Qashan, kim aitqany belgisiz: «adamnyń jaqsy-jaman boluyn tuǵan jeri belgilei almaidy. Alaida, ortanyń mádenitti – mádenietsiz boluy jazushynyń nysanyna yqpal etedi» – degen eken, osy oidyń tereń mánisin endi túsinip kele jatqan siyaqtymyn.
Qazaq halqy ejelden óner men ǵylymnan, órkenietten kende emes edi, solai bolǵandyqtan Ábu násir Ál-Farabidei alypty, Abaidai ǵúlamany, Múqtardai úrpaqty, Abylaidai handy, Núrsúltandai Elbasyn tudyra alǵan. Múnan basqada auyz toltyryp aitar alyptarymyzdyń qatary az emes, búl bizdiń maqtanyshymyz.
Qazaq, qazaq bolǵaly eki úlken apattyń ótine úshyraǵan eken. Onyń biri basqynshylardyń shapqynshylyǵy; qazaq mádenieti men ǵylymyn, últy men úlysyn, qalasy men dalasyn oirandap «aq taban shúbyryndy, alqa kól súlama» qalge túsirgen zaman, endi biri imperialisterdiń otarlauy, qabiletti adamdardyń kózin joiyp, kólgirsigen sayasatymen últtyq ruhty oirandap, Jahan kezdirgen zaman. Al qazirgi kezeńde taǵy bir dert – úlken qater tóndirip keledi. Esitrkige elitken úldaryń men jezókshe bolyp júrgen qyzdardyń qylyǵy janyńdy mazalaidy. Dini senim sergektikke jeteleidi degenmen, sanańdy ulap, aǵaiynǵa qarsy qylysh ala júgirtetin senimder jastardyń sanasyn ulandyryp jatqanyn da qosyńyz. Joǵaryda atalǵan tarihi apattardan qyzyl qyrǵyn bolyp júryp tútinin qaita tútetken qazaq halqy oilanbasa, osynau apattar dińin qúrtar jegi qúrt emes pe?!
Dúnie tarihyna kóz jibersek; úly orys eli Petr reformasynan keiin, japondar Min Jy jańalyǵynan soń, qytailar SHin Hai tóńkerisi arqyly oyanǵan edi. Bizdiń últymyzdyń da oyanar oraiy kelip otyr. Ol – qalai oyanady? Árine, túrtip oyatar sergek úrpaq kerek, ol – kim? Dál osy HHI ǵasyrdaǵy biz jastar. Búl úshin qaru ústap qaljyrap, az qazaqtyń berekesin qashyruǵa bolmaidy. Eń abzaly, óner men ǵylym meńgerude. Aqyn Tańjaryq:
Qazaq myńyn berip, birin alady,
Oiyn berip, birin alady.
Ary-beri sabylyp kóship júrip,
Bar ónerden qúr qalady, – degen eken.
Osy taqsiretti ótkende tarttyq, endi tarta beruge qaqyly emespiz, biz bári – bárinen aiyryluǵa jaralǵan joqpyz? Keleshegimizdiń keskinin jasaityn orai keldi. Búl ózime de, ózgege de, búkil qazaq jastaryna aita bereiin deitin súraǵym. Alaida, erinshektik, jalqaulyq, úrpaq bolashaǵyn oilamaityn eserlik, azyn-aulaq bailyqty mise tútatyn ańsarlyq keibir aǵaiynnyń qatparly mańdaiynan qashan ósher eken?!
Qajet Andas
«Q-andas» aqparattyq agenttigi.











