HH ǵasyr basyndaǵy qazaq aǵartu qozǵalysynyń kórnekti ókilderiniń biri – Meiirman Ermektasov. Ol – “Ǵaliya” medresesin támamdap, Jetisudaǵy alǵashqy qazaq mektepterin úiymdastyrǵan ústaz, qoǵam qairatkeri, halyqtyń bilim men mádeniet jolyndaǵy qamqorshysy. Osy oraida biz Meiirman Ermektasovtyń ómiri men eńbegi, sondai-aq, ony zertteudiń qazirgi jai-kúii turaly Qarasu orta mektebiniń tarih páni múǵalimi Múhtar Saǵadievpen súhbattasqan edik.



1914 jyly Ǵali medresesin bitirgendigi turaly qújattar.
– Meiirman Ermektasov kim bolǵan túlǵa ekenin qysqasha tanystyryp ótseńiz.
– Meiirman Ermektasov – HH ǵasyr basyndaǵy qazaq aǵartu qozǵalysynyń úly ókili, múǵalim, qoǵam qairatkeri, últtyq sana oyatushy. Ol 1883 jyly qazirgi Almaty oblysy Aqsu audanynda dúniege kelgen. “Ǵaliya” medresesinde bilim alyp, Ahmet Baitúrsynov pen Beiimbet Mailin syndy ziyalylarmen birge aǵartushylyq ideyalardy qoldaǵan. 1908 jyly Qaraǵash auylynda ústazdyq qyzmetin bastap, keiin Qapal, Aqsu, Lepsi, Qarasu óńirlerinde birneshe mektepter ashyp, balalarǵa bilim nárin septi.



1923 jyldan 1926 jylǵa deiin Lepsi ueziniń aǵartu mekemesin basqarady.
– Ol kisiniń Jetisu men Ile óńirlerindegi aǵartushylyq eńbegi nesimen erekshelenedi?
– Meiirman ústazdyń eńbegi tek sabaq berumen shektelgen joq. Ol el aralap, jetim jáne qarausyz qalǵan balalardy jinap, Qarasu men Eńbek auyldarynda balalar úiin ashty. Búl mekemelerden keiin qoǵam qairatkerleri men ǵalymdar tárbielenip shyqty. Solardyń biri – auyl sharuashylyǵy ǵylymdarynyń doktory, professor Imanbek Súleimenov. Ol el arasyndaǵy sauatsyzdyqty joyu úshin tynbai eńbek etip, oqu-aǵartu isin últtyq deńgeige kóterdi.


1924 – 1929 jyldary Eńbektegi «SHarua jastar mektebinde» meńgerushi bolydy
– 1930 jyldardaǵy sayasi quǵyn Meiirman ómirine qalai áser etti?
– 1930 jyly bolǵan “Bóribai kóterilisi” kezinde ol jazyqsyz “kóterilis úiymdastyrdy” degen jalamen qamauǵa alyndy. Alaida eldiń kómegimen aman qalyp, Qytai jerine ótuge májbúr boldy. Biraq sonda da qarap otyrmai, Ile óńirindegi qazaq jastaryna bilim beru isin qaita bastady. 1932 jyly Jyrǵalań auylynda alǵashqy qazaq mektebin ashyp, eki jyldan keiin segiz bólmeli jańa mektep, klub jáne jataqhana saldyrdy. Qytaidaǵy Ile, Nylqy, Súidin, Qaratas óńirlerinde aǵartushylyq júmysty jalǵastyryp, múǵalimder kursyn basqardy. Sondai-aq 1940-jyldary Ile aimaqtyq sot tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqaryp, qoǵam ómirine belsene aralasty.

Ile aimaqtyq Sovet búqaralarynyń 1 kezekti qúryltai. 1949.6.22.
– “Meiirmantanu” baǵytynda qazirgi tańda kimder eńbek etip júr?
– Sońǵy jyldary Meiirman Ermektasov múrasyn zertteu qaita jandandy. Búl baǵytta Jeksembek Myqtybaev, Qajet Andas, Janat Qaliev, Sairan Qaliev syndy ólketanushylar men múǵalimder belsendi eńbek etip júr. Qarasu orta mektebinde arnaiy “Meiirman Ermektasov búryshy” ashylyp, arhivtik qújattar, fotosuretter jáne ústazdyń úrpaqtarynyń estelikteri jinaqtaluda. “Q-Andas.kz” agenttigi de aǵartushy jaily derekterdi kópshilikke jetkizip, “Meiirmantanu” ideyasyn keńinen nasihattap keledi.
– Meiirman Ermektasov múrasynyń búgingi úrpaq úshin máni nede?
– Ol kisiniń ómiri – ruhani tózim men elge adal qyzmettiń simvoly. Quǵyn kórse de, boryn tastamaǵan, ashtan ólse de bala oqytqan ústaz – shynaiy ruh iesi. Meiirmannyń ónegesi – “Bilim arqyly últty azat etuge bolady” degen ideyanyń kórinisi.
Redaktsiyadan:
Meiirman Ermektasov – últ ústazynyń ruhani izbasary. Onyń ómir joly – meiirim men bilimniń máńgi shamy. Sondyqtan ózi irgesin qalaǵan Aqsu audany Eńbek auylyndaǵy Qarasu orta mektebine Meiirman Ermektasovtyń esimin berse núr ústine núr bolar edi.
Súhbattasqan: Qajet Andas
“Q-Andas.kz” aqparattyq agenttigi











