Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت اقپارات

اقىتتانۋ باستاۋى

admin
2026/08/30
قاجەت اقپارات
0
Ақыттану бастауы

اقىت كىم؟

ول قاي داۋىردە ءومىر سۇرگەن، نەمەن اينالىسقان، قانداي ەڭبەك قالدىرعان؟ ونىڭ ۇلتىمىزدىڭ، ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى ورنى قانداي؟ ءبىز وعان قانداي باعا بەرۋىمىز كەرەك؟ «اقىتتانۋ» عىلىمىن قالىپتاستىرۋ جولىندا نەنى ەسكەرۋ قاجەت؟ وسىدان بىلاي “Q-Andas” اقپارات اگەنتتىگى اقىتتانۋ تاقىرىبىن، سونىڭ ىشىندە اقىت قاجىنىڭ ولكەتانۋ باعىتىنداعى ەڭبەكتەرىن قاۋزاپ، تۇلعانىڭ بولاشاققا قالدىرعان مۇرالارىن وقىرماندارعا جەتكىزۋ ءۇشىن ەڭبەكتەنەتىن بولادى.

تۋعان جەرى مەن اۋلەتى

 

 

اقىت ءۇلىمجىۇلى – 1868 جىلى قحر ىلە قازاق وبلىسى، التاي ايماعى، كوكتوعاي اۋدانى، قايىرتى وزەنىنىڭ بويىندا تۋعان. تولىق اتى-ءجونى – اقىت ءۇلىمجىۇلى قارىمساقوۆ. اكەسى ءۇلىمجى – مومىن، شەشەسى جىبەك – بارلىبايدىڭ نەمەرەسى، بەكەجان بايدىڭ قىزى. اقىت اتا-اناسىنىڭ تاربيەسىمەن ەرتە ساۋات اشقان.

اقىننىڭ كىندىك قانى تامعان جەر – قايىرتى

العاشقى ءبىلىم الۋى

الدىمەن اعاسى سادىق جەبەۇلىنان، كەيىن اۋىل مولداسى عۇسىماننان ساۋات اشادى. كەيىن بۇحارا مەدرەسەسىندە وقىعان ماقبۋبۇللا (مىرزاباقا) ۇستازىنان اراب، پارسى، تۇرىك تىلدەرىن ۇيرەنىپ، يسلام مادەنيەتىن يگەرەدى. وسى كەزدە باسقا شاكىرتتەرگە دە ءدارىس بەرەدى.

اقىتتىڭ ۇستازدارى مەن ىقپالى

– سادىق جەبەۇلى، مولدا عۇسىمان – العاشقى ءارىپ تانىتقاندار.
– ماقبۋبۇللا – شىعىس ادەبيەتى مەن يسلام عىلىمىنا باۋلىعان.
– جۋانقان ۇكىرداي – اقىتتى ەل ىسىنە ارالاستىرعان.

قىزمەتى مەن قاجىلىق ساپارى

اقىت قوبدادا پوشتا بولىمشەسىندە ىستەپ ءجۇرىپ، موڭعول جانە ورىس تىلدەرىن ۇيرەنەدى. 1907 جىلى قاجىلىققا بارىپ، «قاجىبايان» شىعارماسىن جازادى. قايتىس بولعان ايەلى بوقايدى جوقتاعان ولەڭىندە ۇستازىنا دەگەن ءىلتيپاتىن بىلدىرەدى.

اقىندىق جولى

– سارىپ قىزبەن ايتىسى حالىق اراسىندا ساقتالعان.
– 1891 جىلى «جيحانشا» قيسساسى قازاندا باسىلعان.
– كەيىن «سايپىلمۇلىك-بادىعۇلجامال» قيسساسىن جازادى.
– 1891–1914 جىلدارى قازان، ورىنبور، سەمەيدە 9 كىتابى 17 رەت باسىلادى.

ۇستازدىق جانە اعارتۋشىلىق

اقىت بالالاردى وقىتتى، قوبدادا جانە التايدا مەشىت-مەدرەسەلەر سالدىردى. مەدرەسەسىندە ءدىني پاندەردەن بولەك: ماتەماتيكا، گەوگرافيا، تاريح، اراب ءتىلى گرامماتيكاسىن وقىتقان.

قازىلىق قىزمەتى

1912 جىلدان باستاپ ءۇش اۋدانعا قازى بولىپ سايلاندى. 28 جىل بويى ءادىل قازىلىق اتقارعان. حالىق اراسىندا ءادىل بي، عۇلاما رەتىندە تانىلدى.

اقىت پەن اباي

1930 جىلدارى اقىت ابايمەن حات الىسىپ، اباي شىعارمالارىن وقيدى. سول ىقپالمەن 55 ولەڭ جازىپ، اباي تاعىلىمىن جالعاستىرادى. اقىت ابايدى ۇلى ۇستاز رەتىندە دارىپتەدى.

شىعارماشىلىعى

 

– ايتىس، ارناۋلار، تۇرمىس-سالت ولەڭدەرى.
– قيسسالار: «جيحانشا»، «سايپىلمۇلىك-بادىعۇلجامال»، «سەيىتباتتال قازى».
– ەتنوگرافيالىق داستاندار: «كەرەي يشانى مۇحاممەت مومىن»، «قاجىبايان».
– عيبراتتىق، ناسيحاتتىق تولعاۋلار.
– جەلىلەس قيسسالار توپتاماسى («قازىناما»).

اقىتتىڭ كوزقاراسى

– عىلىم، ونەر، بەرەكە-بىرلىكتى ناسيحاتتاعان.
– حالقىن جالقاۋلىق پەن ناداندىقتان ارىلۋعا ۇندەگەن.
– يسلام قۇندىلىقتارىن دارىپتەي وتىرىپ، ادامدىق احلاق پەن ءمورالدى جوعارى قويعان.

قۋعىن-سۇرگىن جانە قازا بولۋى

 

1939 ج. جەلتوقساندا شاكىرتىدەگى مەشىتىندە تۇتقىندالىپ، 1940 ج. تامىزدا ءۇرىمجى تۇرمەسىندە ازاپپەن قايتىس بولدى. ونىڭ 800-دەن استام قولجازباسى تاركىلەنىپ، جوعالدى.

اقىت قاجىنىڭ كوكتوعاي شاكۇرتى جەرىندەگى زيراتى

ءتۇيىن

اقىت – قازاقتىڭ ۇلى عۇلاماسى، اعارتۋشىسى، قيسساگەر اقىنى، ءادىل قازىسى. ول – اباي ءداستۇرىن جالعاپ، قازاق ادەبيەتىندە تۇڭعىش باسىلىمدار مەن جەلىلەس قيسسالاردى دۇنيەگە اكەلگەن تۇلعا.

قاجەت انداس.

«Q-Andas» اقپاراتتىق اگەنتتىگى.

1 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 48
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
قاجەت اقپارات

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
قاجەت اقپارات

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
قاجەت اقپارات

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
قاجەت اقپارات

Qandas.kz سايتىنداعى ولكەتانۋ ماقالالارىن اعىلشىن تىلىنە اۋدارۋ نەگىزدەرى

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
قاجەت اقپارات

جەتىسۋ مەن ەرتىس ءوڭىرىنىڭ ارحەولوگيالىق جانە ساكرالدى مۇراسى

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
قاجەت اقپارات

ۇلتتىق پارك مۇراجايى: تابيعاتقا تانىمدىق ساياحات

September 29, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz