ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا جارىققا شىققان كىتاپتىڭ ۆلكەتانۋعا قوساتىن ۈلەسى از بولمايتىنى بەلگىلى. ۆيتكەنى اتالمىش كىتاپ وسىعان دەيىن بىر جارىم عاسىردىڭ الدىندا قۇرىلدى دەپ كەلگەن تالدىقورعان قالاسىنىڭ 1200 جىلدىق تاريحقا يە ەكەندىگىن دەلەلدەپ بەردى. كەزدەسۋدى ەركىن اۋىلدىق اقساقالدار ۇيىمىنىڭ تۆراعاسى توتاي ىسباسقانوۋ جۈرگىزىپ, ۆلكەمىزدىڭ قادىرمەندى اقساقالدارى, كىتاپ اۋتورلارى تۇرسىن ەبدۋەليەۋ, تاڭاتار الشابەكوۋ, ەلي ىسقاباەۋ, بولات بيسۇلتانوۋ كىتاپتىڭ جازىلۋى مەن زەرتتەلۋىنە قاتىستى ويلارىمەن بۆلىستى. سونىمەن قاتار, كەزدەسۋگە كەلگەن وقۋشىلاردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
بۈگىندە تالدىقورعان قالاسىنىڭ ىرگەسىندە قالاعا قاراستى بىرنەشە ەلدى مەكەن بار. سونىڭ ىشىندە ەركىن اۋىلىنىڭ تاريحى تىم ارىدا جاتىر. بۈگىنگە دەيىن اتالعان اۋىلدىڭ ىرگەسى 19 عاسىردىڭ سوڭىندا عانا قالاندى دەگەن تۈسىنىك ورىن الىپ كەلەدى. ازدى-كۆپتى اۋتورلاردىڭ اۋىل تاريحىنا قاتىستى جازىپ-سىزعاندارى بولماسا, بۇل تاقىرىپ كەڭىنەن زەردەلەنگەن جوق. تىپتى, ەر ۆلكەتانۋشى اۋىل تاريحىن ەرتۈرلى تۇرعىدا پايىمداپ جۈر. كەزدەسۋدە ەركىن اۋىلىنىڭ اقساقالدارى «تاريحىمەن تاعدىرلاس تالدىقورعان» كىتابىنداعى اۋىل تاريحى تۋرالى جازىلعان ماقالاداعى كەيبىر تاريحي فاكتىلەردىڭ ۈيلەسپەيتىندىگىن, اۋىلدىڭ ۆتكەنى مەن بۈگىنىن بايلانىستىراتىن دەلەلدەردىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن, كۆپتەگەن دەرەكتىڭ قالىپ قالعانىن العا تارتتى.
ەرينە, بىزدىڭ تاريحىمىز كۆپ رەتتە اۋىزشا تارالىپ, اڭىز بولىپ جاتتالعاندىقتان كۆپ ادام بىلە بەرمەيتىن دەلەل مەن دەيەكتى ارحيۋتەن ىزدەپ تابۋ قيىن. ونىڭ ۈستىنە كەيبىر ۆلكەتانۋشىلار مەن تاريحشىلاردىڭ جازبالارىنداعى تولىق دەلەلدىڭ جوقتىعىنان ۆلكەتانۋدا شاتاسۋدىڭ جيى ورىن الىپ جاتاتىنى بار. سوندىقتان ەلدى مەكەندەر تۋرالى جازىلعان كەيبىر ەڭبەكتى قايتادان ساراپتان ۆتكىزۋگە تۋرا كەلەدى. كەزدەسۋدە ارىستانبەك بيباتىروۋ اعامىز ەركىن اۋىلىنىڭ اينالاسىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ تاريحى مەن شەجىرەسىن, اڭىزى مەن اقيقاتىن ەڭگىمەلەپ بەردى. ال ەركىن اۋىلدىق اقساقالدار كەڭەسىنىڭ تۆراعاسى تورتاي ىزباسقانوۋ اۋىل تاريحىنا قاتىستى جيىپ-تەرگەن دۈنيەسىن جايىپ سالدى. وسىدان ىرگەدە جاتقان اۋىلدىڭ بىز بىلمەيتىن, بىلۋگە تيىستى تالاي تاريحتى باۋىرىنا باسىپ جاتقانىن تۈسىندىك.
كەلەسى كەزەكتە ساحناعا كۆتەرىلگەن, ۇزاق جىلدار اۋىلدىڭ باسشىلىق قىزمەتىن ارقالاعان ەرمۇحان بايقاداموۋ اعامىز ەركىن اۋىلىنىڭ ۆتكەنى مەن بۈگىنىن, ۆزى باسشىلىق ەتىپ تۇرعان كەزدەگى جاعدايىن ايتا كەلىپ, اۋىلعا ۆلكەتانۋ مۋزەيىنىڭ كەرەكتىگىن العا تارتتى.
– ەركىندەگى ەربىر ۈيدە كۆنەدەن قالعان جەدىگەرلەر جەتىپ- ارتىلادى. كۆزى تىرى ۈلكەندەر ونى كۆزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ جۈر. ەرتەڭگى جاستار سونىڭ قادىرىنە جەتە مە, جەتپەي مە? ول جاعى بەلگىسىز. دەمەك, اۋىلىمىزدىڭ ۆتكەنى مەن بۈگىنىن ايعاقتايتىن جەدىگەرلەر سول ۈلكەندەرمەن بىرگە كەتەتىن سيياقتى. سوندىقتان اۋىلدان ۆلكەتانۋ مۋزەيىن اشساق دەگەن ۇسىنىستى كۆتەرىپ جۈرمىز. ەگەر مۋزەي اشىلسا اۋىلداستار قولدارىنداعى جەدىگەرلەرىن قۋانا بەرەتىن ەدى, – دەيدى ول.
بۇل ۇسىنىستى ارداگەرلەر دە قولداپ شىقتى. تىپتى, بيىل ەركىن اۋىلىنان سالىناتىن مەدەنيەت ۈيىنىڭ جانىنان ۆلكەتانۋ بۆلمەسى اشىلسا نۇر ۈستىنە نۇر بولار ەدى دەگەن ۈمىتتە. ەگەر ونداي بۆلمە اشىلسا, ەركىن اۋىلىنىڭ تاريحى تاڭبالانىپ, ۇرپاققا ۆنەگە بولار ەدى. ەرينە, «سىن تۈزەلمەي, مىن تۈزەلمەيتىنىن» بىلەتىن حالقىمىز «ەكى ۆلشەپ, بىر كەسۋدى دە» ۇمىتپايدى. الداعى ۋاقىتتا ەركىن اۋىلىنداعى اقساقالدار اۋىل تاريحىن جازۋدىڭ سالماقتى جۇمىسىن قولعا الۋعا ۋاعدالاسىپ تارادى.
