Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ حالىق جادى

قازاق جازۋلارىن سايكەستىرۋ سيستەماسى

1888 جىلى تۋعان، اقسۋ اۋدانى ەڭبەك اۋىلىنىڭ تۋماسى.

admin
2026/02/18
حالىق جادى
0
Мейірман Ермектасов

ءوز كەزىندە ەلىنىڭ وركەنيەتى ءۇشىن ولشەۋسىز ەڭبەك ەتسە دە كەڭەس بيلىگى تۇسىنداعى توتاليتارلىق رەجيمنىڭ ۇزاق ۋاقىتتىق قۋدالاۋىنا ۇشىراعان مەيىرمان ەرمەكتاسوۆ اراعا ءبىر عاسىر سالىپ بارىپ جۇرتتىڭ قۇرمەتىنە قايتا بولەندى. جەتىسۋ جەرىندە العاش رەت مامان ۇرپاقتارى اعارتۋشىلىقتىڭ شامشىراعىن جاقسا، سول وتتى وشىرمەي اقسۋ وڭىرىندە جالعاستىرعان مەيىرمان ەرمەكتاسوۆتىڭ قازاق حالقىن ساۋاتتاندىرۋداعى ەڭبەگى ەرەسەن. ول 1888 جىلى ەڭبەك اۋىلىندا تۋىپ، جاس كەزىندە ۋفا قالاسىنداعى عاليا مەدرەسەسىندە ءبىلىم الدى. سول داۋىردەگى تۇركىتىلدەس ۇلتتاردان شىققان زيالىلاردىڭ قۇرمەتتىسى اتاندى. ەلىنە كەلگەن سوڭ قازىرگى ەڭبەك اۋىلىندا 1922-1924 جىلدارى قۇرىلىس ماتەريالدارىن جان-جاقتان وگىز اربامەن تاسىپ ءجۇرىپ، سان قيىندىقتى جەڭىپ، مەكتەپ اشىپ، ەلدى ءبىلىم كوكجيەگىنە جەتەلەدى. بۇگىندە بۇل مەكتەپ قاراسۋ اتىنداعى ورتا مەكتەپ اتالىپ، سان تۇلەكتى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتىپ كەلەدى.

وكىنىشكە قاراي، مەيىرمان ەرمەكتاسوۆ 1916 جىلعى ءبورىباي باسشىلىعىنداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى مەن الاشوردامەن تىكەلەي قاتىسى بولعاندىقتان قىزىل وكىمەتتىڭ قىرىنا ىلىكتى. ونىڭ مەكتەپ اشىپ، اعارتۋشىلىقپەن اينالىسقانى، وراز جاندوسوۆپەن بىرگە ەڭ العاش بالالار ءۇيىن سالىپ، جەتىم بالالارعا كومەك كورسەتكەنى، تاعى دا باسقا ازاماتتىق ىستەرى ەسكەرىلگەنى بىلاي تۇرسىن، باسىنا قاتەر بولىپ ءتوندى. اقىرى 1930 جىلدارى جانساۋعالاپ قىتاي اسىپ تىندى.

قىتايعا وتكەننەن كەيىن دە ءوزىنىڭ مول ءبىلىمىن، بىلىكتىلىگىن، الاش ارىستارىنان كورگەن ونەگەسىن قىتايداعى قانداستاردىڭ قاراڭعىلىقتان قۇتىلىپ، جارىق دۇنيەگە جول الۋىنا ارنادى. 1933 جىلى مەيىرمان ەرمەكتاسوۆتىڭ جوبالاۋىمەن قىتاي قازاقتارىنان شىققان مەتسەنات جابىقباي بۇلعىنشىۇلىنىڭ كومەگىمەن «جابىقباي» مەكتەبىن اشىپ، سول جاقتاعى اعايىنعا اعارتۋشىلىقتىڭ نۇرىن سەپتى. 1934 جىلى قىتايدىڭ قۇلجا قالاسىندا قۇرىلعان «قازاق-قىرعىز مادەني اعارتۋ ۇيىمىنىڭ» مۇرىندىق بولۋىمەن اشىلعان تۇراسۋ جايلاۋىنداعى مۇعالىمدەر دايارلاۋ كۋرسىنا ساباق بەرىپ، باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرىن تاربيەلەپ، قازاق اعارتۋىنا تاعى دا تىڭ ۇلەس قوستى. كەيىن 1944 جىلى قۇلجا قالاسىندا ءۇش ايماق ۇلتتىق وكىمەتى قۇرىلعاندا وكىمەتتىڭ ساياسي كەڭەسىنىڭ قۇرامىندا بولىپ ەلدى ورنالاستىرۋ، قىتاي اسقان قازاقتاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن قاداعالاۋ، اعارتۋشىلىق ىستەرىن وركەندەتۋ، تاعى دا باسقا ماڭىزدى جۇمىستاردى اتقاردى. وكىنىشكە قاراي 1950 جىلى قايتىس بولىپ، سۇيەگى سول جاقتا قالدى.

مەيىرمان ەرمەكتاسوۆتىڭ كىندىگىنەن زەيىن اتتى جالعىز ۇلى قالدى. زەيىننەن 8 قىز، 3 ۇل تاراپ، بۇگىندە ءبىر قاۋىم ەلگە اينالىپتى.

شاراعا الماتى، تاراز، قىزىلوردادا تۇراتىن ەرمەكتاسوۆتىڭ ۇرپاقتارى دا قاتىستى. اعارتۋشىنىڭ نەمەرەلەرى مايرا ەرمەكتاسوۆا مەن زويا ەرمەكتاسوۆا جانە شوبەرەلەرى ەسكەرتكىش- تاقتانىڭ اشىلۋىندا ۇلكەن جۇمىس اتقارعان جەكسەمبەك مىقتىباەۆ پەن ەڭبەك اۋىلى قاراسۋ ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى مۇحتار ساعاديەۆتىڭ يىعىنا شاپان جاۋىپ، جۇرت قۇرمەتىن كورسەتتى. سوڭىندا كوپشىلىك ەڭبەك اۋىلىنداعى مەشىتتە ەرمەكتاسوۆتىڭ ۇرپاقتارى جايعان اس داستارقانىنا جينالىپ، ارۋاققا قۇران باعىشتاپ، پەرزەنتتىك ءىلتيپاتىن كورسەتتى.

 

قاجەت انداس.

جاريالاندى. –تالدىقورعان: «جەتىسۋ» گازەتى. №38.2022. -2 ب.

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 89
Ақиқат айтылмай қалды
حالىق جادى

اقيقات ايتىلماي قالدى

August 12, 2026
Байырша Абылайхановтың беймәлім тағдыры
حالىق جادى

بايىرشا ابىلايحانوۆتىڭ بەيمالىم تاعدىرى

August 10, 2026
Айбат
حالىق جادى

ايبات

August 4, 2026
Келмеске кетсін сол зұлмат…
حالىق جادى

كەلمەسكە كەتسىن سول زۇلمات…

July 31, 2026
ЖАРКЕНТ ӨҢІРІНДЕГІ «АЛЖИР»
حالىق جادى

جاركەنت وڭىرىندەگى «الجير»

July 30, 2026
Екпемен елін сақтаған…
حالىق جادى

ەكپەمەن ەلىن ساقتاعان…

July 27, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz