Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت دەرەك

العاشقى اۋدارما

admin
2026/08/30
قاجەت دەرەك
0
Алғашқы аударма

نەگىزى ءبىز اكەمنىڭ ەسىكتەن كىرگەندەگى كوڭىل-كۇيىنە قاراپ-اق، ول كىسىنىڭ جاندۇنيەسىندەگى بۇلقىنىستى بىردەن سەزىنەتىنبىز. ەگەر ەسىكتەن كىرە سالا باسىنداعى ساندەپ كيەتىن شيلاپاسىن (قالپاق) توردە جيناۋلى تۇراتىن جۇكتىڭ ۇستىنە ورنىقتىرىپ قويىپ، جايمەن شەشىنسە، ول كۇنى ءبىر قۋانىشتىڭ بولعانى. سول كۇنى نە قوناق كەلەدى، بولماسا، كوپ وتپەي قازانعا ەت اسىلىپ، كورشىلەردى تاماققا شاقىرامىز. ءان-كۇي، ۇلكەندەردىڭ نەشە ءتۇرلى ءازىل-اڭگىمەسى جارتى تۇنگە دەيىن جالعاسادى. ال كىرە سالا اياقكيىمىن شەشىپ، بۇرىشقا قاراي لاقتىرا سالسا، ءبىر كوڭىلسىزدىكتىڭ بولعانى. ول جاعدايدا مالعا ءشوپ سالاتىن، تاۋىققا جەم بەرەتىن، سول سياقتى ءبىر سىلتاۋ تاۋىپ سىرتقا شىعىپ كەتۋگە تىرىساتىنبىز.

ۇيگە كىرەر-كىرمەستەن وقۋ ۇلگەرىمىمىزدى سۇراي باستاسا، مۇعالىمدەردەن شاعىم تۇسكەنى. الدەبىر كورشىمىزدى ۇيگە ەرتىپ كەلە جاتسا، ونىڭ بالالارى بىزدەن وڭباي تاياق جەگەنى تۋرالى اتا-اناسىنا شاعىمدانىپ قويعانىن ءبىلىپ تۇرامىز. ويتكەنى، ءبىز ءبىر ۇيدە بەس ۇلمىز،  اكەمنىڭ ەكى اعاسىنىڭ ۇلدارىن قوسقاندا ون شاقتىمىز. سوندىقتان اۋىلدى ءبىز ۇستايتىنبىز. ول كەزدە بالالار توبەلەسكەنىن، باس جارىلىپ، قول سىنعانىن، قانشا تاياق جەسە دە، اتا-اناعا شاعىمدانۋ ابىرويسىز ءىس دەپ ەسەپتەلەتىن. «قۇلىن تەپتى»، «تايىنشادان جىعىلدىم»، «قورادان قۇلاپ كەتتىم»، «شوگىر ءتىلىپ كەتتى» دەگەن سياقتى سان سىلتاۋمەن قۇتىلاتىنبىز. اراسىندا شىدامسىزدار دا كەزدەسىپ جاتادى، ارينە. ونداي شاعىمشىلارعا قولدانىلاتىن جازا دا تىم اۋىر بولاتىن. ۇرمايمىز، سوقپايمىز، تەك «ساتقىن ەكەنسىڭ» دەپ ايدار تاعىپ قويعاننىڭ ءوزى جەتىپ جاتىر. مۇنى بىلەتىن كورشىلەر سوزىندە تۇرمايتىن بالاسىن ەرتەڭگى پالەدەن قۇتقارۋ ءۇشىن جاعدايدى اكەم ارقىلى رەتتەيتىن. ويتكەنى، ءبىز ءۇشىن اكەنىڭ ايتقانى زاڭنان دا قاتال بولاتىن. ەگەر اكەم «ول ءۇيدىڭ بالاسىنا تيمەڭدەر» دەسە، ول ەرتەڭ مەكتەپكە الاڭسىز بارادى. بالالارمەن دە ەمىن-ەركىن ارالاسىپ، سوعىس ويىنىن ويناپ، ۇيلەرىنە كوڭىلدى قايتادى. ءيا، ايتا بەرسەك، مۇنداي مىسالدار وتە كوپ بولاتىن.

بۇعان قاراپ اكەمدى تىم قاتىگەز ەكەن دەپ ويلاپ قالماڭىز. مەنىڭ قۇرداستارىمنىڭ دا اكەسى ءدال وسىلاي بولدى. ولاردىڭ دا اكەلەرىن بىزشە قۇرمەتتەگەنىن، ءالى كۇنگە سول بالا كۇندەرىن ساعىنا ەسكە الاتىنىن ايتپاسا دا ءتۇسىنىپ تۇرامىن. اكەلەرىمىزدەن يمەنگەنىمىز قورىققانىمىز ەمەس، سىيلاعانىمىز بولاتىن. وسى كۇنگە دەيىن اكەلەرىمىزدەي كەڭپەيىل، اقكوڭىل، اشىق-جارقىن، ارامزالىقتان تازا، ارلى دا ادال ادامداردى كەزدەستىرە قويعان جوقپىن. كەرىسىنشە بۇل كۇندە اكەلەر بالالاردان قورقاتىن بولىپ بارادى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەر جاعداي، ءبىز ەرجەتىپ، مەكتەپ ءبىتىرىپ، قىزمەتكە شىققاننان كەيىن ءوزىمىزدىڭ العان جالاقىمىزدى الدىمەن شەشەمىزگە بەرەمىز، ول كىسى اكەمىزگە تابىستايدى. ال وزىمىزگە كەرەكتىسىن اكەمىزدەن سۇراپ الاتىنبىز. كەيىن ۇيلەنىپ، ءوز الدىمىزعا وتاۋ بولعان كەزدە اكەمىز ءوز تابىسىمىزدى ءوزىمىز يگەرۋگە رۇقسات ەتتى. ال قازىر ونداي دۇنيە جوق. كەيدە: «مىناۋ مەنىڭ تاپقانىم كەرەگىڭىزگە جاراتىڭىز»، – دەپ اكەلەرىنە تابىسىىڭ كوپتىگىن كورسەتىپ، ماساتتانىپ جاتقان بالالاردى  كورگەندە كوڭىلىم قۇلازىپ قالادى. مۇمكىن ولار باسقاشا ويلايتىن شىعار. ونى ءبىز تۇسىنبەيتىن شىعارمىز.

اكەم ءبىر كۇنى ۇيگە كوڭىلسىز ورالدى. قولىنداعى قىتايشا شىققان بىرنەشە پارشا گازەتتى ەسىكتەن كىرە بەرىستەگى كونەتوز شكاپتىڭ ۇستىنە تارس ەتكىزىپ تاستاي سالدى. مۇنداي ارەكەت ءبىرىنشى رەت بولعان سوڭ وعان قانداي باعا بەرەرىمىزدى بىلمەي اڭتارىلىپ قالدىق. ىشىندەگى ءبىر-ەكى ماتەريالدىڭ تاقىرىبىن قىزىل سيالى قالاممەن استىن سىزىپ قويىپتى.

– انالاردى وقى دا، سوسىن اۋدارماسىن ماعان كورسەت، – دەپ تاپسىردى.

تۇنىمەن وتىرىپ، الگى تاپسىرماسىن ورىنداپ شىقتىم. بىراق ول كەزدە قىتايشام تىم كەرەمەت ەمەس. قازىردە جارىپ تۇرعانى شامالى. ءوزىم ارەڭ كوتەرەتىن قازاقشا-قىتايشا كوك تىستى سوزدىكتى سان توڭكەرىپ ءجۇرىپ، ەرتەسى تاڭەرتەڭ شالاجانسار اۋدارمامدى ۇستەلىنىڭ ۇستىنە قويىپ قويدىم. ەرتەسى اكەم مەنىڭ اۋدارعان دۇنيەمدى سول تۇستا بىزگە قىتاي تىلىنەن ساباق بەرەتىن ءابدۇمىت دەگەن مۇعالىمىمىزگە تەكسەرتىپ، تەگىستەپ دەگەندەي، ادەمى دۇنيەنى ۇيگە الىپ كەلدى.

– مۇنى، مىنا گازەتكە جىبەر، – دەپ قولىما كونۆەرت پەن ماركا ساتىپ الۋعا جەتەرلىك اقشا بەرىپ، پوشتاعا جۇمسادى.

ءبىر جەتى وتەر-وتپەستەن ولكەلىك گازەتتىڭ ءۇشىنشى بەتىنە مەنىڭ اۋدارما اڭگىمەم جارىق ەتە ءتۇستى. ول كەزدە گازەت بەتىنە الاقانداي ماقالاڭنىڭ شىعۋى دەگەن ۇلكەن دۇنيە بولاتىن. اۋىلداعى اتى اڭىزعا اينالعان ادامعا اينالدىم. قالاماقىسى (تىم كوپتە ەمەس) كەلگەن كۇنى ءبىزدىڭ ۇيدە توي بولدى. سىنىپتاستارىمىزدىڭ ورتاسىنداعى بەدەلىم دە كوتەرىلىپ قالدى. ءبىزدىڭ بالالىق شاقتىڭ قىزىعى – قىزداردىڭ اراسىندا ابىروي-بەدەلگە يە بولۋمەن ولشەنەتىن ەدى عوي.

الدىمەن سول العاشقى اۋدارمانىڭ تولىق ءماتىنىن سىزدە وقىپ شىعىڭىز.

قايتارۋ (شاعىن اڭگىمە)

ۇگىت ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى شياۋ ءجيڭنىڭ قالىڭدىعى بۇگىن وعان تاعى دا:

– ەندى ءۇي تابا الماساڭ وندا بايلانىسىمىزدى ءۇزىپ، ءجون-جونىمىزگە كەتەيىك، – دەدى.

بۇل ءسوز شياۋ جيڭدى قاتتى ازاپتادى. ءبولىم دارەجەلى كوپتەگەن كادىرلار ءۇي كەزەگىن توسىپ جۇرگەندە ادەتتەگى ۇگىت قىزمەتكەرى، ەرىكتى تىلشىگە قايدان ءۇي بەرىلە قويسىن.

– ءۇي باسقارۋ مەكەمەسىنىڭ (تكشم) باستىعىمەن تانىستىعىم بار دەۋشى ەدىڭ عوي!؟ – دەدى شياۋ ءجيڭنىڭ زايىبى وعان قاراپ، – ازىراق تارتۋ-تارالعى اپارىپ، جاعدايىڭدى ايتىپ كورسەڭ بولماي ما؟

شياۋ جيڭ كوپ تولعانا كەلىپ، اقىرى بىرنەشە بوتەلكە جوعارى سورتتى اراق الىپ، ءۇي باسقارما مەكەمەسىنىڭ باستىعىمەن كەزدەسۋ بەكىمىنە كەلدى.

– كىم؟ – تەلەديدار كورىپ وتىرعان مەكەمە باستىعى بىرەۋدىڭ ەسىك قاققان دىبىسىن ەستىپ، دەرەۋ ەسىكتى اشتى.

– و، جيڭ ءتىلشى ەكەنسىز عوي، كاننە، تورلەت. نە جۇمىسپەن كەلدىڭىز؟

– باستىق، مەن بۇگىن سىزبەن ءۇي تۋرالى سويلەسكەلى كەلگەن ەدىم، – دەدى جيڭ ءتىلشى سومكەسىنەن اكەلگەن نارسەسىن الىپ جاتىپ.

– ءاي، بۇل ءىستى ەرتەرەك نەگە ايتپاعانسىز، – دەدى باستىق كۇلىپ تۇرىپ، – ءۇي ماسەلەسىن مەن ايتىپ قويايىن، بىراق مىنا نارسەلەرىڭدى الىپ قايت. بارىمىزدە پارتيانىڭ كادىرلارىمىز، مۇنداي ىستەردى ىستەۋ جاراسپايدى، – مەكەمە باستىعىنىڭ ءوڭى وزگەرە قالدى.

– ءسىز مەنى وسىنداي جايسىز ىستەردى ۇناتاتىن ادام دەپ ويلايسىز با؟ ەگەر بۇلارىڭىزدى الىپ قايتپاساڭىز رەنجىمەڭىز؟ ءۇي بەرىلمەيدى!

شياۋ جيڭ باستىقتىڭ قۇلقىن قۇمار ەمەستىگىنە ريزا بولىپ اكەلگەن نارسەسىن سومكەسىنە سالىپ، ونىمەن قوشتاستى.

ەرتەسى، شياۋ جيڭ گازەتحانادا وزدىرىلعان كەزەكتى «پارا بەرۋ، پارا الۋعا» قارسى تۇرۋ جونىندەگى اقپاراتتىق جيىنعا قاتىستى. ول ءۇي باسقارۋ مەكەمەسىنىڭ باستىعى ءوزىنىڭ تارتۋ-تارالعىسىن وي ەلەگىنەن وتكىزە وتىرىپ، تەرەڭ تولعاندى. سول كۇنى كەشتە مەكەمە باستىعىنىڭ پارا قابىلداماي، ۇكىمەت ءىسىن ادىلدىكپەن جۇرگىزگەنىن تۋرالى ءبىر ماتەريال دايىندادى.

ءۇي باسقارۋ مەكەمەسىنىڭ باستىعى سول كۇنگى گازەتتى كورىپ، قۋانعانىنان:

– جاقسى ىستەپسىڭ، وتە جاقسى ىستەپسىڭ، – دە بەردى.

– جاقسى ىستەپسىڭ دەگەنىن قارا؟، – دەدى ايەلى اشۋ شاقىرىپ، – ول ءبىر جوعارى دارەجەلى شەندى ەمەس، تارتۋىن الماي تۇرىپ، ءۇيدى بەكەرگە بەرگەنىڭ نە؟

– بەكەر بەرگەنىن دەگەنىن قارا، سەن نەنى بىلەسىڭ؟ – دەدى باستىق، – ويلاشى، قازىرگى پاراقورلىققا قارسى ارەكەتتە سەنىڭ ادالدىعىڭ تۋرالى جازىلعان ءبىر ماقالانىڭ قۇنى، ونىڭ ازعانتاي تارتۋ-تارالعىسىنان الدە قايدا سالماقتى.

اۋدارعان قاجەت انداس.

«شىڭ جاڭ» گازەتى، 1993 جىل 24 قازان.

مىنە، سودان بەرى 30 جىلدان اسا ۋاقىت بولدى. ول كەزدە ءومىرىمنىڭ كەيىنگى شيرەك عاسىرى باسپاسوزبەن بايلانىستى ءوربيدى دەپ ويلاماعان ەدىم. اكەمنىڭ سول قادامى – مەنى قىزىقتىرۋ ارقىلى قالامگەرلىككە جەتەلەۋ ەكەنىن ەندى ءتۇسىنىپ وتىرمىن. راسىندا، وسى اۋدارما جارىق كورىپ، ءبىراز بەدەل جيناعاننان كەيىن كىتاپتان باس المايتىندى شىعاردىم. شيمايلاپ بىردەمەلەردى جازۋ، ءتورت تارماقتى ولەڭگە مۇڭ-شەرىمدى توگۋ مەنىڭ بۇلجىماس قاعيداما اينالدى. جازعان دۇنيەمدى ولكەنىڭ ءار تۇسىنداعى گازەت-جۋرنالدارعا جىبەرۋ ادەت بولدى. ونىڭ كوبى باسىلىم بەتتەرىندە جارىق كورمەسە دە وكىنبەيمىن. قايتا مەنى العان بەتىنەن قايتپايتىن توزىمدىلىككە باۋلىدى. اكەم سونداي قاراپايىم عانا ادىسپەن مەنى قالامگەرلىك باعىتقا سالىپ جىبەردى. سول تاربيە مەنى تالاي بەلەسكە جەتەلەپ كەلەدى. «جاقسى اكە جامان ۇلعا قىرىق جىل ازىق بولادى» دەگەننىڭ شىن ءمانى وسى ەكەن عوي.

اكەم بىزگە مول قارجى قالدىرا الماسا دا، وسىنداي ساتىپ الۋعا كەلمەيتىن رۋحاني بايلىق قالدىردى. قازىر كوپتەگەن اكەلەر بالالارىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن قارجى جيناپ، زاتتىق بايلىقتى مولىنان توپتاۋ ءۇشىن حالىقتىڭ بايلىعىنا دا قول سۇعادى. بىراق قاراپايىم ەلدىڭ كوز جاسىنىڭ بوداۋىنا كەلگەن بايلىقتىڭ بالالارىنا ماڭگىلىك قورعان بولعانىن وسى كۇنگە دەيىن كورگەن جوقپىن. ەسەسىنە، «اسىڭدى ادالىنان تاۋىپ ءىش» دەگەن اكەلەر تاربيەسىمەن وسكەندەردىڭ كوڭىلدى ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىن ءجيى كەزدەستىرەمىن.

قاجەت انداس،

«Q-andas» اقپاراتتىق اگەنتىگى.

دەرەككوز: https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1727342

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 23
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
قاجەت دەرەك

تالدىقورعانداعى كونە كينوتەاترلار

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
قاجەت دەرەك

قالا كينوتەاترلارى قالاي وزگەردى؟

September 24, 2026
45 تاعدىر
قاجەت دەرەك

45 تاعدىر

September 8, 2026
قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح
قاجەت دەرەك

قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
قاجەت دەرەك

بۇيەن-اقسۋ كوتەرىلىسىنىڭ جەتەكشىلەرى كىم؟

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
قاجەت دەرەك

بۇل قاي ەردەنباەۆ؟

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz