Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت اقپارات

رۋحىمىز داعدارىسقا ۇشىراماسىن

admin
2026/08/31
قاجەت اقپارات
0
Рухымыз дағдарысқа ұшырамасын

بۇگىنگى تاڭدا ازاماتتاردىڭ ار-وجدانىن وياتۋ بۇكىل ۇلتتى وياتقانمەن بىردەي سانالاتىن يماندى ءىس بولماق. گالليۆۋدتىڭ قىرىپ-جويعان دۇنيەسىنەن ارىلا باستاعان تەلەديدار ەكرانىن سوڭعى كەزدەرى تۇركيا مەن ينديانىڭ فيلمدەرى جاۋلاپ الدى. ارينە، ءبىز ءوزىمىزدى تۇركى تەكتى ەلمىز دەپ ساناعانمەن، ۇلتتىق بولمىسىمىزعا ساي كەلمەيتىن تۇستارى كوپ. تەلەديدار ارقىلى ساناعا ءسىڭىپ جاتقان ماحاببات پەن كەك سالدارىنان، اۋلەت پەن اۋلەتتىڭ اراسىنداعى باس ارازدىقتىڭ كەسىرىنەن تۋىندايتىن قىزىل قىرعىن قازاق كورەرمەندەرىنە نە بەرەدى؟ ادامگەرشىلىك پەن اق پەيىلدىلىكتى وزەك ەتكەن كورەي فيلىمدەرىنەن نە ۇتامىز؟ ەگەر ولار اقپەيىل بولسا، الاقانداي جەردى ەكىگە ءبولىپ باسقارماس ەدى. «جۇمون حانزادا» بولىپ، ءبىر-بىرىنە ساداق اتىپ ويناپ جۇرگەن بۇلدىرشىندەر، ەرتەڭگى كۇنى ءوزارا قۇرال كوتەرىپ قىرقىسپايدى دەپ ايتا الامىز با؟ ەڭ وكىنىشتىسى، جاستاردىڭ ءوز تاريحىنا، تاريحي تۇلعالارىنا نەمكەتتى قاراعانى جانىڭدى مازالايدى.

حالقىمىزدا: «ءان – كوڭىلدىڭ اجارى»، – دەگەن ادەمى ءسوز بار. الايدا بۇگىنگى قازاقستاندىقتار ءۇشىن ەڭ اياۋلى – «مەملەكەت ءانۇرانى». «مەملەكەتتىك رامىزدەر تۋرالى» زاڭدا كورسەتىلگەندەي، «مەملەكەت ءانۇرانى ورىندالعاندا ءاربىر قازاقستاندىق بويىن تىك ۇستاپ، وڭ قولىن جۇرەك تۇسىنا قويىپ تۇرۋى كەرەك. مەرەكەلىك شارالاردا وسى انۇرانعا بولعان قۇرمەتكە قارنىڭ اشادى. ءتىپتى قولىن كەۋدە تۇسىنا قويۋعا ەرىنىپ، ماڭعازدانىپ تۇراتىندار جەتەرلىك. ول، ول ما؟ حالىقتىق مەرەكەلەردىڭ ساحناسىندا جاستاردى پاتريوتتىققا، وتانسۇيگىشتىككە جەتەلەيتىن اندەر ورىندالۋى كەرەك بولسا، ونىڭ ورنىنا ايقاي-شۋعا قۇرىلعان تاتىمى جوق اۋەن بەرەكەلى مەرەكەنىڭ ءسانىن كەتىرىپ ءجۇر. ال حالىقتى تولعانتىپ، وي سالاتىن «قارا باۋىر قاسقالداق» سياقتى اندەردى قازاق جاستارى ۇمىتقالى قاشان؟!

تاعى ءبىر ماسەلە قازىرگى قازاق جاستارىنىڭ «جەڭىلدىڭ استى، اۋىردىڭ ۇستىمەن جۇرۋگە» داعدىلانعان بويكۇيەزدىگى دەر ەدىك. دۇنيەجۇزىلىك بانك وتكىزگەن «قازاقستانداعى كاسىبيلىككە، جۇمىس كۇشىنە دەگەن سۇرانىس» اتتى ساراپتاۋدىڭ ناتيجەسىنە سۇيەنسەك، جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ 63 پايىزى جۇمىسشىلاردىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىنىڭ تومەندىگى بيزنەستىڭ دامۋىنا كەدەرگى بولىپ وتىر دەپ قارايدى. سوندىقتان كاسىپورىندار شەتەلدەن جاقسى مامان ىزدەيدى. بۇل – اشى دا بولسا شىندىق. جەر قويناۋىمىز بايلىققا تولى بولعانىمەن، ونىڭ قىزىعىن وزگەلەر كورىپ كەلەدى. الەمدىك ساپا دەڭگەيىندەگى ءونىم وندىرەمىز دەپ جاڭا تەحنولوگيالاردى ساتىپ العانمەن پايداعا جاراتاتىن ادام جوق. ال جاستار زاڭگەر نەمەسە ەكونوميست بولعىسى كەلەدى. ارينە، مۇنداي ماماندار دا كەرەك شىعار. بىراق جاستاردىڭ ءبارى ءبىر جولدى تاڭداسا، قانىش ساتپاەۆتاي جەزقازعاندى اشىپ، ۇلى بەتبۇرىس جاسايتىن جاستار قايدان شىعادى؟ قازىرگى تاڭدا وركەنيەتتى ەلدەرمەن تەرەزەمىز تەڭ بولۋ ءۇشىن تەحنيكا ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەن بىلىكتى ماماندار اۋاداي قاجەت. مىنە، كوزبەن كورىپ، كوكەيگە ۇيالايتىن پاتريوتتىق ءحالىمىز وسىلاي بولىپ بارادى. ءبىز الەمدىك تاجىريبەلەرگە يەك ارتۋ ارقىلى قازاقستاندى ەۋروپالىق ستاندارتقا ساي ەتپەكپىز. بىراق ەۋروپالىق ستاندارتقا ۇلتتىق ۇنمەن دە جەتۋگە بولادى عوي.

ءيا، قازىرگى الەمدىك داعدارىستىڭ ءتۇپ تامىرى رۋحاني داعدارىستان تۋاتىنىن وسىدان جيىرما جىل بۇرىن باتىستىڭ سوتسيولوگتارى دابىل قاعىپ ايتقان بولاتىن. مۇنى ەسكەرگەن ەلدەر بۇگىنگى تاڭدا ءوز ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن نىعايتۋمەن بىرگە، ەكونوميكانىڭ ەركىن دامۋ ءۇردىسىن قالىپتاستىرىپ ۇلگەردى. سونىڭ ءبىر دالەلى رەتىندە سينگاپۋردىڭ تاجىريبەسىن ايتۋعا بولادى. ءيا، 96-97 جىلدارى ورىن العان ازيا ەكونوميكالىق داعدارىسى كەزىندە «سينگاپۋر ءوز مەملەكەتتىگىن ساقتاي المايدى» دەگەن جورامال جۇرتتى دۇرلىكتىرىپ، ءبىر مەزگىل ساياسي ساحناداعى پىكىرتالاستىڭ وشاعىنا اينالعان ەدى. الايدا، ولار سۇرىنبەي ءوتتى. ونىڭ ۇستىنە ۇلتتىق بايلىعىن ەكى ەسەگە دەيىن ارتتىرا الدى. تىعىرىقتان شىعۋ ءۇشىن مەملەكەت قازىناسىنداعى بايلىقتى حالىققا تاراتىپ بەرگەن جوق. كەرىسىنشە، تۇرعىندار ۇيلەرىندە ساقتاۋلى التىنى مەن جاقۇتىن ۇلتتىق قورعا تاپسىرىپ، مەملەكەتىن ساقتاپ قالۋدىڭ قامىن جاسادى. ءيا، حح عاسىردىڭ باسىندا تايپالىق ۇردىسپەن ورماندا جۇرگەن حالىق جارتى عاسىردىڭ ىشىندە وركەنيەتتى دەڭگەيگە جەتتى. مۇنىڭ تۇپكى نەگىزىندە ءوزىنىڭ دامۋ باعىتىن ايقىنداپ العان وتانشىلدىق يدەيا مەن بەرىك ىنتىماق جاتىر.

دەرەك كوزدەرىنە سۇيەنسەك، ۇلتتىق بايلىعىن قايتا جاڭعىرتۋعا امەريكا (1760-1880) 120 جىل، جاپونيا 52 جىل (1854-1916)، قىتاي 13 جىل (1918-1931) ، جاڭادان باس كوتەرگەن ازيا جولبارىستارى سينگاپۋر مەن مالايزيا 8 جىل جۇمساعان. ال ءبىز تاريحتار بويى جاتتالعان رۋحاني جانە جەر استى بايلىعىمىز تۇرىپ، تاۋەلسىزدىك العالى 35 جىل بولسا دا، ۇلتتىق قۇندىلىعىمىزدى ءالى كۇنگە ۇلىقتاي الماي، نىعايتا الماي كەلەمىز.

تاريحتى پاراقتاپ وتىرساڭىز ءار داۋىردە مەملەكەت قۇراۋشى ۇلتتاردىڭ الدىنا ۇلكەن سىناق ءجيى كەزدەسىپ وتىرعان. ءتىپتى حالىقارالىق ارەنادا ءوز ۇستانىمىنان ايرىلعان ەل اسا اۋىر جاعدايعا ۇشىراعان. مىسالى، گورباچەۆتىڭ تەك ساياسي رەفورمانى جەدەلدەتىپ، كەڭەستىك ۇلت قۇرماقشى بولعان قاتەلىگىنىڭ سالدارىنان كەڭەستەر وداعىنىڭ كۇلى كوككە ۇشتى. ال كەزىندەگى امەريكا پرەزيدەنتى رەيگان دەپۋتاتتار الدىندا جاساعان ءبىر بايانداماسىندا: «ەگەر، ءبىز ينديۆاليزمگە نەگىزدەلگەن شەكسىز، قاناعاتسىز ۇستانىمىمىزدان باس تارتپايتىن بولساق، مىندەتتى تۇردە قوعامىمىز بۇلىنەدى»، – دەپ كورسەتكەندەي، ازۋىن ايعا بىلەگەن امەريكانىڭ بۇگىنگى حال-كۇيىن كورىپ وتىرمىز. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن ساقتاي وتىرىپ، رەفورما جۇرگىزگەن قىتاي عانا قازىرگىدەي جاعدايعا جەتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «بەلاسۋ» كىتابىندا ايتىلعانداي: «قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق جانە ۇلتتىق ساياساتى كوپ جاعدايدا قىتايلىقتاردىڭ ۇستانىمىمەن ءبىر ارناعا توعىسادى».

«ءار ەلدىڭ سالتى باسقا» دەمەكشى، ءبىز ەڭ الدىمەن ءوزىمىزدىڭ ازيالىق مەملەكەت ەكەنىمىزدى ۇمىتپاعانىمىز ءجون. قازاق مەملەكەتتىگىن نىعايتامىز، الەمدىك باسەكەلەستىكتە ءوز ورنىمىزدى ساقتاپ قالامىز دەسەك، باتىستىق باس پايداسىن كوكسەيتىن قاناعاتسىز، نىساپسىزدىققا نەگىزدەلگەن يدەولوگيادان ارىلىپ، جالپى ۇلتتىق قۇندىلىق پەن ىنتىماققا نەگىزدەلگەن مەملەكەت قۇرۋعا ۇمتىلۋىمىز كەرەك. ورتاق ماقسات جولىنداعى اعايىن، ەشقانداي قيىندىق رۋحى مىعىم ەلدىڭ ەڭسەسىن تۇسىرە المايتىنىن ەسكەرە جۇرەلىك.

قاجەت انداس

«Q-andas» اقپاراتتىق اگەنتتىگى.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 16
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
قاجەت اقپارات

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
قاجەت اقپارات

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
قاجەت اقپارات

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
قاجەت اقپارات

Qandas.kz سايتىنداعى ولكەتانۋ ماقالالارىن اعىلشىن تىلىنە اۋدارۋ نەگىزدەرى

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
قاجەت اقپارات

جەتىسۋ مەن ەرتىس ءوڭىرىنىڭ ارحەولوگيالىق جانە ساكرالدى مۇراسى

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
قاجەت اقپارات

ۇلتتىق پارك مۇراجايى: تابيعاتقا تانىمدىق ساياحات

September 29, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz