ءالقىدىر – قحر، تارباعاتاي ايماعىنىڭ اقىنى. بۇل ايتىس 1977 جىلى التاي ايماعى، قابا اۋدانىنىڭ بولباداي جايلاۋىندا وتكەن ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ 2 كەزەكتى اقىندار ايتىسىندا بولعان.
انداس:
بۇگىن، مىنە، باس قوستىق بولبادايدا،
مۇنداي كەزدە اقىندار قورعالاي ما؟
داۋسىڭ شالقىپ الەكە زەڭگىر كوكتە،
جۇرە تۇرسىن قالامىڭ جورعالاي دا.
ءوزىڭ سىندى حالىقتىڭ قالاۋلى ۇلى،
وتتى ولەڭدى مۇندايدا تولعاماي ما؟
ءالقىدىر:
– ەلدىڭ ماقتان ەتەرلىك جاقسىلىعىن،
ولەڭ شالقىپ بيىكتەن استى بۇگىن.
شەرتىپ جىبەر ولەڭمەن قۇرى تۇرماي،
ازاتتىقتىڭ اكەلگەن جاقسىلىعىن.
مەن دە سەندەي شالقىپ ءبىر ايتار ەدىم،
ولەڭ سوزگە بولىپ تۇر تاپشىلىعىم.
انداس:
ەسكى ءومىردىڭ جوعالتىپ تۇنەرگەنىن،
كۇرەستەرمەن كورەمىن گۇل ونگەنىن.
ءوز ورتاڭدا اتاعىڭ اسپانداعان،
الەكە، دارىنىڭدى بىلەم سەنىڭ.
كورسەتەدى باتىرلار شىنايى ەرلىك،
ادامداردا جىگەر بار تاستاي ەرلىك.
تەنتەك سۋىن كۇنەستىڭ توك قىپ جاعىپ،
كوك جۇلدىزى قالا ما كەلدى قونىپ.
دولى تاسقىن سونداعى تەنتەك سۋدىڭ،
سالىندىسىن وتكەندە تەرىپ ەدىك.
شىقتى شالقىپ ولەڭدەر اسقارىنان،
ءقۇرىش كەنىم جەرىمدە اقتارىلعان.
قايرات قىلىپ كوشەمىز كورىكتەندى،
قازىپ الدى قارا التىندى قاتپارىنان.
ءالقىدىر:
تابىستى ايتسام كوڭىلىمدە سايراۋلى ءانىم،
تولىق اشتىق تەحنيكا قاتپارلارىن.
ونەركاسىپ وركەندەپ، دامىعان سوڭ،
كوبەيدى ماشينا مەن سايماندارىم.
ءانىڭ شالقىپ اسپاندا ەسىپ جۇرگەن،
وسى دارقان ءداۋرىم جەتىلدىرگەن.
تەنحيكانى ۇيرەنىپ تەرى زاۋىت،
قامداپ وتىر كيەتىن ەتىگىڭمەن.
دۇشپان شوشىپ بالعانىڭ گۇرسىلىنەن،
تەحنيكانىڭ سىر ۇعىپ تىلسىمىنەن.
تۇك بىلمەيتىن كەشەگى قازاق قىزى،
اسىل كيىم جاسايدى ۇرشىعىمەن.
دوس ءسۇيسىنىپ سولاردىڭ قيمىلىنا،
كوز اشپايدى تاپ جاۋى كۇرسىنۋدەن.
انداس:
ءانىڭ شالقىپ الەكە جالىنداعان،
سامرۇقتاي كوكتەگى دابىلداعان.
ايماعىمنان شىقتى عوي تالاي ەرلەر،
ەلگە ەڭبەگىن ارناعان ارىندى ادام.
وتىرسىڭ عوي اعاكە جىردى وتكەرىپ،
ولەڭ شىعار اۋزىڭنان توپەكتەلىپ.
ءتورت سۇمىراي جانتالاسىپ ورەكپىدى،
جايقالعان قىزىل گۇلدى ۇزبەك بولىپ.
ويلاعان ارام ويى ىسكە اسپاي،
قالدى اقىرى سۇمراي كۇلبەتتەنىپ.
تاۋدىڭ تاسىن قوپارىپ قاشاۋمەنەن،
تابيعاتتىڭ ايقاستىق اساۋمەنەن.
ءىشى ورتەنىپ كەيبىرەۋ شەكتەپ كەلدى،
كينونى دا يگىلىك جاساۋ دەگەن.
ءالقىدىر:
سول كۇندەردىڭ ەلەسى ءجۇر سانامدا،
قۋانىش جىر شالقيدى بارشا ادامدا.
تولىپ جاتىر ايتا الساق مۇنداي ىستەر،
داستان ەتىپ جازسام دا تاۋىسا الام با؟
وزگەلەردى وتتى انمەن قاراتامىز،
اۋىل-قىستاق قۇرامىز جاڭاشا ءبىز.
وسى جايلى جىرلايىق ەندەشە ءبىز،
قالعان جىردى توقتالماي تاعى ايتامىز.
انداس:
شالقىپ وتىر اۋزىڭنان اسەم ولەڭ،
ەلىم ءوزى ءوسىرىپ ماپەلەگەن.
قاجەتىنە جاراتار كەيىنگىلەر.
ارناي بەرشى، اندەكە، ءبىر وتتى ولەڭ.
ولەڭ شالقىپ ەلىمنىڭ اسقارىنان،
قۋانىشقا بولەندىك شات-شادىمان.
ەرلىك تۋىن كوتەرىپ قاۋىرت ىستەپ،
ماي اعىزدىق قۇبا ءشول تاستاعىڭنان.
تىڭ جورىقتى وتىرمىز باستاپ بۇگىن.
ولەڭ دەسە شىعادى اسقاقتى ءۇنىم.
تاقتالانعان اتىزعا اينالدىردىق،
تاۋ دالانىڭ كەشەگى تاستاق قومىن.
ءان تولقيدى، الەكە، سارايىڭنان.
ايتا بەرسەم ويدا ولەڭ تاعى اعىلعان.
بۇگىن، مىنە، جەڭىسپەن اسىپ تۇستىك،
مەنمەنسىگەن ەلدەردىڭ تالايىنان.
ءالقىدىر:
شالقىپ جاتىر ەلىمنىڭ كورسەڭ جەرىن،
تابىسىم كوپ ايتاتىن سەنسەڭ مەنىڭ.
جوعارى جاق بەلگىلەپ بەردى بىزگە،
كوركەيگەن اۋدان قۇرۋ ولشەمدەرىن.
نۇسقاۋ الىپ ىستەيتىن جۇمىستارعا،
جاقسى داڭقىن بيىككە كوتەردى ەلىم.
دۇنيەگە جايىلىپ ۇلى داڭقىم،
اڭ-تاڭ بولىپ قاراۋدا شەتەلدەرىڭ.
انداس:
جىرلاي بەرەم جىر تۋىپ جىر ارتىنان،
ءتورت سىبايلاس قۇتىلدىق بۇرالقىدان.
ءبىزدىڭ اشقان تىڭداردان جاڭالىققا،
كوز المايدى كوپ ادام قۇمارتۋدان.
كەرەگەگە كەك ەمەس، ىرىس بايلاپ،
جەرىم، مىنە، اتالدى تىنىستى ايماق.
قايتا كەلىپ ەلىمە ورناپ جاتىر،
ءبىر كەزدەرى شەتكە اۋىپ، قىرىسقان باق.
اتتىعا وتكەل بەرمەيتىن تەكەس سۋىن،
ءبىز وتىرمىز ءدال بۇگىن شىعىسقا ايداپ.
ونى ايتقاندا قۇلاعىم ەلەڭ ەتەر،
ارينە، مەنمىن ونى ولەڭ ەتەر.
ونى ايتپايتىن ماقتان قىپ نەمەنە تۇر،
جاقسىلىقپەن جاقسىلىق تۇلەپ وسەر.
ولەڭ استى اسقاردىڭ اسقارىنان،
قۋانامىن انىڭە ماقتانۋدان.
عىلىمي جولمەن ءوسىرىپ مال شارۋانى،
جايلىم قۇردىق كەڭسۋدىڭ تاقتارىنان.
ءالى تالاي بيىككە كوتەرەدى،
وسى اسىل ءىس تابىس بوپ اقتارىلعان.
دەرەككوز: دودا: (ايتىستار مەن تاريحي-ەتنوگرافيالىق جىرلارى) / ا. وماراقىن ; [قۇراستىرعان: ءا. ماجاي [ج. ب.] .- تالدىقورعان : [ب. ج.]. https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687
“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى











