Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Ólketaný Halyq jady

Kulaktyń túqymy

admin
2026/04/24
Halyq jady
0
Кулактың тұқымы

1943 jyldyń kóktem aiy. Ol kezde ákem óziniń tugan kolhozynyń qoiyn baǵatyn. Toraiǵyr tauyndagy Aqshoqy degen qystaudy qystaitynbyz. Bir kún qoi fermasynyń bastyǵy Orynbai degen kisi kelip ákeme:

– Erten qoidy ótkizesiń. Ógiz berem, Óserbaidaǵy Ábish koishynyń janyna barasyn. áieliń koi sauady, ózik egin júmysyna shyǵasyn.-dedi. Ákem aitysuǵa jok adam edi, Orynbaidyń betine qarap:

  • Jaraidy, – degennen basqa eshtene degen joq.

Ertesine ógizge qazan-oshaq, kerpe-jastyqty artyp, Ábish qoishynykine keshtep jettik. Ólgi kisiniń áieli elgezek, ańqyldagan adam eken. Qazanǵa su qainatyp, talqanmen shai berdi. SHeshem qoi sauatyn boldy. Ákemdi egin jumysyna alyp ketti. SHeshemnen «qoi- dan nege kettik?» dep mazalap surai berdim. Ol kisi ońashada:

– Ótken aida auyryp úsh qoi ólgen. Kolhozdyń bastyǵy: «Úsh qoidy óltirdi, kulaktyn túqymyn qoidan shyǵar» dep ferma bastyǵyna aitypty, ákenniń qoidan ketken sodan… – dedi sybyrlai.

Bir kúni degerezge bidai shashyp júrgen ákeme airan apardym. Aqboz atka mingen brigadir (aty jańylmasam Aitbai) attyń ústinde túryp ákemdi eki ret qamshymen tartyp ótti, ózi shala mas.

– Malai túqymynyń -dáuiri ótken, endi bizdiń dáuir bastaldy. Ákenńiń kóri… Kulaktyń túqymy, – dep taǵy da balaǵattap kamshysyn siltei bergende, ákem álgini attyń ustinen júlyp alyp, biraz pergiledi. Sodan keiin eshkim ákemdi «kulaktyn tukymy» demeitin bolypty. Bir kuni ákemniń keńildi kezin paidalanyp (eluinshi jyldardyń sonynda) men:

  • Táte, ana jyly bizdi nege “kulaktyӊ tukymy» deitin? – dedim.

Ákem az-kem unsizdikten keiin:

– Olai deitini – Menin ákem bai bolǵan, ákemniń aǵasy Súleimen Malaiúly bi, bolys bolǵan adam. Malaidyń tórt balasyna on myń qoi, alty júz jylqy bitken. 1928 jyly meniń ákem Halyqty, úzyn sany jiyrma alty adamdy Jalanashtyń shyǵys jaǵyndaǵy jarǵa aparyp, bolshaibekter atyp tastady. Ólikti bermegen soń bizder túnde máiitti úrlap alyp jerledik. Kóbi jarda qaldy. Al, ákemniń aǵasyn iri bailardyń qataryna jatqyzyp, jer audarǵan. Ol kezde Qarqara audanynan otyz shaqty adamdy jer audaryp jiberdi.

Suleimen kedeige qamqorshy, ádiletti adam bolǵan. Ózi baluan deneli, kiiz úidiń esiginen qyryn qarap kiretin, otyrǵanda arqasyn júkke suiep, eki ayaǵyn sozyp jiberip otyratyn adam edi, jaryqtyq. Ol kisini Qaraqolga jayau aidaǵan. Aman-esen oralǵan joldastarynyń aituyna qaraǵanda, jayau jurgendikten eki tabany oiylyp ketipti. Imankúl degen joldasy juruge shamasy joqta, arqalaidy eken. Ol ol ma, aidaǵan soldattar kúiryǵynan mylyqtyń shtygimen túrtedi eken, – dep ákem kózine jas aldy. Ókemniń kózinen jas shyqqanyn birinshi ret kórdim.  Sóitip bizdiń túqym tarydai shashyrap ketti . Eki inim, sheshem, qaryndasym Qytaiga ketti. Ne kórsetse de men kóreiin dep túǵan jerimnen ketpedim.

Ákemniń aitqan áńgimesindegi – «Jalańash» keńsharynyń shyǵys jaǵyndagy jarga aparyp atqan jiyrma alty adam kimder? Osy súraqty men Jalańashka barǵan saiyn ulken qartiyalarǵa qoiyp, jauap  ala almadym. Mumkin arhiv materialdarynda bar shyǵar. Al iri bailardan Qarqara audanynan 1928 jyly otyzdan astam adamdy jer audarǵan deitin ákem. «Aqiqat» jurnaly 1992 jylǵy onynshy sanynda on tórt adamnyń tizimin berdi. Olar mynalar:

Bádimtaev Isa, Baibatshaev Orazaly, Dárkembaev Abiyr, Imanbekov Isabek, Esenov Aidarbek, Qanapiev Ábdikerim, Qanybekov Qasym, Kelgenbaev Ábdilda, Kanykenov Tappai, Qúmaev Aqjol, Qylǵibaev Jetibai, Malaev Sámet, Túrǵanbaev Jaqybek, Tyshtybaev Daiyrmash.

Mine, osy atalǵan adamdardyn barlyǵy Oral oblysynyń Jympity audanyna jer audarylǵan eken. Olardyń úrpaqtary qazir bar shyǵar, izdeu salyp, jerlengen jerin anyqtap alar degen oimen osy tizimdi berip otyrmyz.

 

Myrkan Jomartbek,

Jalańash auyly, Raiymbek audany.

Jariyalandy. -Almaty: «Jetisu» gazeti. №48.1997. -4 b.

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 9
Ақиқат айтылмай қалды
Halyq jady

Aqiqat aitylmai qaldy

August 12, 2026
Байырша Абылайхановтың беймәлім тағдыры
Halyq jady

Baiyrsha Abylaihanovtyń beimálim taǵdyry

August 10, 2026
Айбат
Halyq jady

Aibat

August 4, 2026
Келмеске кетсін сол зұлмат…
Halyq jady

Kelmeske ketsin sol zūlmat……

July 31, 2026
ЖАРКЕНТ ӨҢІРІНДЕГІ «АЛЖИР»
Halyq jady

JARKENT ÓŃIRINDEGI «ALJIR»

July 30, 2026
Екпемен елін сақтаған…
Halyq jady

Ekpemen elin saqtaǵan…

July 27, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz