ANDAS:
– Qadam qoiǵan Ilemiz tyń asuǵa,
Jiyrma jyly teń bolǵan myń ǵasyrǵa.
Óleń órbip, búl jerde jyrlar shalqyp,
Kókke biik qalyqtap úlasuda.
Oblystyń osynau zor toiynda,
Qaseiindei kez boldym syrlasyma.
Elimizdiń bailyǵyn aitarlyq qoi,
Al Qaseiin óleńmen shyrqa shyńǵa.
QASEIIN:
- Elimniń biz jyrlaiyq saltanatyn,
Júrek bir sizben birge toǵysatyn.
Nylqy men Kúnes audan irgeles bop,
Birlikte irge tepken qos qanatym.
Súńqardai úly shyńǵa qanat qaqqan,
Ejelden Nylqy elimen bauyrlassyń.
Mal baǵyp tirlik úshin qúz-qiyada,
Úsh búdaq Teke tasta qosylasyń.
ANDAS:
- Kókte biik ánmenen sharyqtadyń,
Syiǵa tarttyń tausylmas tabystaryn.
Kúnes, Nylqy shynynda etenemiz,
Jailauynda Kóksaidyń tabysqamyz.
Eki audannyń halqyna qyzǵanbastan,
SHúǵylasyn teń qúiǵan jaryq tańym.
SHalqy, jyrla, inishek, Nylqyńyzdyń,
Auyz tolyp aitarlyq tabystaryn.
QASEIIN:
- El-júrttyń arqalaiyq auyr júgin,
Nart qyzyl qorǵan etip qúrdyq úiym.
Árqashan tatulyqty úlgi etip,
Ánge salyp shyrqalyq dostyq únin.
Qaq qanat úly shyńǵa sharyqtatyp,
Jyrlashy úly Otannyń án men kúiin.
Tyńdashy, shyrqataiyn Qastan ándi,
Auylymda bereke ómir tastan óndi.
Júmysshy qoi úshpaityn qúz qiyadan,
Jol ashyp tas tabannyń tasyn qidy.
ANDAS:
- Kele jatyr Kúnesim gúldep meniń,
Opyrady qairaty qyr bókterin.
Alatúǵyn ómirden úlesim bar,
Atqaramyz eń auyr mindetterin.
Tuǵan elim kún saiyn sharyqtaǵan,
Alǵa tastap keledi alyp qadam.
Bolattaryn aǵyzdy dariyadai,
Kórgen emes múndaidy tarihta adam.
Sol Kúnestiń tabysyn maqtan etip,
Jazǵym keler myń dastan alyp qalam.
QASEIIN:
- Ándetem endi men de Nylqy jerin,
Aitamyn mol qainaryn, astyq kenin.
Astyqtan mol ónimdi alyp jatyr,
Birlesken zor yntymaq auyl-elim.
Halqymnyń qúdiretti kúshin kórdim,
Tasqyndy Qastyń suyn bógegenin.
Zor tabys qolǵa kelip búgin, mine,
Jaiqaldy atyzdarda endi egin.
Óziń de túsindirshi Andas aǵa,
Jyr etip únge qosyp Kúnes shebin.
ANDAS:
- Kúnes, seniń jyrlaimyn tabysyńdy,
Bijińgerdei shyrqaǵan shabysyńdy.
Halqymyzdyń jigeri óktem sondai,
Kóre almaǵan dúshpannyń saǵy syndy.
Kúnes, SHaqpy ózenin teń bailadyq,
Teris aqqan Tekesti órge aidadyq.
Aq altyndy astyqty susyndatyp,
Egisime úsh ózen keldi ainalyp.
Tok stansy ár jerden salyndy da,
Bar orynǵa núrly ómir bergen jaryq.
Qyzyǵyna tańyrqap qalar ediń,
Tamashasyn inishek kórseń baryp.
QASEIIN:
- Bastaiyn biraz sózdi Nylqy jaqtan,
Tabysy dariyadai kilkip aqqan.
Birlesip ár últ halqy qol ústasyp,
Qúz qiya úly shyńda malyn baqqan.
Sańdarǵa astyq tolyp taudai bolyp,
Bailyǵy yrys bolyp shalqyp jatqan.
Auyldyń bailyǵy mol osy shaqta,
Toǵandar alynyp túr ár taraptan.
Ataqty Qas ózenin bilesiz ǵoi,
Taudy asyp, tasty jaryp tolqyp aqqan.
Aldyda halqymyzdyń qairatymen,
Kóresiń úshtasqanyn Kúnes jaqtan.
ANDAS:
- Ánge qosam, Kúnesim, alabyńdy,
Jigeri ústem qaharman adamyńdy.
Aqqan dánge terińnen ónip shyqqan,
Jer-Ananyń bailyǵyn ala bildi.
Bauyrmaldyq sheshektep bar jerińde,
Kilem núrmen qúlpyryp dala gúldi.
Malǵa tolǵan jailauym, qabattaryń,
Tausa almaimyn men onyń sanap bárin.
Toǵan degen sanaqsyz qazyp alǵan,
Susyndatqan shól dala alaptaryn.
QASEIIN:
- Júzege asty, júdeu el, talaptaryń,
SHúǵyla shashty shuaq bop atqan tańym.
Jerime qala ornap, qaryshtatty,
Qas boiynyń keń-baitaq alaptaryn.
Qas basy Kórkimenen ǵajap súlu,
Úshtaityn kórgen jannyń talaptaryn.
Malshymyz saharada maldy baqqan,
Ne qiyn belesterden erkin asqan.
Qarasań asyl siyr, Ile jylqy,
SHinьjań qoiy Qas boiyn alyp jatqan.
Ár últ halqy birlesip yntymaqpen,
Jyrlaidy mol bailyqty jalyqpastan.
ANDAS:
- Úly toida kezdestim Qasenimmen,
Qyzyqtyrdyń kóńlimdi ásem únmen.
Paidalanam Nylqynyń keń bailyǵyn,
Bolattardy, qúryshtardy keseginen.
Meniń daǵy Kúnesim jańa ómirde,
Ot qúlashyn biikke ese bilgen.
Búl jańa kún ótkende tús bop kelgen,
Orandy ázir shúǵylaly qys, kóktemmen.
Otanyma úlesin qosyp jatqan,
Temir tasyn kóterdik Úshkepterden.
Búgin, mine, ómirdiń kúni kúlgen,
Erteń qyzyq tabys bar búginimen.
Beijińgerdei báigem bar shabysynan,
Jer solqyldap qozǵalar dúbirimen.
QASEIIN:
- Aǵajan, ániń kókke sharyqtaǵan,
Tauysa almas tabysyńdy jazyp qalam.
Ter tógip tirlik úshin birlikte bop,
Úirenemiz kúnesten barlyq adam.
Aitaiyn, inim, qosyp maqtanyńdy,
SHaryqtap alǵa qanat qaqqanyńdy.
Qúryldy bolat zauyt audanyńnan,
Úshkepter temir tas tapqanyńdy.
Nylqynyń eli de bai, jeri de bai,
Oinaidy asyr salyp qúlyn men tai.
SHekara sańlaǵyna daiyndaǵan,
Ilemniń jylqylary túr, mine, sai.
Kez boldyq, Andas aǵa, búgin sizben,
Tiedi sóziń jyly kóńilge jai.
Elińde jasyldandy qalyń orman,
Gúldenip audanymyz baqsha bolǵan.
Bailyq pen mol yrysqa biz kenelip,
Elime altyn dánnen yrys qonǵan.
ANDAS:
- Inishegim, otty ániń aqtarylsyn,
Quanysh qoi maǵan da shat tabysyń.
At zauyt Nylqynyń asyl qandy,
Jyrlai berem meniń de maqtynyshym.
Búlbúldaiyn qanatyn jaya qalǵan,
Kúnesimde bar qalyń sayaly orman.
Keńistiktiń tórinde kórinedi,
Egistiktiń belbeui ol oralǵan.
Stansy aldyq Keńsudyń ór jaǵynan,
Mal qoramda ilgekti sham jaǵylǵan.
SHóbi shúigin, kók nárly, jaily astyq,
Paidalanyp Keńsudyń tastarynan.
Basshylyq tyń oilansyn maqsattaryn,
Ánuarbekten bastalsyn tastap qadam.
Tastan qalap qúrlys saldyq taǵy,
Ózgerttik biz dalanyń tastaqtaryn.
Tózimdi ol sapaly artyq tuǵan,
Material ketpeidi artyq búǵan.
Saharamda ashylyp tabys gúli,
Kókke qanat sermedi shalqyp jyr-án.
QASEIIN:
- Ozatyń Ánuarbek ósken sanań,
Mendaǵy sol ozattan úlgi alam-ai.
Barshaǵa jaqsy ónege bolyp júrgen,
Audanda bir qariya bar Berikboldai.
Bolsa da jasy úlken bárimizden.
Jol ashty tau tastarmen qúz-qiyadan.
Tas qashap ań jortpaǵan nudy ashyp,
Jol ashyp bergen bizge Kelsap saidan.
Jyrladyq eń aldymen el bailyǵyn,
Bar meniń maqtanatyn mol bailyǵym.
Qúttyqtap oblystyń mereitoiyn,
Arnady aqyn, mine, sóz bailyǵyn.
ANDAS:
- Jyrǵa qosu quanysh Berikboldy,
Tyń úlesin eline berip keldi.
Eli úshin ter tógip ayanbastan,
Kúnine tyń úshyrǵan serikterdi.
Aitarlyqtai meniń de Manaptarym,
Bilem onyń tyń tabys jaratqanyn.
Bastama bop SHinьjańьda birlestikke,
Tuǵan jerdiń kirgizgen sanattaryn.
Júz saulyqtan júz jetpis tól alatyn,
Eńbek eri erjúrek Qanatqazym.
Jańa ómirdiń ózi ósirip, jeteldirgen,
Bitire almaimyn ozattyń sanap bárin.
QASEIIN:
- Túspegi qiyn endi óleń oidan,
Tatulyq núry elime qanat jaiǵan.
Audan júrty úlgi etip úirenedi,
Jetpis bestegi Kárim Uatbaidan.
Qúlazyp qaǵyr dala jatqan jerge,
Ósirdi eńbektenip nuly orman.
Júz saulyqtan júz alpys qozy alady,
Jún beredi on bes kele árbir qoidan.
Baqyttyń núryn qúshyp meiirlengen,
Ozattyń izderinen gúlder óngen.
Qiyndyq qyspaǵynda qalsa daǵy,
Uatbai esh nárseden bógelmegen.
Tastady aq bidaidy tau ǵyp úiip,
Tyń jerge traktordyń tisi tiip.
Qaz-qatar úiler saldy, áshekeilep,
Ákelip úly taudan tasty qiyp.
Sondyqtan madaqtaidy Uatbaidy,
Ardaqtaidy úlgi etip halqy súiip.
ANDAS:
- Jyrǵa qosam mendaǵy Uatbaidy,
Eli úshin istegendi el quattaidy.
Tabysymen shalqyp ol ár saǵatta,
Qiyndyqtyń qandaiyn qúlaqtaidy.
Eńbek erim meniń de Baibolatym,
Ór eńbekpen eline jaiǵan atyn.
Jalqaulyqty boiynan syryp tasta,
Qaharman ol kúreste qairalatyn.
Árbir basqan qadamy, jetistigi,
Naǵyz batyr júrtyna arnalatyn.
QASEIIN:
- Ataqty úirenemiz naq ozattan,
Qaryshtap elimde ol alǵa basqan.
Birlikte úirenemiz eki jaqta,
Tabysymyz kórinip túr ár taraptan.
Elimde astyq kendi tau qyp úidi,
Otanǵa tartu etem osy syidy.
Elimde Masal joldas úlgimiz bar,
Halqy úshin, Otan úshin janyn qidy.
Júredi bir de tynbai oraq oryp,
Úlgi bop halyq ishinde oinap-kúlip.
Jan qiyar búl qaharman el esine,
Ol bizge kele jatyr úlgi bolyp.
ANDAS:
- Úlgi alamyn mendaǵy Masalyńnan,
Dán aǵyzǵan igerip asau qyrdan.
Quat etip ótkenniń tálimderin,
Qaitpaidy ol kúresti aparudan.
Arnady ol eline qyrshyn janyn,
Kóterdik biik kókke jyr shumaǵyn.
Sen bastyń qaharmandar qan izimen,
Ólmeisiń qasymyzda, júrsiń janym.
Bir ozaty taǵy da Áli degen,
Eli súiip eńbegin bále degen.
Tastan salyp qúrylys neshe aluan,
Syiǵa tartyp jiynǵa ala kelgen.
QASEIIN:
- Kez boldyq, Andas aǵa, úly toida,
Maqtanyp aitqan sóziń bizdiń oida.
Myńǵyrǵan tórt túlikti jyrǵa qosqan,
Ózińdei asyl tekti aǵa qaida.
Qar keship, múz tósenip biik tauda,
Alysqan tabiǵatpen qúz-qiyada.
Teńdikke endi jetken halqymyzdy,
Súiinem er qaharman dańqyńyzǵa.
Birlesti Otan úshin ot júrekter,
Biiktep óstiń órlep asqar shyńǵa.
Aitalyq bir-bir bastan maqtan etip,
Kóshpeli mektepter bar auylymyzda.
ANDAS:
- Jyr-duman shalqyp jatqan osy arany,
Kórealmastar ózegine ot alady.
Tabiǵattyń igergen mylqau kúshin,
Batyrlarym tau-qúzdy qoparady.
Keldi múnda jiylyp aqyndarym,
Jyrshysyń ǵoi jyrlai ber aqyn báriń.
Bizdedaǵy kóshpeli mektepter kóp,
Alyp tauǵa barady shatyrlaryn.
Ánimdi aitsam bailyqqa jarasady,
Tabysymyz biikke talasady.
Qoinauynda mal toly Keńsuymnyń,
Aq búlttai Aqqoiym jarasady.
QASEIIN:
- Men aittym bir ozat dep Masalymdy,
Kórmessiz eńbegimnen osalymdy.
Birlesip el shattyǵyn jyrǵa qosyp,
Biikke kótereiik Otanymdy.
ANDAS:
- Aitqanyń ras, inim, aqylyń bar,
Júrekke qúiyp jatyr ǵasyrym nár.
SHamanyń jetkeninshe eńbek ettik,
Qalǵanyn sender ary asyryńdar.
Jaqsy, jaqsy degen jón bolady,
Jamandy jerge kómip jasyryńdar.
Boiǵa jiyp adaldyq, arlylyqty,
Aramdyqty mańaidan qashyryńdar.
Egerde boida úly múrat joqta,
Oidaǵy asyl oilar aqyryndar.
Qashanda júregińe jiger bergen,
Qas – Kúnes degen eki asylyń bar.
Búgingi tabystardy jetildirip,
Biikterge shyǵuǵa asyǵyńdar.
Aǵalyq keńesim búl elekke sap,
Jasyǵyn qaitar maǵan, asylyn al.
Qashanda el men júrtty jek kórgenniń,
Kórgenbiz talailardy basy múnar.
Jaqsy adam jaqsylyqty aitu kerek,
Senderde osy jolǵa jattyǵyńdar.
Paryqtap oń men soly dúrys júrip,
Búiyǵyp júre bermei ashylyńdar.
Sonda da joldan taiyp ketkender kóp,
Bilemeken berdeńkeniń basuyn dál.
QASEIIN:
- Aǵajan, aitqanyń jón túsindirip,
Jetelep júredi ylǵi túsimde úmit.
Bir kezde janymyzdy júdetti ǵoi,
Jan-jaqtan antalaǵan qysymdylyq.
Sizdiń de júregińizdi jaralady,
Jalǵannan japsyrylǵan qysyr qylyq.
Aqyry azamattyq oiyńyzdy,
Búginde bildi qauym, túsindi júrt.
Baiqamai joldan taiyp bara jatsaq,
Júresiz qatelikti túsindirip.
Aǵalap artyńyzdan erip júrmiz,
Atandai arqalaǵan isińdi úǵyp.
Úly Otan bizge shabyt, baqyt berdi,
Búǵaudan tas bailanǵan aǵytty eldi.
Bir kezde qarańǵyda júrgen halyq,
Mine, endi, jarqyraǵan jaryq kórdi.
Halyqtyń sáule qúiyp kóńiline,
Múnardan aspan kógi aiyqty endi.
Jańalyq, jaqsylyqtar teń jamyrap,
Bolashaqqa bastady halyqty, eldi.
ANDAS, QASEIIN:
- Jasasyn jańa zaman, jańa dáuir,
Óseiik júqtyrmastan jaǵaǵa kir.
Bolady áli talai tyń jańalyq,
Ómirdiń órkenine qarady túr.
Kúnimiz kúlip kókke kóterildi,
Adyra qap bir kezgi zaman aqyr.
SHattanyp barlyq qauym berekege,
Toi bolyp jatyr, mine, úlan-asyr.
Bir kezgi jarly úly bilik alyp,
Bai, manap, baqsy, balger jyrady júr.
Nar janyp bala-shaǵa, er-áieldiń,
Jalynyn jalyndatty myna ǵasyr.
Barlyq júrt shad-shadyman kúige engen,
Aitasyń jeńgege ázil, aǵaǵa syr.
Jarasyp Qas – Kúnestiń yntymaǵy,
Jainady búgin, mine, jyr shyraǵy.
Osyndai núrly ómirdi kórgenderdiń,
Boiynan búla kúshi búlqynady.
Jaqsylyq bolǵandyqtan auyzyńnan,
Án shyrqalyp, jorǵalap jyr shyǵady.
Osylai óse bersin, órlei bersin,
Halqymnyń áreń jetken núr shuaǵy.
Júreiik aǵa-ini bop qoltyqtasyp,
Bizdiń joldy basqalar jol qylady.
Bauyrlastyq, syilastyq bolsa ǵana,
Kóńildiń berekesi ornyǵady.
Derekkóz: Doda: (Aitystar men tarihi-etnografiyalyq jyrlary) / A. Omaraqyn ; [qúrastyrǵan: Á. Majai [j. b.] .- Taldyqorǵan : [b. j.]. https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687
“Q-Andas” aqparattyq agenttigi











