Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Arnaıy jobalar Konferensııa

Jarkent öŋırındegı jartas suretterı

köne qala oryndary men kentterdıŋ zertteluı

admin
2026/09/23
Konferensııa, Qajet aqparat
0
Жаркент өңіріндегі жартас суреттері

Ańdatpa: Maqalada Jarkent óńirindegi petroglifter, kóne jazular, saq obalary jáne ejelgi qala oryndary qarastyrylady. Ilebalyq, Aqkent, Túrgenkent qalashyqtarynan tabylǵan arheologiyalyq jádigerler arqyly óńirdiń tarihi-mádeni jáne sauda bailanystary sipattalady. Sondai-aq tarihi eskertkishterdi zertteu, qorǵau jáne keleshek úrpaqqa jetkizudiń mańyzy kórsetiledi.

Kilt sózder: Jetisu Alatauy, Saq qorǵandary, Muzei, Kanalizatsiya, Áshekeiler. Dirhemder. Jarkent, petroglifter, qúpiya jazu, Ilebalyq, arheologiya, tarihi múra.

Kirispe

Baiyrǵy dáuirler qoinauyndaǵy  Saq zamanynan  beri babalarymyz qonys  etken Jarkent jeriniń ón boiy  túnyp túrǵan tarih.   Máselen, Jetisu Alatauynyń eteginen ońtústikke qarai  Ile ózeni jaǵalauyna deiin  ár aumaqta kólbei ornalasqan  obalar men qorǵandar sonyń dáleli. Úiindi topyraqqa  kómilip bar syryn adamzattan jasyrǵan, únsiz  jatqan kóne  eldi mekenderdiń  orny men qorǵan-qorshaudyń  qabyrǵa  qirandylary eriksiz nazaryńdy ózine audartady.

Endi búndai tarihi oryndardy osy ólkeniń ejelgi túrǵyndary  tynys – tirshilikke qolaily  dep tapqan – Buraqojyr (Bóriqúzar), Úsek, Tyshqan, SHejin, Qorǵas ózenderi mańaiynan kóptep kezdestiruge bolady. Demek, ózen suynyń eginshilikke qolaily boluy, uyljyǵan jemis jidekke toly tabiǵaty, janǵa jaily   aua-raiynyń jáne tau saǵasyndaǵy  shúigin shópti qúnarly jaiylymnyń boluy  mal sharuashylyǵynyń da jaqsy damyǵandyǵyn baiqatady.

Jartas suretteri jáne qúpiya jazular syry

Endi óńirimizdegi kóne jartas jazulary men suretteri turaly aitar bolsaq, Jarkent jerindegi ejelgi petorglifter atalǵan ózenderdiń ainalasy men tau saǵasynda kóptep kezdesedi. Demek, ańshylyq pen mal sharuashylyǵynyń otyryqshylyq mádenietten erterek paida bolǵandyǵyn osyndai tarihi jádigerler arqyly paiymdai alamyz. Máselen, Búrhandaǵy tańbaly  tastyń betki  qabatyn  kertip  salǵan  belgisiz  suretshi «alańsyz  kele  jatqan  arqar  men  onyń  kishkentai  eki  qozysynyń  beinesin»  ainytpai  bederlepti. Jáne de shamamen qola dáuirge tán denesi  januar basynda  kún  beinelengen tastaǵy suretter kimdi bolsa da tań qaldyrary sózsiz. Sonymen qatar – arqarlar,  táutekeler,  búǵy,  januarlardyń  tólderin, túiege mingen bala jáne atty adamdar  beinelerin  kóptep kezdestiruge bolady.

Odan árige Atameken auylynyń soltústiginde tau etegindegi «Kúpki» mańaiyndaǵy qúpiya jazuǵa toqtalar bolsaq, ondaǵy tastyń biiktigi  – 1m, eni – 60-70 sm, al, qalyńdyǵy 25 sm bolady. Bir búryshynda tik múiizdi  «Máńgilik  ómir aǵashy» nemese «álem aǵashy» beinelengen  búǵy sureti bar. Demek, búl suret arqyly qaitys bolǵan adamnyń  ertedegi nanym-senim boiynsha «máńgilik ómirge» attanǵandyǵyn bildiru isharasy bolar dep topshyladyq. Al, uaqyt kezeńine shamamen Saq dáuiri men ótpeli qola dáuirine sáikes keledi. Sebebi, búndai tanym-túsinikter qola dáuiri adamdary  ómiriniń basty máni bolǵan edi-degen derekter  tarihi zertteulerde  bar.

Al, tómengi jaǵynda beimálim qúpiya jazu jazylǵan. Ázirge búl jazudyń men úshin ereksheligi onyń kóne túrki jazuynan da búrynǵy jazuǵa jatatyndyǵy. Sebebi, búndai jazu tańbasyn bizdiń ólkemizden ázirge esh jerden kezdestirmedim. Sol úshin de búl jazu tańbany  zertteushilerdiń sońǵy leginiń   joramaly boiynsha  kóne  kharoshthi jazuynan taralǵan bolar degen  boljamǵa toqtadym.  Búndaǵy negizgi dálelimiz –  b.z.b. VIII ǵasyrlarda bizdiń tikelei babalarymyz atalatyn kóshpendiler dalasyna ejelgi Úndistannan – Brahmi jáne Kharoshthi jazularynyń  kelip  qarqyndy túrde  taralǵandyǵy turaly tarihi  málimetterdiń saqtalǵandyǵy.

Demek, osy joramaldar  boiynsha búl jazuymyz kóne Túrki jazuynan (b.z. VI-Hǵ.ǵ.)  da  arǵy  dáuirlerge jatatyn siyaqty. Sebebi, jazudyń syrtqy ornalasu  túri bir qaraǵanda úndi jazularyna úqsasa  al, áripterdiń tańbalanu  reti kóne túrki runikasyna da keletin siyaqty. YAǵni, búl qúpiya jazu «kóne Túrki runikasynan» búryn qoldanylyp, onyń qalyptasyp, ornyǵuyna yqpal etken ejelgi jazulardyń biri bolar degen-ózindik joramalǵa toqtauymyzǵa tura kelip túr.

Endi ózimizdiń Úsek ózeniniń shyǵys jaǵalauyndaǵy betkeide Taldyǵa jeter-jetpes aralyqta  taza kóne Túrki álipbiimen jazylǵan taǵy bir jazu bar. Endi ony oqyp kórelik, ońnan solǵa qarai «qazaq» sózi shyǵyp túr. Ekinshiden dál osy mańaidaǵy petroglifter arasynda  da «basynda máńgilik ómir aǵashy» beinelengen  búǵynyń sureti de bar.

Búl sáikestik pe, álde ár  dáuirde ómir súrgen, biraq  myna jaryq dúniedegi nanym-senimi men qorshaǵan orta turaly tanymy, dástúri bir úrpaqtar sabaqtastyǵynyń qaltyrǵan qoltańbalary ma..? «Basynda máńgilik ómir aǵashy bar búǵy» qola dáuirge tiesili bolsa ortada Saq, Ǵún, Úisin  zamandary bar. Endi  búl  úrdis odan bergi túrki runikasyna jalǵasady. Búndai kóne Túrki  jazuynyń bizdiń Jarkent jerinen tabyluy men úshin úlken jańalyq jáne  de barynsha  tereńdete zertteudi  qajet etetin baǵa jetpes qúndy tarihi jádiger dep esepteimin. Jalpy úlken dárejedegi ǵylymi orta búl jańalyqtan múlde habarsyz desek qatelespeimiz.

Jáne dál osy baǵytta  júrip otyryp, Taldydaǵy aspaly kópirden sál tómenirektegi shyǵys betkeidiń eteginde arab árpimen jazylǵan taǵy bir jazba bar. Onyń  audarmasy men suretin ókinishke orai joǵaltyp aldym. Esimde qalǵany «Úisin» sózine qatysty jazular edi…

Kelesi kezektegi aitarymyz,  «Yrǵaily saidaǵy qúpiya jazular». Qoibyn ańǵary  bitip, Qońyróleńge búrylatyn  ainalmadan tike soltústikke tauǵa qarai júrer bolsańyz, tau eteginde qatarlana  ornalasqan – Kúldiqora, Yrǵaily sai taǵy basqa jerler bar.  Mine, sol Yrǵaily saidan bar-joǵy 300-400 m órleseńiz úidei-úidei úsh jaqpar tas tolǵan ejelgi jazular men suretter.

Alǵash «Egemen Qazaqstan» gazetinde jariyalanyp, Mezgil. Kz, Abai. Kz, jaraina.kz – internet saittary arqyly da taratyldy. Jáne de búl maqalany  vatsap chattaryna jiberip aituly ǵalym aǵalarymyzdyń ortasyna da salyp kórdim. Ókinishke orai eshkimenen túshymdy jauap ala almadym.  Tek qana bir ǵalym t.ǵ.d. Saken Nurbekov aǵamyz ǵana  «Búl jazular kóne Túrki jazuynyń kharoshthi tarmaǵyna sáikes kelui múmkin…» dep,  óz oiy men pikirin bildirgen edi. Jáne de búl bizdiń ólkege sonau erte orta ǵasyrdaǵy Túrki zamanynda budda dinin taratqan Tibet lamalarynyń da jazuy boluy múmkin…

Iá, mine osylai qúpiyasyn ishine búkken júmbaq álem – qúpiya jazular men tańbalar keleshekte bári de túpkilikti zerttelip  ata-babalarymyzdyń ótken dáuirlerdegi ainalysqan sharuashylyǵy, ómir súru qaǵidattary men dini nanym-senimderi turaly kóptegen málimetterge  ie bolarymyz anyq.

Jarkent óńirindegi ejelgi qala, kentter

Endigi kezektegi zertteuimiz  boiynsha  Jarkent óńirindegi  qala,  kentterdiń  qalyptasyp damuyna az-kem toqtalyp ótsek. Jalpy bizdiń ólkeniń qalalyq mádenietiniń gúldenip damuy   Úisin dáuirimen túspa-tús  keledi. Nege deseńiz joǵaryda  jazylǵandai úisinder birjaqty kóshpeli  bolmaǵan.  Olar  hal-qadirinshe qolónermen ainalysyp, kentter, qalalar túrǵyzǵan jartylai otyryqshy  bolyp ǵúmyr keshken. Taǵy bir erekshelik – kóne Aqkent, Jarkent,  Túrgenkent taǵy basqa  da qalalardyń áigili  shyǵys pen batysty jalǵastyrǵan Úly  Jibek  joly boiynda  ornalasuy. Al, jalpy  qalalardyń, kentterdiń  halyqaralyq  sauda  yqpalymen  damuy  artyp, gúldenu  shegine  jetken shaǵy  b.z. VIII-HIII ǵasyrlary.

Taǵy  bir  tarihi  eskertkishke  júginer bolsaq – ol ejelgi Ilebalyq qalasy turaly zertteuler. 2016 jyldan beri  elimizdiń bas arheology Karl Baipaqov aǵamyzdyń jetekshiligimen bastalǵan ejelgi Ilebalyq qalasynyń ornyndaǵy qazba júmystary áli kúnge óz  jalǵasyn tabuda. Nátijesi de jaman emes, sol ár jyldary jasalǵan qazba júmystary kezinde: kóptegen qysh qúmyralar, túrli áshekei zattarmen qatar, úsh jerden  HIII-HV ǵasyrlardaǵy teńge sarailarda soǵylǵan  jalpy sany 123 danany qúraityn monetalar (dirhem) qoimasynyń tabyluy.

Jáne tabylǵan 37 dirhamnyń 36-sy SHaǵatai memleketi saraiynda soǵylǵan teńgeler bolsa, 1-i Abu Said Elhannyń soqtyrǵan kúmis teńgesi ekendigi anyqtaldy. Sonymen qatar  HI-HII ǵasyrlardaǵy Qarahan dáuirine jatatyn 7-i dirhemnyń Boǵra hannyń Tunkent qalasynda soǵylǵan teńgesi ekendigi  anyqtalyp, oǵan  qosa Qytaidyń Soltústik Sun dinastiyasynyń 2-i monetasy da t.b. áshekeili  qúndy zattar tabylǵan. Búlardyń bári de alǵashqy qazba júmystary kezinde tabylǵan zattai derekter.

Jáne bir jańalyq  osy Ilebalyq qalasy ornyn qazu kezinde HIII ǵasyrǵa jatatyn  monshanyń tabyluy. Monsha qúrylysyna: tas, topyraq, 40h40 kúidirilgen plitkalar, qyzyl kirpishter men alebastr, su ysytatyn pesh (kań) jáne kir sulardy syrtqa shyǵaratyn keramikalyq qúbyrlar (qazirgi tilimizde – kanalizatsiya) t.b. keńinen qoldanylǵan.

Zertteu júmysy barysynda osynda jerlengen adamdardyń ziraty basyna belgi retinde qoiylǵan  kóptegen kairaqtastar da tabyldy. Jalpy sany – 50 balbal tas. Onyń 7-de túrik jáne siriyalyq tilderi álipbimen tańbalanǵan túrli maǵynadaǵy jazulary bar. Sondai-aq, taǵy birshamasy tek qana teń búryshty krest (Hristian dininiń nestoriandyq baǵytyn bildiretin tórtkúl) beinesi bar tastardan túrady.

Jalpy aumaǵy 1000 sharshy metr bolatyn aumaqtan qazirgi kezde 150-den astam qabirler qazylyp alynyp zertteldi. Keibir qabirler birneshe deńgeide ornalasqan eken. YAǵni, ár ǵasyrlar uaqytyn bildiretin biriniń ústine biri jerlengen adam qańqalary  da ret-retimen qazylyp alyndy.

Sóitip, ǵylymi-saraptamalyq zertteu barysynda qabirlerdiń jalpy  ornalasu tártibi, konstruktsiyalyq qúrylymy men qabir shúńqyrlarynyń tereńdik  ólshem túrleri de aiqyndaldy. Osynda jerlengen qaitys bolǵan adamdardyń  jerleu ǵúrpyndaǵy erekshelikterine toqtalyp óter bolsaq:

a). Qymbat jáne jartylai qymbat tastardan jasalǵan zergerlik búiymdardyń tabyluy;

b). Metalldan jasalǵan ártúrli zattar.

v). Nekropolьdiń ońtústik bóliginde sol kezeń dástúrine jatatyn dini ritualdyq sipattaǵy ǵimarattyń bolǵandyǵy  da  anyqtaldy.

g). Yqtimaldy túrde eske alu ǵimaraty (pominalьnaya) shirkeui.

Túrǵyzylǵan ǵimarat tik tórtbúryshty, úzyndyq pen endik ólshemderi 21×8,7 m. Al, shirkeu ǵimaratynyń salynuyndaǵy ózgeshelik  batystan shyǵysqa qarai baǵyttalǵan, 3 bólmeden jáne oqshaulanǵan shaǵyn auladan túrady.

Sondai-aq, qazba júmysy kezinde tabylǵan áshekei búiymdary – bilezikter, júzikter men saqinalardyń kúmisten jáne jartylai asyl tastardan jasalǵandyǵy anyqtaldy. Olar qalyptau ádisimen jasalyp, keiinnen shekimeleu arqyly órnektelgen. Áshekeileri erkin mánerde (qisyq jáne túzu syzyqtar) arqyly oryndalǵan. Úshtary tórt japyraqty bolyp kelgen geralьdikalyq gúl (liliya) túrinde bezendirilgen. Búndaǵy mindalь tárizdi rozetka órnegi Úly Jibek joly boiyndaǵy kóne túrki eskertkishterinde keń taralǵan jáne Tayau SHyǵystyq kórkemdik dástúrleriniń yqpalynyń da bolǵandyǵyn kórsetedi.

Qazba kezinde tabylǵan kógildir aqyq (biryuza) ornatylǵan altyn saqinanyń ereksheligi Ortaǵasyrlyq ózimizdiń Otyrardyń zergerlik búiymdarymen tikelei úqsastyqqa ie ekendigin joqqa shyǵara almaimyz.

Ilebalyqtaǵy tarihi derekter  

Jalpy  halyqaralyq mamandar toby júrgizgen kóne meken Ilebalyq qalashyǵyndaǵy arheologiyalyq zertteuler reprezentativti zattai derekter keshenin birshama anyqtauǵa múmkindik berdi. Tabylǵan materialdar qalanyń XI–XIV ǵasyrlardaǵy belsendi tirshilik kezeńin, al onyń ekonomikalyq jáne mádeni damuynyń sharyqtau shegi XIII ǵ. – XIV ǵ. birinshi jartysyna sáikes keletindigin de kórsetti. Anyqtalǵan materialdar negizgi hronologiyalyq, tipologiyalyq jáne funktsionaldyq sanattar boiynsha jeke-jeke jiktelip júielendi.

Sondai-aq,  sol mańaidan tabylǵan Úisin dáuiriniń jerleu rásimimen qaitys bolǵan adamdardyń bas jaǵyna qoiylǵan keramikalyq tostaǵandary bar jerleu oryndarynyń tabyluy jáne bar. Eki tostaǵannyń ishinen as qaldyqtary men dánderdiń tabyluy da búrynǵy babalarymyzdyń eginshilikpen ainalysqandyǵyn bildiredi. Sonymen qatar áshekei zattar  men túrli túrmystyq zattardyń tabyluy olardyń qolónermen ainalysqandyǵyn al, eki-úsh  teńgeler qoimasynyń tabyluy  búrynǵy Úisin dáuirindegi atalarymyzdyń sauda-sattyq isin de  keńinen damytqandyǵyna naqty dálel bola  alady.

Máselen, oǵan dálel bizdiń óńirdegi – Túrgen qorǵanyn alaiyq. Qorǵannyń qiraǵan júrtynan – qysh qúmyralardyń, shoiyn, temir, shyny ydystar men jarmaq tiyndar tizbesi (ortasy tesik mys, qola  aqshalar), kóne qarular  synyqtary kóptep kezdesedi. Sondai-aq, ótken Keńestik dáuirde kóptegen  ejelgi eldimeken oryndaryn traktormen  tegistep egistikke ainaldyru kezderinde  biiktigi 1m astyq saqtaityn iri  qysh ydys (humdar), qol diirmen tastary, syiymdylyǵy 3-4 l bolatyn bútin qúmyralar taǵy basqa da túrmystyq, sharuashylyq zattary  tabylǵan.

Jalpy alǵanda ejelgi  dáuirdiń kózindei bolyp bizge jetken tarihi eskertkishter men kieli oryndar áli de bolsa  bizdiń ólkede  jeterlik. Atap aitar bolsaq:

1). Sarytaudaǵy  Saq obalary;

2). Qoitas, Úsek, Búrhan petroglifteri;

3). Ospan sazy men Kúpki jerindegi ejelgi obalar, kóne suretter men jazular;

4). Yrǵaily sai qúpiya jazulary;

5). Aqkent, Túrgenkent qalalarynyń oryndary;

6). Ilebalyq qalasynyń orny;

7). Túrgenkenttiń soltústik shyǵysynda irgeles jatqan Úisin obalary;

8). «Orbúlaq shaiqasy»  bolǵan jer;

9).  Balbal  tastar;

Taǵy basqa biz bilmeitin ótken dáuir qúpiyalary bizdiń Jarkent jerinde áli de barshylyq. Sondyqtan da, tuǵan ólke tarihyn zerttep, zerdelep keler úrpaqqa úsynu árqaisymyzdyń azamattyq paryzymyz.

Qúrmetti, búgingi konferentsiya qonaqtary! Minekei, kóptegen  myńjyldyqtardy artqa tastaǵan Qońyróleńnen – Qorǵasqa deiingi  aumaqtaǵy ataqonysymyz  bolǵan  qútty mekendegi ázirge bizge belgili, al  biraq, qúpiya-syry  áli ashylmaǵan osyndaǵy kóne jazular men kóne tarihi oryndar turaly shaǵyn ózindik ólketanushylyq zertteuimdi sizderdiń nazarlaryńyzǵa  úsyndyq.

Qorytyndy

Jalpy alǵanda tuǵan jerdiń ótken tarihyna qatysty zattai derekter men jazba málimetter eshbir baǵa jetpes últtyq qúndylyqtar ekendigi barshańyzǵa ayan dúnie. Sondyqtan da el men jerdiń shynaiy tarihy keleshek úrpaq úshin de baǵa jetpes ruhaniyattyń biri emes biregeii. Sol úshin de tól tarihymyz ben shejiremiz túgendele bersin degen izgi nietten eshqashan arylmaiyq, aǵaiyn!

Alyp-qosarlaryńyz bolsa habarlasyp, pikir almasyńyzdar. Tuǵan jerimizdiń, elimizdiń  tarihyn, ótken dáuirge tán shejiresin keler úrpaqqa jetkizuge sizder de óz taraptaryńyzdan belsendilik tanytyńyzdar. Jáne de  osy baǵytta  zertteushi-ólketanushy retinde ózindik  úlesterińizdi qossańyzdar  tipten  tamasha  bolar edi – degen úsynysym da bar. Endeshe, bolashaq úrpaq aldyndaǵy osynau ónegeli iste barshańyzǵa  sáttilik serik bolsyn, aǵaiyn!…

 Paidalanylǵan ádebietter:

  1. Ejelgi Qazaqstan [Mátin] / qúrast.: T. Júmahanov, T. SHańbai, B. Júmataeva, L.I. Tetenko. – Almaty : Aruna, 2004. – 224 b. – (Balalar entsiklopediyasy).
  2. Qazaqstannyń ejelgi qalalary. «Aruna Ltd.», 2005. K. Baipaqov. 3. Qazyǵúlova M.YA. Jaziraly Jarkent jáne ólketanu óristeri. – Jarkent, 2005.
  3. Petroglifter: jergilikti tarih jáne  turizm,  A. Ishpekbaeva,  2016j.
  4. Kóne jazba eskertkishteri,  R. Ámirov,  J. Ámirova.  Almaty   «Rauan» 1995 j.
  5. A57 Qajet ANDAS, Erkin TOQPANOV, Qali IBRAIYMJANOV
    Jetisu jartas suretteri I kitap: – Taldyqorǵan, «Travel JK» 2024 j. – 163 bet. ISBN 978-601-7833-18-3
  6. A57 Qajet ANDAS, Erkin TOQPANOV, Qali IBRAIYMJANOV
    Jetisudyń qasietti jerleri: – Taldyqorǵan, «Travel JK» 2024 j. – 163 bet. ISBN 978-601-7833-18-3

 

Ibraiymjanov Q.

«Jetisu oblysynyń mádeniet, arhivter jáne qújattama basqarmasy» MM, «Múhamedjan Tynyshbaiúly atyndaǵy oblystyq tarihi-ólketanu muzeii» filialy — «Jauyngerlik Dańq» muzeii

zharkentvoinslav@mail.ru

 

 

 

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 14
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Qajet aqparat

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Qajet aqparat

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Qajet aqparat

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Konferensııa

Qandas.kz saityndaǵy ölketanu maqalalaryn aǵylşyn tılıne audaru negızderı

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Konferensııa

Jetisu men Ertis óńiriniń arheologiyalyq jáne sakraldy múrasy

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
Konferensııa

Últtyq park múrajaiy: tabiǵatqa tanymdyq sayahat

September 29, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz