Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Qajet aqparat

Ruhymyz daǵdarysqa úshyramasyn

admin
2026/08/31
Qajet aqparat
0
Рухымыз дағдарысқа ұшырамасын

Búgingi tańda azamattardyń ar-ojdanyn oyatu búkil últty oyatqanmen birdei sanalatyn imandy is bolmaq. Gallivudtyń qyryp-joiǵan dúniesinen aryla bastaǵan teledidar ekranyn sońǵy kezderi Túrkiya men Indiyanyń filьmderi jaulap aldy. Árine, biz ózimizdi túrki tekti elmiz dep sanaǵanmen, últtyq bolmysymyzǵa sai kelmeitin tústary kóp. Teledidar arqyly sanaǵa sińip jatqan mahabbat pen kek saldarynan, áulet pen áulettiń arasyndaǵy bas arazdyqtyń kesirinen tuyndaityn qyzyl qyrǵyn qazaq kórermenderine ne beredi? Adamgershilik pen aq peiildilikti ózek etken korei filьimderinen ne útamyz? Eger olar aqpeiil bolsa, alaqandai jerdi ekige bólip basqarmas edi. «Júmon hanzada» bolyp, bir-birine sadaq atyp oinap júrgen búldirshinder, erteńgi kúni ózara qúral kóterip qyrqyspaidy dep aita alamyz ba? Eń ókinishtisi, jastardyń óz tarihyna, tarihi túlǵalaryna nemketti qaraǵany janyńdy mazalaidy.

Halqymyzda: «Án – kóńildiń ajary», – degen ádemi sóz bar. Alaida búgingi qazaqstandyqtar úshin eń ayauly – «Memleket Ánúrany». «Memlekettik rámizder turaly» Zańda kórsetilgendei, «Memleket Ánúrany oryndalǵanda árbir qazaqstandyq boiyn tik ústap, oń qolyn júrek túsyna qoiyp túruy kerek. Merekelik sharalarda osy Ánúranǵa bolǵan qúrmetke qarnyń ashady. Tipti qolyn keude túsyna qoyuǵa erinip, mańǵazdanyp túratyndar jeterlik. Ol, ol ma? Halyqtyq merekelerdiń sahnasynda jastardy patriottyqqa, otansúigishtikke jeteleitin ánder oryndaluy kerek bolsa, onyń ornyna aiqai-shuǵa qúrylǵan tatymy joq áuen berekeli merekeniń sánin ketirip júr. Al halyqty tolǵantyp, oi salatyn «Qara bauyr qasqaldaq» siyaqty ánderdi qazaq jastary úmytqaly qashan?!

Taǵy bir másele qazirgi qazaq jastarynyń «Jeńildiń asty, auyrdyń ústimen júruge» daǵdylanǵan boikúiezdigi der edik. Dúniejúzilik bank ótkizgen «Qazaqstandaǵy kásibilikke, júmys kúshine degen súranys» atty saraptaudyń nátijesine súiensek, júmys berushilerdiń 63 paiyzy júmysshylardyń bilimi men biliktiliginiń tómendigi biznestiń damuyna kedergi bolyp otyr dep qaraidy. Sondyqtan kásiporyndar shetelden jaqsy maman izdeidi. Búl – ashy da bolsa shyndyq. Jer qoinauymyz bailyqqa toly  bolǵanymen, onyń qyzyǵyn ózgeler kórip keledi. Álemdik sapa deńgeiindegi ónim óndiremiz dep jańa tehnologiyalardy satyp alǵanmen paidaǵa jaratatyn adam joq. Al jastar zańger nemese ekonomist bolǵysy keledi. Árine, múndai mamandar da kerek shyǵar. Biraq jastardyń bári bir joldy tańdasa, Qanysh Sátpaevtai Jezqazǵandy ashyp, úly betbúrys jasaityn jastar qaidan shyǵady?  Qazirgi tańda órkenietti eldermen terezemiz teń bolu úshin tehnika tilin jetik meńgergen bilikti mamandar auadai qajet. Mine, kózben kórip, kókeige úyalaityn patriottyq hálimiz osylai bolyp barady. Biz álemdik tájiribelerge iek artu  arqyly Qazaqstandy europalyq standartqa sai etpekpiz. Biraq europalyq standartqa últtyq únmen de jetuge bolady ǵoi.

Iá, qazirgi álemdik daǵdarystyń túp tamyry ruhani daǵdarystan tuatynyn osydan jiyrma jyl búryn batystyń sotsiologtary dabyl qaǵyp aitqan bolatyn. Múny eskergen elder búgingi tańda óz últtyq qúndylyqtaryn nyǵaitumen birge, ekonomikanyń erkin damu úrdisin qalyptastyryp úlgerdi. Sonyń bir dáleli retinde Singapurdyń tájiribesin aituǵa bolady. Iá, 96-97 jyldary oryn alǵan Aziya ekonomikalyq daǵdarysy kezinde «Singapur óz memlekettigin saqtai almaidy» degen joramal júrtty dúrliktirip, bir mezgil sayasi sahnadaǵy pikirtalastyń oshaǵyna ainalǵan edi. Alaida, olar súrinbei ótti. Onyń ústine últtyq bailyǵyn eki esege deiin arttyra aldy. Tyǵyryqtan shyǵu úshin memleket qazynasyndaǵy bailyqty halyqqa taratyp bergen joq. Kerisinshe, túrǵyndar úilerinde saqtauly altyny men jaqútyn últtyq qorǵa tapsyryp, memleketin saqtap qaludyń qamyn jasady. Iá, HH ǵasyrdyń basynda taipalyq úrdispen ormanda júrgen halyq jarty ǵasyrdyń ishinde órkenietti deńgeige jetti. Múnyń túpki negizinde óziniń damu baǵytyn aiqyndap alǵan otanshyldyq ideya men berik yntymaq jatyr.

Derek kózderine súiensek, últtyq bailyǵyn qaita jańǵyrtuǵa Amerika (1760-1880) 120 jyl, Japoniya 52 jyl (1854-1916), Qytai 13 jyl (1918-1931) , jańadan bas kótergen Aziya jolbarystary Singapur men Malaiziya 8 jyl júmsaǵan. Al biz tarihtar boiy jattalǵan ruhani jáne jer asty bailyǵymyz túryp, táuelsizdik alǵaly 35  jyl bolsa da, últtyq qúndylyǵymyzdy áli kúnge úlyqtai almai, nyǵaita almai kelemiz.

Tarihty paraqtap otyrsańyz ár dáuirde memleket qúraushy últtardyń aldyna úlken synaq jii kezdesip otyrǵan. Tipti halyqaralyq arenada óz ústanymynan airylǵan el asa auyr jaǵdaiǵa úshyraǵan. Mysaly, Gorbachevtiń tek sayasi reformany jedeldetip, Keńestik últ qúrmaqshy bolǵan qateliginiń saldarynan keńester odaǵynyń kúli kókke úshty. Al kezindegi Amerika prezidenti Reigan deputattar aldynda jasaǵan bir bayandamasynda: «Eger, biz indivalizmge negizdelgen sheksiz, qanaǵatsyz ústanymymyzdan bas tartpaityn bolsaq, mindetti túrde qoǵamymyz búlinedi», – dep kórsetkendei, azuyn aiǵa bilegen Amerikanyń búgingi hal-kúiin kórip otyrmyz. Últtyq qúndylyqtaryn saqtai otyryp, reforma júrgizgen Qytai ǵana qazirgidei jaǵdaiǵa jetti. Qasym-Jomart Toqaevtyń «Belasu» kitabynda aitylǵandai: «Qazaqstannyń ekonomikalyq jáne últtyq sayasaty kóp jaǵdaida qytailyqtardyń ústanymymen bir arnaǵa toǵysady».

«Ár eldiń salty basqa» demekshi, biz eń aldymen ózimizdiń  Aziyalyq memleket ekenimizdi úmytpaǵanymyz jón. Qazaq memlekettigin nyǵaitamyz, álemdik básekelestikte óz ornymyzdy saqtap qalamyz desek, batystyq bas paidasyn kókseitin qanaǵatsyz, nysapsyzdyqqa negizdelgen ideologiyadan arylyp, jalpy últtyq qúndylyq pen yntymaqqa negizdelgen memleket qúruǵa úmtyluymyz kerek. Ortaq maqsat jolyndaǵy aǵaiyn, eshqandai qiyndyq ruhy myǵym eldiń eńsesin túsire almaitynyn eskere júrelik.

Qajet Andas

«Q-andas» aqparattyq agenttigi.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 12
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Qajet aqparat

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Qajet aqparat

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Qajet aqparat

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Konferensııa

Qandas.kz saityndaǵy ölketanu maqalalaryn aǵylşyn tılıne audaru negızderı

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Konferensııa

Jetisu men Ertis óńiriniń arheologiyalyq jáne sakraldy múrasy

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
Konferensııa

Últtyq park múrajaiy: tabiǵatqa tanymdyq sayahat

September 29, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz