń  az  bolmaǵandyǵy  tarihtan  belgili. Aimaqqa nár beretin úsh ózendi qatar emip, mal sharuashylyǵy men egin sharuashylyǵyn damytyp, baǵzydan beri baquatty túrmys keshken eldiń baǵyttaushysy, árine, jaqsy men jaisańdardan saralanǵan kóshbasshylary bolǵany anyq.

Sadyrdyń Mámbeteiinen taraǵan Aqtauúly Bazarbai bi 1840 jyly dúniege kelip, 1888 jyly tirlik sapary shektelgen eleuli túlǵa. Tirliginde ádildigimen tanylǵan, qara qyldy qaq jaratyn bi atanyp, bolys bolǵan eken.

Jetisu oblysy, Sarqan audany Amangeldi auyldyq okruginiń aumaǵyndaǵy  Aqtauúly Bazarbai  bi kesenesine alystan ziyarat etip keletinder kóp. Olai bolatyn jóni bar. Zamanynda Bazarbai bi túiini qiyn daulardy starshyndarǵa, onbasylarǵa tapsyrmai, tórelikti ózi shyǵypty. Jáne sheshimderinen shi shyqpaǵanyn kónekózder keiingilerge jetkizgen. Alystan at aryltyp kelgender bidiń  adaldyǵyn, ádildigin ainalasyna áigilegen.

Baba kesenesine bizdiń de jolymyz túsken edi. Sol joly Barlybek Ainabekovtyń  úiymdastyruymen tarihi kesenege baba úrpaqtary eskertkish taqta ornatty.

Bazarbaidyń balasy Tásibek te 20 jasynda bilik aityp, bedeldi bilerdiń biri atanypty. El senimin ielenip, bolystyqqa da sailanǵan. Qysqash Sadyr bolysyn qúruda erekshe qarym-qabiletimen, qajyr-qairatymen daralanady. Qabiletti jigit oryssha til úirenip, birshama tóselgennen keiin, oryssha oquǵa tartady. Auyldarda meshit ashyp, sauattandyru júmystaryn úiymdastyrdy. Alasapyran zamanda táuelsiz qazaq elin qúramyz degen alashordashylardyń qatarynan kóringen.

– Meniń ájem Jibek Qainarbaiqyzy 14 jasynda Mámbetei auylyna kelin bolyp túsipti, – deidi osy óńirdegi jaqsylar men jaisańdar jónindegi el auzyndaǵy  áńgimelerge qanyq zerdeli aǵamyz Janat Múhametqaliúly. – Sonda Bazarbai bidiń ziraty bar edi, eskertkish kúmbez kórkemdigimen kóz tartyp túratyn. Tásibek bolys auylǵa kelgende auyldyń kelinderi kózine kórinuge batpai, kiiz úidiń jabyǵynan syǵalaityn. Zor deneli, ótkir kózdi, sústy adam edi, – dep aityp otyratyn ájem.

Jákeńniń osy derekti bergen ájesi 1904 jyly dúniege kelgen eken. Demek bolys auylyna kelin bolyp túsui 1918 jylǵa orailas keledi.
Bazarbai bidiń jolyn jalǵastyryp, tura sheshim aituymen Tásibek bolys ta el esinde qaldy. Topta tartynbai sóileitin, kesimdi bilik aitatyn, sózin oyazǵa ótkize alatyn batyl, sheshen, ádil, tapqyr túlǵany el-júrtynyń úmytpasy anyq.

Tásibek bi de zamandastary siyaqty 1928 jyly  tárkilenip, Oralǵa  jer audarylady. Jolda ústine sheshek shyǵyp, qaitys bolǵan eken.

1917 jyldary aq pen qyzyldyń arpalysy kezinde qyzyldardyń áskerine kólik, kiim-keshek, tamaqtaryna deiin berip járdem kórsetip túrǵan. Osy jaqsylyǵymdy eskeretin shyǵar dep arǵy betke (Qytaiǵa) qashpaǵan. Qyzyldarǵa qatty sengen.

Qalamger-qairatker Kákimjan Qazybaevtyń «Súrapyl» romanynda Tásibek bolys turaly qúndy derekter bar.

Bolystyń qasiettiligin, ereksheligin emis-emis bolsa da el auzynan estip júrdik. Myna tómendegi oqiǵany Abai auylynyń tumasy Bolat Qúttybekov áńgimelep bergen edi:

– Tárkilenip, taǵdyry sheshilip qalǵan kezeńde atqosshylyqqa jarap júrgen jas jigitke batasyn beripti desedi:

– Qasietim balalaryma qonbaityn túri bar. Batamdy saǵan bereiin. Alǵyrlyǵyń, zerektigiń meniń kókeiime qonady. Atyńa min de, artyńa qarailamai shyǵysty betke alarsyń. Biraq artyńa qaraushy bolma, – dep nyǵyzdap túryp tapsyrypty.

Bolystyń aitqanynan shyqpaityn jas jigit attanyp bara jatyp áuestigi ústap artyna qarasa, bolystyń eki iyǵynda ot janyp túr eken.

– Ái, balam-ai, qasietim saǵan qonsyn dep yqylasym túsip edi. Amal ne, shartty óziń búzdyń, – dep ókingen kórinedi bolys.

Jyldar ótti, ǵasyr almasty, zaman ózgerdi. Táuelsizdiktiń nátijesinde kezinde «halyq jauy»  atanǵan jaqsy-jaisańdarymyzdy qaita tanuǵa múmkindik tudy. Osy túrǵyda Tásibek bolys zerdeli zertteuge súranyp túrǵan, esimin máńgi este qaldyruǵa laiyqty taǵdyrly túlǵa.

 

Jomart IGIMAN,
Qazaqstan Jazushylar odaǵynyń múshesi.
Sarqan audany,
Jetisu oblysy.

Jariyalandy. -Taldyqorǵan: «Jetisu» gazeti. №104.2022. -3 b.

.

Jalǵasy bar…

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 7
Ақиқат айтылмай қалды
Halyq jady

Aqiqat aitylmai qaldy

August 12, 2026
Байырша Абылайхановтың беймәлім тағдыры
Halyq jady

Baiyrsha Abylaihanovtyń beimálim taǵdyry

August 10, 2026
Айбат
Halyq jady

Aibat

August 4, 2026
Келмеске кетсін сол зұлмат…
Halyq jady

Kelmeske ketsin sol zūlmat……

July 31, 2026
ЖАРКЕНТ ӨҢІРІНДЕГІ «АЛЖИР»
Halyq jady

JARKENT ÓŃIRINDEGI «ALJIR»

July 30, 2026
Екпемен елін сақтаған…
Halyq jady

Ekpemen elin saqtaǵan…

July 27, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz