Bosqan eldiń tapqany Qapal uezindegi bip top el ne úshin ekeni belgisiz júrt jerin tastap, maldaryn aidap, tauǵa qarap bosyp ketip edi Búlar Qytai shekarasyn basyp ótip bara jatqanda qarsylarynan mal joǵaltqan qalmaqtar kez kelip, mal aidap bara jatqan úryny kórdińder me dep súraǵan. Qazaqtar kórmedik, sonau beldi asyp ketip barady dep jauap qaitarǵan. Qalmaqtar taǵy qudalap qoimai, endi ózderine jol bolsyn degen. Qazaqtar cizge qońsy qonǵaly kelemiz degen. Qalmaqtar qazaqtardyń búl sóziniń maǵynasyn túsinbei, seziktenip, bizdiń malymyzdy osylar ózi úrlaǵan shyǵar dep, tintip, búlardan jańa soiylǵan maldyń terisin tauyp alǵan. Sonan soń, qazaqtardy maldarymen qualap, aidap otyryp qalyń qalmaqtyń ortasyna aparyp, maldaryn taldauǵa salyp, ózderine it kórmegen qorlyqty kórsetip sabap qoya beredi.
Gazet basqarmasy. Sońǵy kezde basqarmaǵa kelgen hattardyń sózine qaraǵanda bosqyn qazaqtar keiis, beinet kórip at arytyp, ton tozǵyzyp, qaityp úilerin tauyp jatyr deidi. Qytaiǵa jaqyn qazaqtardyń bosqynnan tapqany anau.
Qaida barsań, Qorqyttyń kópi” degen osy. Qashqan jigit uystan shyǵyp qaida barady? Jer audarudy qalady. Ministrler birneshe ret jiylyp keńeskennen keiin zábirli kisilerdi jer audarudan tigen paida bolmaidy. Otanǵa qiyamet qylǵan kisilerdi bekiniske jabady. Ne bolmasa “ispravitelьnyi” bólimge beredi.
TÚRLYJAN
«Qazaq» gazeti, № 197. 16 qyrkúiek 1916.
Túp núsqa arab harpinde
Audarǵan Qajet Andas.
O SEMIRECHENSKIH BEJENTSAH
CHto perejili bejentsy? Neizvestno zachem, no gruppa bejentsev iz Kapalьskogo uezda, ostaviv svoi zemli, pognala svoi skot v storonu gor. Pereidya kitaiskuyu granitsu, bejentsy vstretili kalmykov poteryavshih svoi skot. Kalmyki sprosili: – ne videli li oni vorov ugonyayushih skot, bejentsy otvetili, chto ne videli, a sami oni napravlyayutsya k nim na poselenie.
Kalmyki ne ponyav ih s podozreniem nachali obyskivatь iskali sledy svoego skota, nashli shkury osvejevannogo skota. Posle etogo bejentsev prignali v samuyu gushu kalmykov.
Razgrabili vesь skot, izbivali, izdevalisь nad bejentsami, otpustili vosvoyasi.
Ot redaktsii:
V poslednee vremya prihodit mnogo soobshenii o kazahskih bejentsah, kotorye podverglisь razgrableniyu, izdevatelьstvam, hlebnuv gorya, vozvrashayutsya na svoi zemli, k svoemu narodu, postepenno prihodyat v sebya. Takovo polojenie bejentsev, kotorye projivali nedaleko ot granitsy i bejentsev pereshedshih v Kitai.
Kak govoritsya: «Kuda ni begi, vse ravno prideshь na kladbishe».
Kuda bejatь cheloveku, nahodyashemusya v kulake u vlasti? Tolьko za granitsu. Bejentsy predpochli zagranitsu. No…
Ministry neskolьko raz sobiralisь, sovetovalisь i prishli k mneniyu. Aktivistov, zachinatelei besporyadkov ne otpravlyatь v ssylku, a soderjatь v tyurьmah, v krepostyah i ispravitelьnyh lageryah.
Turlyjan.
«Kazah»,№197, 16 sentyabrya 1916goda
Material podgotovlen po perevodu Kajeta Andasa.
Perevod na russkii yazyk – Sabyrjan Kaliev.
Istochnik: informatsionnoe agentstvo “Q-Andas”.
Jalǵasy bar…











