ÁLQYDYR – QHR, Tarbaǵatai aimaǵynyń aqyny. Búl aitys 1977 jyly Altai aimaǵy, Qaba audanynyń Bolbadai jailauynda ótken Ile qazaq avtonomiyaly oblysynyń 2 kezekti aqyndar aitysynda bolǵan.
ANDAS:
Búgin, mine, bas qostyq Bolbadaida,
Múndai kezde aqyndar qorǵalai ma?
Dausyń shalqyp Áleke zeńgir kókte,
Júre túrsyn qalamyń jorǵalai da.
Óziń syndy halyqtyń qalauly úly,
Otty óleńdi múndaida tolǵamai ma?
ÁLQYDYR:
– Eldiń maqtan eterlik jaqsylyǵyn,
Óleń shalqyp biikten asty búgin.
SHertip jiber óleńmen qúry túrmai,
Azattyqtyń ákelgen jaqsylyǵyn.
Men de sendei shalqyp bir aitar edim,
Óleń sózge bolyp túr tapshylyǵym.
ANDAS:
Eski ómirdiń joǵaltyp túnergenin,
Kúrestermen kóremin gúl óngenin.
Óz ortańda ataǵyń aspandaǵan,
Áleke, darynyńdy bilem seniń.
Kórsetedi batyrlar shynaiy erlik,
Adamdarda jiger bar tastai erlik.
Tentek suyn Kúnestiń tók qyp jaǵyp,
Kók júldyzy qala ma keldi qonyp.
Doly tasqyn sondaǵy tentek sudyń,
Salyndysyn ótkende terip edik.
SHyqty shalqyp óleńder asqarynan,
Qúrish kenim jerimde aqtarylǵan.
Qairat qylyp kóshemiz kóriktendi,
Qazyp aldy qara altyndy qatparynan.
ÁLQYDYR:
Tabysty aitsam kóńilimde sairauly ánim,
Tolyq ashtyq tehnika qatparlaryn.
Ónerkásip órkendep, damyǵan soń,
Kóbeidi mashina men saimandarym.
Ániń shalqyp aspanda esip júrgen,
Osy darqan dáurim jetildirgen.
Tenhikany úirenip teri zauyt,
Qamdap otyr kietin etigińmen.
Dúshpan shoshyp balǵanyń gúrsilinen,
Tehnikanyń syr úǵyp tilsiminen.
Túk bilmeitin keshegi qazaq qyzy,
Asyl kiim jasaidy úrshyǵymen.
Dos súisinip solardyń qimylyna,
Kóz ashpaidy tap jauy kúrsinuden.
ANDAS:
Ániń shalqyp Áleke jalyndaǵan,
Samrúqtai kóktegi dabyldaǵan.
Aimaǵymnan shyqty ǵoi talai erler,
Elge eńbegin arnaǵan aryndy adam.
Otyrsyń ǵoi aǵake jyrdy ótkerip,
Óleń shyǵar auzyńnan tópektelip.
Tórt súmyrai jantalasyp órekpidi,
Jaiqalǵan qyzyl gúldi úzbek bolyp.
Oilaǵan aram oiy iske aspai,
Qaldy aqyry súmrai kúlbettenip.
Taudyń tasyn qoparyp qashaumenen,
Tabiǵattyń aiqastyq asaumenen.
Ishi órtenip keibireu shektep keldi,
Kinony da igilik jasau degen.
ÁLQYDYR:
Sol kúnderdiń elesi júr sanamda,
Quanysh jyr shalqidy barsha adamda.
Tolyp jatyr aita alsaq múndai ister,
Dastan etip jazsam da tauysa alam ba?
Ózgelerdi otty ánmen qaratamyz,
Auyl-qystaq qúramyz jańasha biz.
Osy jaily jyrlaiyq endeshe biz,
Qalǵan jyrdy toqtalmai taǵy aitamyz.
ANDAS:
SHalqyp otyr auzyńnan ásem óleń,
Elim ózi ósirip mápelegen.
Qajetine jaratar keiingiler.
Arnai bershi, Andeke, bir otty óleń.
Óleń shalqyp elimniń asqarynan,
Quanyshqa bólendik shat-shadyman.
Erlik tuyn kóterip qauyrt istep,
Mai aǵyzdyq qúba shól tastaǵyńnan.
Tyń joryqty otyrmyz bastap búgin.
Óleń dese shyǵady asqaqty únim.
Taqtalanǵan atyzǵa ainaldyrdyq,
Tau dalanyń keshegi tastaq qomyn.
Án tolqidy, Áleke, saraiyńnan.
Aita bersem oida óleń taǵy aǵylǵan.
Búgin, mine, jeńispen asyp tústik,
Menmensigen elderdiń talaiynan.
ÁLQYDYR:
SHalqyp jatyr elimniń kórseń jerin,
Tabysym kóp aitatyn senseń meniń.
Joǵary jaq belgilep berdi bizge,
Kórkeigen audan qúru ólshemderin.
Núsqau alyp isteitin júmystarǵa,
Jaqsy dańqyn biikke kóterdi elim.
Dúniege jaiylyp úly dańqym,
Ań-tań bolyp qarauda shetelderiń.
ANDAS:
Jyrlai berem jyr tuyp jyr artynan,
Tórt sybailas qútyldyq búralqydan.
Bizdiń ashqan tyńdardan jańalyqqa,
Kóz almaidy kóp adam qúmartudan.
Keregege kek emes, yrys bailap,
Jerim, mine, ataldy tynysty aimaq.
Qaita kelip elime ornap jatyr,
Bir kezderi shetke auyp, qyrysqan baq.
Attyǵa ótkel bermeitin Tekes suyn,
Biz otyrmyz dál búgin SHyǵysqa aidap.
Ony aitqanda qúlaǵym eleń eter,
Árine, menmin ony óleń eter.
Ony aitpaityn maqtan qyp nemene túr,
Jaqsylyqpen jaqsylyq túlep óser.
Óleń asty asqardyń asqarynan,
Quanamyn ánińe maqtanudan.
Ǵylymi jolmen ósirip mal sharuany,
Jailym qúrdyq Keńsudyń taqtarynan.
Áli talai biikke kóteredi,
Osy asyl is tabys bop aqtarylǵan.
Derekkóz: Doda: (Aitystar men tarihi-etnografiyalyq jyrlary) / A. Omaraqyn ; [qúrastyrǵan: Á. Majai [j. b.] .- Taldyqorǵan : [b. j.]. https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687
“Q-Andas” aqparattyq agenttigi











