№15 AUYL TÚRǴYNDARYNYŃ TAǴDYRY
1930–1931 jyldardaǵy Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl túrǵyndaryna qatysty 16 eseptik-tekseru kartochkasy – Qazaqstandaǵy kúshtep újymdastyru, bai sharuashylyqtaryn tárkileu, «bai-kulaktardy tap retinde joyu», astyq pen mal daiyndau nauqandary jáne sayasi quǵyn-súrginniń auyl deńgeiindegi kórinisin ashatyn qúndy mikrotarihi derek.
Qújattarda ár adamnyń aty-jóni, jasy, tuǵan jeri, otbasy qúramy, kásibi, áleumettik mártebesi, sailau qúqyǵynan aiyrylu sebebi, áskeri qyzmetke qatysy, qamauǵa alynuy jáne taǵylǵan aiyptary kórsetilgen. Kartochkalardyń basym bóliginde 1931 jylǵy 14 mamyrda Aqsu stantsiyasynda OGPU audandyq ókili Makarov pen tergeu toby júrgizgen tekseru turaly belgiler bar.
Búl materialdardy jekelegen adamdardyń ómirbayandyq málimetteri retinde ǵana emes, keńestik biliktiń qazaq auylyn áleumettik jaǵynan jikteu, baqylau jáne jazalau tetigin kórsetetin tútas tarihi derekter kesheni retinde qarastyru qajet.
Tarihi-sayasi jaǵdai
№15 auyl túrǵyndaryna qatysty qújattar Qazaqstandaǵy auyl sharuashylyǵyn kúshpen qaita qúru sayasaty shegine jetken kezeńde jasalǵan.
1928 jylǵy iri bai sharuashylyqtaryn tárkileu nauqanynan keiin respublikada kóshpeli jáne jartylai kóshpeli halyqty kúshtep otyryqshylandyru, sharualardy jappai kolhozdarǵa biriktiru, mal men astyqty memlekettik jospar boiynsha ótkizu, túqym qoryn jinau jáne auyldarǵa «qatty tapsyrmalar» belgileu sharalary júrgizildi.
Memlekettik daiyndau nauqandary dástúrli mal sharuashylyǵynyń erekshelikteri men auyldardyń naqty ekonomikalyq múmkindikterin tolyq eskermedi. Qazaq auyly úshin mal azyq-túlik kózi ǵana emes, otbasynyń negizgi kúnkórisi, kóligi, kiim-keshek pen aiyrbas qúraly bolatyn. Sondyqtan maldy kúshtep ótkizu sharuashylyqtyń kúireuine jáne halyqtyń tirshilik kózinen aiyryluyna alyp keldi.
Kartochkalarda qaitalanatyn «astyq daiyndau», «mal daiyndau», «túqym qoryn jinau», «egis nauqany», «kolhoz qúrylysy» jáne «qatty tapsyrma» degen tirkester memlekettik qysymnyń negizgi baǵyttaryn kórsetedi.
Keńestik bilik búl mindetterdi oryndamaudy jai sharuashylyq máselesi retinde qarastyrmady. Memlekettik jospardyń auyrlyǵyn synau, mal men astyqty tapsyrudan bas tartu nemese auyldastaryn múndai nauqandarǵa qarsy boluǵa shaqyru sayasi qarsylyq retinde baǵalandy. Osylaisha ekonomikalyq narazylyq «taptyq qarsylyq», «kontrrevolyutsiyalyq áreket» nemese «antikeńestik úgit» degen aiyptarǵa úlasty.
Aqsu kóterilisi jáne «nauryzdaǵy kóterilis»
№15 auyl túrǵyndarynyń jeti kartochkasynda «nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy» degen aiyp kezdesedi. Búl Barmahov Sadubbai, Bazkenov Orazaly, Orazymahov Múhametjan, Orysbaev Áubáshar, Mintanov Ahmet, Qashymbaev Qaidambek jáne SHotjanov Seisembekke qatysty jazylǵan.
Qújattaǵy «martovskoe vystuplenie» atauy 1930 jyldyń kókteminde Aqsu óńirinde bolǵan sharualar qozǵalysymen bailanysty boluy yqtimal. Búl qozǵalys kúshtep újymdastyruǵa, mal men astyq daiyndau nauqandaryna, túqym qoryn kúshtep jinauǵa jáne auyldaǵy ákimshilik qysymǵa qarsy baǵyttalǵan.
Kóteriliske qatysushylardyń talaptary Keńes ókimetin tolyq qúlatudan góri, auyldarǵa salynǵan mindetkerlikter men ekonomikalyq qysymdy toqtatuǵa baǵyttaluy múmkin. Alaida OGPU organdary múndai qarsylyqtardy «qaruly kontrrevolyutsiyalyq búlik» retinde baǵalady.
Kartochkalardyń 1931 jyly toltyryluy kóterilis basylǵannan keiin de anyqtau, tekseru jáne jazalau júmystarynyń jalǵasqanyn kórsetedi. Nauryz oqiǵasynan keiin bir jyl ótse de, OGPU kóteriliske qatysty dep eseptelgen adamdardy, memlekettik daiyndau sayasatyna qarsy pikir aitqandardy jáne olarǵa kómektesti degen kúdikke ilingenderdi arnaiy esepke alǵan.
Búl jaǵdai quǵyn-súrginniń bir rettik áskeri operatsiyamen ayaqtalmaǵanyn ańǵartady. Kóterilisten keiin auyl túrǵyndaryn úzaq merzimdi baqylau, tekseru jáne birtindep jauapkershilikke tartu júiesi qalyptasqan.
Qylmystyq baptar jáne taǵylǵan aiyptar
№15 auyl túrǵyndaryna qoldanylǵan Qylmystyq kodeks baptary keńestik jazalau apparatynyń sayasi jáne ekonomikalyq qarsylyqty qalai qylmysqa ainaldyrǵanyn kórsetedi.
Qylmystyq kodekstiń 58²-baby
58²-bap qaruly kóteriliske, bilikke qarsy úiymdasqan áreketke nemese kontrrevolyutsiyalyq búlikke qatysqandarǵa qoldanylǵan.
Búl bap Barmahov Sadubbaiǵa, Bazkenov Orazalyǵa, Orazymahov Múhametjanǵa, Orysbaev Áubásharǵa, Mintanov Ahmetke, Qashymbaev Qaidambekke jáne SHotjanov Seisembekke taǵylǵan.
Olardyń barlyǵyna derlik «nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy» degen aiyp qoiylǵan. Alaida kartochkalarda olardyń kóterilis kezindegi naqty áreketteri, qaru qoldanǵany, qandai toptyń qúramynda bolǵany nemese kimniń kuálik bergeni jazylmaǵan.
Sondyqtan búl materialdardy adamnyń kinásin tolyq dáleldeitin sot qújaty emes, OGPU jasaǵan jedel-eseptik jáne tekseru sipatyndaǵy tizim retinde baǵalau oryndy.
Qylmystyq kodekstiń 58¹⁰-baby
58¹⁰-bap kontrrevolyutsiyalyq úgit pen nasihatqa qatysty qoldanylǵan.
Búl bap Bazkenov Orazalyǵa, Mintanov Ahmetke jáne Qashymbaev Qaidambekke taǵylǵan. Olarǵa astyq pen mal daiyndau sayasatyna, sondai-aq kolhoz qúrylysyna qarsy úgit júrgizdi degen aiyp qoiylǵan.
Keńestik sayasi-qúqyqtyq tájiribede memlekettik sayasatqa narazylyq bildirgen sózdiń ózi antikeńestik úgit retinde baǵalanuy múmkin edi. Adamnyń jospardyń auyrlyǵyn aituy, malyn beruden bas tartuy nemese auyldastaryn saqtandyruy qylmystyq jauapkershilikke negiz bolǵan.
Qylmystyq kodekstiń 61-baby
61-bap memlekettik tapsyrmalardy, mindetkerlikterdi nemese sharuashylyq nauqandaryn oryndaudan bas tartqandarǵa qoldanylǵan.
Búl bap boiynsha Súleimenov Qali, Baibosynov Erbosyn, Jaqyshev Omar, Toqshabaev Sadyqbek, Tatanov Toqbúra jáne SHútabaev Ybyraiym jauapqa tartylǵan.
Olarǵa astyq pen mal daiyndauǵa qarsylyq bildiru, túqym qoryn jinauǵa qarsy úgit júrgizu, egis nauqanyn qoldamau jáne «qatty tapsyrmalardy» oryndamau aiyptary taǵylǵan.
SHaruanyń qolynda jospardy oryndauǵa jetkilikti mal nemese astyqtyń bolmauy kóp jaǵdaida eskerilmegen. Memlekettik mindettemeni oryndai almau ádeii jasalǵan sayasi qarsylyq retinde baǵalanyp, adamnyń sotqa tartyluyna, múlkiniń tárkilenuine nemese jer audaryluyna negiz boluy múmkin edi.
Osylaisha 58-baptar men 61-bap ózara bailanysty jazalau tetigine ainaldy. Biri sharualardy sayasi qarsylas retinde aiyptasa, ekinshisi ekonomikalyq tapsyrmalardy oryndai almaǵany úshin jauapqa tartuǵa múmkindik berdi.
Sailau qúqyǵynan aiyru jáne áleumettik jikteu
16 kartochkadaǵy azamattardyń barlyǵy «lishen golosa», yaǵni sailau qúqyǵynan aiyrylǵan adamdar retinde kórsetilgen.
Olardy búl sanatqa engizuge búrynǵy bolys basqarushysy, bai, kulak, qanaushy, molda nemese saudager degen áleumettik belgiler negiz bolǵan.
Barmahov Sadubbai búrynǵy bolys basqarushysy, qanaushy jáne saudager retinde belgilengen. Bazkenov Orazaly bai ári molda dep kórsetilgen. Jaqyshev Omar, Toqshabaev Sadyqbek jáne SHútabaev Ybyraiym molda retinde tanylǵan. Orazymahov Múhametjan men Orysbaev Áubáshar saudagerler qataryna jatqyzylǵan.
Sailau qúqyǵynan aiyru tek dauys beruge tyiym salumen shektelmedi. Múndai adamdar jergilikti basqaru organdaryna sailana almady, memlekettik qyzmetten shettetildi, áleumettik kómek aluda, bilim alu men júmysqa ornalasuda kedergilerge tap boldy. Olardyń otbasy músheleri de sayasi túrǵydan senimsiz top retinde qabyldanuy múmkin edi.
«Lishenets» mártebesi adamdy qoǵamnan oqshaulaudyń jáne keiingi qudalauǵa qúqyqtyq ári ideologiyalyq negiz daiyndaudyń bir qúraly boldy.
Keńestik bilik dástúrli qazaq qoǵamyndaǵy yqpaldy adamdardy – bolystardy, moldalardy, auqatty sharualardy, saudagerler men auyl aqsaqaldaryn – «tap jauy» retinde kórsetti. Osy arqyly auyldyń búrynǵy áleumettik qúrylymy men bedel ieleriniń yqpaly álsiretildi.
Qudalaudyń kólemi men jas ereksheligi
Tizimge engizilgen adamdardyń jasy 17 men 75 jas aralyǵynda. Olardyń ortasha jasy shamamen 54, al medianalyq jasy 58 jas.
Tizimde 75 jastaǵy Tatanov Toqbúra, 70 jastaǵy Bazkenov Orazaly, 66 jastaǵy Jaqyshev Omar men SHútabaev Ybyraiym, 64 jastaǵy Mintanov Ahmet pen Baibosynov Erbosyn bar.
Búl derekter quǵyn-súrginniń tek jas nemese qaruly adamdarǵa emes, egde jastaǵy auyl túrǵyndaryna da baǵyttalǵanyn kórsetedi. Qart adamdardyń «kontrrevolyutsioner», «qanaushy», «molda» nemese «úgitshi» retinde tanyluy keńestik taptyq sayasattyń auyl aqsaqaldaryn da qamtyǵanyn ańǵartady.
Erekshe nazar audaratyn túlǵa – 17 jastaǵy Esjanov Qúdaibergen. Qújatta onyń kámeletke tolmaǵandyqtan tútqyndalmaǵany kórsetilgenimen, ol «qanaushy» retinde sailau qúqyǵynan aiyrylyp, túqym qoryn jinauǵa jáne mal daiyndauǵa qarsy úgit júrgizdi dep aiyptalǵan.
Búl mysal áleumettik tańbalaudyń adamnyń naqty áreketine ǵana emes, otbasynyń áleumettik tegine de bailanysty bolǵanyn kórsetedi. «Bai» nemese «qanaushy» dep tanylǵan otbasynyń jas múshesi de sayasi senimsizder qataryna engizilgen.
Jalpy 16 adamnyń jeteui 58² nemese 58¹⁰-baptarmen tútqyndalǵan, altauy 61-bap boiynsha sotqa tartylǵan. Eki adam jauapkershilikten boi tasalap júrgen dep kórsetilse, bir adam kámeletke tolmaǵandyqtan qamauǵa alynbaǵan.
Demek, tizimdegi 16 adamnyń 13-i tútqyndalǵan nemese sottyq jauapkershilikke tartylǵan.
Aiyptardyń mazmúny boiynsha mal daiyndauǵa qarsylyq 13 adamǵa, astyq daiyndauǵa qarsylyq 10 adamǵa, kolhoz qúrylysyna qarsy áreket tórt adamǵa, túqym qoryn jinauǵa qarsylyq tórt adamǵa jáne egis nauqanyna qarsylyq bir adamǵa taǵylǵan.
Búl málimetter narazylyqtyń basty sebepteri sharualardyń kúndelikti túrmysy men sharuashylyǵyna tikelei qatysty bolǵanyn kórsetedi. Qújattarda «qarsy úgit» dep kórsetilgen áreketterdiń bir bóligi otbasyn, mal-múlikti jáne tirshilik kózin saqtap qaluǵa baǵyttalǵan qarsylyq boluy yqtimal.
Boi tasalau jáne bosqynshylyq
Qúzbekov Balaǵaz ben Toqshybaev SHaǵi «jauapkershilikke tartylmaǵan, qashyp júr» dep kórsetilgen.
Búl málimetter 1930–1931 jyldary auyl túrǵyndarynyń tútqyndaludan, tárkileuden jáne jer audarudan qútylu úshin túrǵylyqty jerin tastap ketuge májbúr bolǵanyn ańǵartady.
Olardyń naqty qaida ketkeni qújatta kórsetilmegen. Sondyqtan Qytaiǵa, Ózbekstanǵa nemese basqa óńirge ótti dep naqty tújyrym jasauǵa bolmaidy. Degenmen olardyń boi tasalauy sol kezeńde kúsheigen bosqynshylyq úderisiniń jergilikti kórinisi boluy múmkin.
Bosqynshylyqqa ashtyq qaupimen qatar, mal-múlikti tárkileu, qamauǵa alu, jer audaru jáne memlekettik tapsyrmalardy kúshtep oryndatu siyaqty jaǵdailar áser etti.
Otbasy qúramy jáne demografiyalyq málimetter
Kartochkalardaǵy otbasy qúramy sol kezeńdegi qazaq auylynyń demografiyalyq jáne áleumettik qúrylymyn zertteuge múmkindik beredi.
Qújattarda áielder, balalar, kelinder, ógei balalar, qart ata-analar jáne birneshe buynnan túratyn otbasylar kórsetilgen.
Barmahov Sadubbaidyń otbasynda áieli, ógei qyzy, úly jáne eki qyzy bolǵan. Orazymahov Múhametjannyń otbasynda áieli, úly, kelini jáne úsh qyzy kórsetilgen. Toqshabaev Sadyqbektiń otbasynda áieli, úsh úly jáne eki qyzy, al Tatanov Toqbúranyń otbasynda áieli men úsh úly bolǵan.
Jaqyshev Omar, Qúzbekov Balaǵaz jáne Toqshybaev SHaǵi eki áiel alǵan adamdar retinde kórsetilgen. Búl derekter 1930-jyldardyń basynda dástúrli otbasy qúrylymynyń keibir belgileri saqtalǵanyn kórsetedi.
Alaida eki áiel alu faktisiniń osy kartochkalar boiynsha sayasi qudalauǵa tikelei sebep bolǵany dáleldenbeidi. Sondyqtan ony quǵyn-súrginniń jeke negizi retinde emes, sol kezeńdegi otbasy qúrylymy turaly qosymsha málimet retinde qarastyrǵan dúrys.
OGPU úshin otbasy qúramyn anyqtau da mańyzdy bolǵan. Sebebi otbasy asyraushysynyń tútqyndaluy, múlkiniń tárkilenui nemese jer audaryluy onyń áieli men balalaryn kúnkórissiz qaldyrdy. Osylaisha sayasi quǵyn-súrgin bir adammen shektelmei, búkil otbasynyń taǵdyryna áser etti.
Bazkenov Orazaly otbasynyń tarihi qaishylyǵy
Bazkenov Orazalynyń kartochkasy erekshe nazar audartady.
Ol 70 jasta bolǵan jáne qújatta bai, qanaushy, molda, nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy, astyq daiyndau men kolhoz qúrylysyna qarsy úgitshi retinde kórsetilgen. Oǵan Qylmystyq kodekstiń 58² jáne 58¹⁰-baptary taǵylǵan.
Sonymen birge onyń otbasy músheleriniń biri Ózbek KSR-iniń Tashkent qalasynda Qyzyl Armiya batalьonynyń komandiri bolyp qyzmet etkeni jazylǵan.
Búl bir otbasy ishindegi taǵdyrlardyń kúrdeli ári qarama-qaishy bolǵanyn kórsetedi. Bir otbasynyń egde múshesi «tap jauy» jáne «kontrrevolyutsioner» dep tanylsa, ekinshi múshesi keńestik áskeri júiede jauapty qyzmet atqarǵan.
Qyzyl Armiyada qyzmet etetin tuysynyń boluy Bazkenov Orazalyny qudalaudan qorǵamaǵan. Búl keńestik áleumettik jikteudiń otbasy músheleriniń naqty qyzmetine qaramastan qoldanylǵanyn ańǵartady.
Alaida batalьon komandiriniń Bazkenov Orazalyǵa naqty qandai tuystyq qatysy bolǵanyn anyqtau úshin qosymsha arhiv qújattary qajet.
OGPU-dyń baqylau jáne esepke alu júiesi
Kartochkalar OGPU-dyń jedel-tergeu jáne esepke alu júmystarynyń bir bóligi bolǵan.
Qújattardyń basym bóliginde OGPU audandyq ókili Makarovtyń aty, 1931 jylǵy 14 mamyr, Aqsu stantsiyasy, «tergeu tobymen tekserildi» jáne «tergeu tobynyń ókiletti ókili» degen belgiler kezdesedi.
Búl málimetter auyl túrǵyndarynyń áleumettik tegi, otbasy qúramy, búrynǵy qyzmeti, kásibi, sayasi ústanymy men túrǵylyqty jeri jeke-jeke esepke alynǵanyn kórsetedi.
Kartochkalardyń bir úlgide toltyryluy quǵyn-súrginniń júieli jáne byurokratiyalyq sipatta júrgizilgenin ańǵartady. Adamdar búrynǵy bolys, bai, kulak, molda, saudager, qanaushy, kóterilisshi, antikeńestik úgitshi nemese memlekettik tapsyrmany oryndamaǵan adam degen sanattarǵa bólingen.
OGPU úshin adamnyń naqty is-áreketimen qatar, onyń áleumettik shyǵu tegi men auyl ishindegi búrynǵy bedeli de mańyzdy bolǵan. Sondyqtan «bai», «molda» nemese «búrynǵy bolys» degen ataudyń ózi sayasi kúdikke negiz bola aldy.
Alaida búl kartochkalardyń ózinde naqty adamdardyń keiin qandai jazaǵa kesilgeni tolyq kórsetilmegen. Olardyń arasynda sottalǵandar, qamauǵa alynǵandar jáne qashyp júrgender bar bolǵanymen, jer audaru merzimi, úkimniń mazmúny nemese keiingi taǵdyry belgisiz.
Sondyqtan atalǵan adamdardyń taǵdyryn anyqtau úshin jeke tergeu isterin, sot úkimderin, jer audaru tizimderin, aqtau materialdaryn jáne ózge arhiv qorlaryn salystyra zertteu qajet.
Qújattardaǵy ideologiyalyq til
Kartochkalarda qoldanylǵan «bai», «kulak», «qanaushy», «kontrrevolyutsioner» jáne «úgitshi» degen sózder beitarap áleumettik sipattama emes. Olar keńestik biliktiń ideologiyalyq jáne qúqyqtyq terminderi bolǵan.
Búl ataular arqyly adamdar aldyn ala qoǵamǵa qauipti jáne sayasi senimsiz top retinde kórsetildi. Alaida kartochkalarda olardyń naqty qansha maly bolǵany, qansha jaldamaly júmysshy paidalanǵany nemese qandai kólemde sauda jasaǵany kóp jaǵdaida jazylmaǵan.
Sondyqtan qazirgi ǵylymi mátinde «bai», «qanaushy», «kulak» degen ataulardy qújattaǵy termin retinde kórsetu qajet. Olardy adamnyń naqty áleumettik jaǵdaiyn tolyq dáleldeitin sipattama retinde qabyldauǵa bolmaidy.
«Astyq daiyndauǵa qarsy úgit júrgizdi» nemese «kolhoz qúrylysyna qarsy shyqty» degen tújyrymdar da tergeu organynyń baǵasy bolyp tabylady. Kartochkalarda múndai aiyptardyń naqty qandai kuálikke nemese oqiǵaǵa súiengeni kórsetilmegen.
Osyǵan bailanysty keńestik tergeu tilin tarihi shyndyqtyń dálme-dál beinesi retinde emes, memlekettik biliktiń auyl túrǵyndaryn qalai jiktep, sipattaǵanyn kórsetetin derek retinde taldau qajet.
Derektanulyq jáne audarmalyq eskertuler
№15 auyl materialdaryn ǵylymi ainalymǵa engizgende birqatar saqtyq qaǵidalaryn ústanu qajet.
Qújattardaǵy adam attary orys grafikasymen, kei jaǵdaida búrmalanyp jazylǵan. Sondyqtan aldymen túpnúsqadaǵy núsqany, odan keiin yqtimal qazaqsha oqylymyn kórsetu dúrys.
Mysaly, «Urazimahov Muhomejan» esimi Orazymahov Múhametjan nemese Orazalinov boluy múmkin. Qosymsha derek tabylmaiynsha bir núsqany túpkilikti dúrys dep bekituge bolmaidy.
Barmahov Sadubbai, Bazkenov Orazaly jáne Orazymahov Múhametjannyń kartochkalaryndaǵy «Vybyl 02/III» tirkesin birden «bosatyldy» dep audaru dúrys emes.
Keńestik is júrgizude «vybyl» sózi esepten shyǵaryldy, basqa mekemege jiberildi, basqa jerge auystyryldy, qamau ornynan áketildi nemese túrǵylyqty jerinen ketti degen maǵynalardyń birin berui múmkin. Sondyqtan naqty maǵynasy qosymsha qújat arqyly anyqtaluǵa tiis.
Qújattaǵy «arestovan sudom» tirkesi de qúqyqtyq túrǵydan naqtylaudy qajet etedi. Sot ádette úkim shyǵarady, al qamaudy tergeu nemese qauipsizdik organdary júzege asyrady. Ony «sot sheshimimen jauapqa tartylǵan» dep shartty túrde audaryp, túpnúsqadaǵy tirkesti eskertude saqtau oryndy.
«t/otd» qysqartuy transporttyq bólimdi bildirui yqtimal. «Raiupol OGPU» – OGPU-dyń audandyq ókiletti ókili. Qysqartulardy ashqanda olardyń boljamdy sipatyn kórsetu qajet.
Búl kartochkalardy tolyq tergeu isi nemese sot úkimi dep qabyldauǵa bolmaidy. Olarda kuálardyń aty, jauap alu hattamalary, zattai dálelder, úkimniń tolyq mátini, jazanyń túri jáne adamnyń keiingi taǵdyry kórsetilmegen.
Sondyqtan kartochkalar adamdardyń kinásin dáleldeitin túpkilikti qújattan góri, OGPU-dyń jedel-eseptik jáne tekseru materialdary retinde qúndy.
Újymdastyru men asharshylyq arasyndaǵy bailanys
№15 auyl qújattary 1931–1933 jyldardaǵy Úly asharshylyq qarsańyndaǵy úderisterdi jergilikti deńgeide kórsetedi.
Asharshylyqqa maldy jappai tárkileu, kóshpeli sharuashylyqty kúshtep otyryqshylandyru, astyq pen mal daiyndau josparynyń shamadan tys boluy, sharualardyń kúnkóris qoryn tartyp alu, bosqynshylyq jáne auyldaǵy bedeldi adamdardy qudalau áser etti.
Tizimdegi adamdardyń barlyǵy derlik mal sharuashylyǵymen ainalysqan. Olardyń mal daiyndauǵa jappai qarsy shyǵuy búl sayasattyń auyl tirshiligine qanshalyqty auyr soqqy bolǵanyn kórsetedi.
SHarua memlekettik jospardy oryndau úshin malyn, astyǵyn nemese túqym qoryn ótkizse, otbasynyń kúnkóris múmkindigi azaidy. Al tapsyrmany oryndai almasa, qylmystyq jauapkershilikke tartylu qaupi tudy.
Osylaisha auyl túrǵyndary ekonomikalyq jáne sayasi qysymǵa qatar úshyrady. Bir jaǵynan olardyń negizgi sharuashylyq resurstary alynsa, ekinshi jaǵynan qarsylyq bildirgenderi úshin aiyp taǵyldy.
Búl úderister auyl sharuashylyǵynyń kúireuine, bosqynshylyqtyń kúsheyuine, azyq-túlik tapshylyǵyna jáne halyqtyń jappai ashyǵuyna jaǵdai jasady.
№15 auyl kartochkalary asharshylyqtyń ayaq astynan paida bolmaǵanyn, onyń aldynda auyldyń ekonomikalyq negizin álsiretken jáne halyqty sayasi túrǵydan qudalaǵan úzaq úderis júrgenin dáleldeidi.
Qújattardyń mikrotarihi mańyzy
Búl 16 kartochkanyń negizgi qúndylyǵy – jalpy memlekettik sayasattyń naqty adamdar men otbasylardyń ómirine qalai áser etkenin kórsetuinde.
Respublikalyq deńgeidegi statistika mal sanynyń kúrt azayuyn, halyqtyń bosuyn jáne adam shyǵynyn kórsetedi. Al №15 auyl qújattary osy úderisterdiń artynda aty-jóni, otbasysy jáne jeke taǵdyry bar adamdar túrǵanyn ańǵartady.
Tizimde 75 jastaǵy qart, 17 jastaǵy jasóspirim, moldalar, búrynǵy bolys, malshylar, kópbalaly otbasy ieleri, qashyp júrgen adamdar jáne Qyzyl Armiya komandiriniń tuysy qatar kórsetilgen.
Olardyń áleumettik jaǵdaiy men jeke taǵdyry ártúrli bolǵanymen, barlyǵy keńestik sayasi jikteudiń ortaq sanattaryna engizilgen.
Mikrotarihi túrǵydan №15 auyl materialdary bir auyldyń ǵana emes, 1930-jyldardyń basyndaǵy búkil Jetisu qazaqtarynyń áleumettik jáne sayasi jaǵdaiyn túsinuge múmkindik beredi.
Aqsu audany, №15 auyl túrǵyndaryna qatysty 1931 jylǵy 16 kartochka – kúshtep újymdastyru, memlekettik daiyndau nauqandary jáne sayasi quǵyn-súrginniń qazaq auylynyń ómirin qalai ózgertkenin kórsetetin asa qúndy tarihi derek.
Qújattar barlyq 16 adamnyń sailau qúqyǵynan aiyrylǵanyn, sharuashylyq mindettemelerin oryndamaudyń sayasi qylmysqa ainalǵanyn jáne 1930 jylǵy nauryz kóterilisine qatysy bar dep eseptelgen adamdardyń bir jyldan keiin de qudalanǵanyn kórsetedi.
Tizimdegi 16 adamnyń 13-i tútqyndalǵan nemese sottyq jauapkershilikke tartylǵan. Eki adam quǵynnan boi tasalap júrgen, al 17 jastaǵy bir jasóspirim kámeletke tolmaǵandyqtan qamauǵa alynbaǵan.
Keńestik bilik búrynǵy bolystardy, moldalardy, auqatty sharualardy, saudagerlerdi jáne auyl aqsaqaldaryn «tap jauy» retinde belgilep, olardyń qoǵamdaǵy yqpalyn joyuǵa úmtyldy. Múndai sayasat qazaq auylynyń dástúrli áleumettik qúrylymyn álsiretti.
Mal men astyq daiyndau, túqym qoryn jinau jáne kolhoz qúru nauqandary sharualardyń kúnkóris negizin kúiretti. Ekonomikalyq qysym, qudalau jáne bosqynshylyq 1931–1933 jyldardaǵy Úly asharshylyqtyń negizgi alǵysharttarynyń birine ainaldy.
Sondyqtan №15 auyldyń 16 kartochkasy jai ákimshilik tizim emes. Olar – bir auyldyń taǵdyry arqyly tútas qazaq qoǵamy basynan ótkergen qasiretti kórsetetin tarihi kuálik.
Ár kartochkanyń artynda qudalanǵan adam, kúiregen sharuashylyq, asyraushysynan aiyrylǵan otbasy jáne keiingi úrpaqtarǵa áser etken auyr taǵdyr túr.
Atalǵan adamdardyń ómir jolyn tolyq qalpyna keltiru úshin olardyń jeke tergeu isterin, sot úkimderin, jer audaru jáne aqtau qújattaryn, halyq sanaǵy materialdaryn, auyldyq keńes qorlaryn jáne úrpaqtarynyń estelikterin ózara salystyryp zertteu qajet.
№ 15 AUYLDYŃ TIZIMI
№1
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Barmahov Sadubbai
- 60 let, rodilsya v [k]aule
- Sostav semьi:
- jena Aliman — 40 let
- padcheritsa Sajila — 17 let
- syn Kaltai — 6 let
- dochь Kulьbanu — 13 let
- [dochь] Banu — 8 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa, kak b/vol. upravitelь, ekspluatator, torgovets.
- Skotovodstvo.
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v kr. armii net
- Arestovan t/otd/u po st. 58² UK
- Aktivnyi uchastnik martovskogo vystupleniya, agitiruet protiv hlebozagotovki i skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Vybyl 02/III [marta]
- Upol[nomochennyi] OGPU t. Maizlь, st. Aksu
- Proveren [spets] gruppoi
- Upol gruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Barmahov Sadubbai (Barmaqov Sáduaqas/Sádibek)
- 60 jasta, auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- áieli Áliman — 40 jasta
- ógei qyzy Sájila — 17 jasta
- úly Qaltai — 6 jasta
- qyzy Kúlbanu — 13 jasta
- [qyzy] Banu — 8 jasta
- Qazaq, malshy
- Búrynǵy bolys basqarushysy, qanaushy, saudager retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy.
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- OGPU-dyń transporttyq bólimimen Qylmystyq kodekstiń 58²-baby boiynsha tútqyndalǵan
- Nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy, astyq pen mal daiyndau (salǵyrt) sayasatyna qarsy úgit júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- 02/III [nauryz] kúni shyǵaryldy (ketti)
- OGPU ókiletti ókili Maizlь joldas, Aqsu st.
- Arnaiy toppen tekserildi
- Top ókili « ____ » ………. 1931 j.
№2
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Suleimenov Kalii
- 53 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Alihan = 45 let
- syn Seitmuhamet = 28 let
- snoha Kurskola = 27 let
- syn Kadken
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Arestovan sudom po st. 61 UK
- Agitiruet protiv hlebozagotovki, skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Súleimenov Qali
- 53 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- áieli Álihan — 45 jasta
- úly Seiitmúhamet — 28 jasta
- kelini Qúrshaqai (Kúrskola) — 27 jasta
- úly Qadken (Qadirken)
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Sotpen Qylmystyq kodekstiń 61-baby boiynsha tútqyndalǵan
- Astyq daiyndau men mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st.
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№3
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Bazkenov Urazilin
- 70 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi: jena Zuhra = 78 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator, bai, mulla.
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-armii estь, rabotaet v Uz SSR v gor. Tashkente komandirom batalьona
- Arestovan t/otd OGPU po st. 58² i 58¹⁰ UK.
- Aktivnyi uchastnik martovskogo vystupleniya, agitiruet protiv hlebozagotovki, stroitelьstva kolhozov.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Vybyl 02/III [marta]
- 17 maya 1931 g.
- Proveren oblgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Bazkenov Orazaly (Orazalin) (qújatta: Bazkenov Urazilin)
- 70 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy: áieli Zuhra — 78 jasta
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy, bai, molda retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgeni bar, Ózbek KSR, Tashkent qalasynda batalьon komandiri bolyp qyzmet etedi
- OGPU-dyń transporttyq bólimimen Qylmystyq kodekstiń 58² jáne 58¹⁰-baptary boiynsha tútqyndalǵan.
- Nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy, astyq daiyndau sayasatyna jáne kolhoz qúrylysyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- 02/III [nauryz] kúni shyǵaryldy (ketti)
- 17 mamyr 1931 j.
- Oblystyq toppen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№4
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Urazimahov Muhomejan (nemese Urazalinov)
- Rodilsya v №15 aule, 30 let
- Sostav semьi:
- jena Toitugan — 35 let
- syn Rahmet — 21 let
- snoha Kuljan — 21 let
- dochь Koket — 15 let
- [dochь] Manat — 13 let
- [dochь] Sajet — 3 goda
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak ekspluatator, torgovets.
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v kr. armii net
- Arestovan t/otd OGPU po st. 58² UK
- Aktivnyi uchastnik martovskogo vystupleniya, agitiruet protiv hlebozagotovki i skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Vybyl 02/III [marta]
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Orazymahov Múhametjan (nemese Orazalinov)
- №15 auylda tuǵan, 30 jasta
- Otbasy qúramy:
- áieli Toitúǵan — 35 jasta
- úly Rahmet — 21 jasta
- kelini Qúljan — 21 jasta
- qyzy Kóket (nemese Kókesh) — 15 jasta
- [qyzy] Manat — 13 jasta
- [qyzy] Sájet — 3 jasta
- Qazaq, malshy
- Qanaushy, saudager retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- OGPU-dyń transporttyq bólimimen Qylmystyq kodekstiń 58²-baby boiynsha tútqyndalǵan
- Nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy, astyq pen mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- 02/III [nauryz] kúni shyǵaryldy (ketti)
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№5
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Orysbaev Aubashar
- 38 let, rodilsya v №15 aule
- Sostav semьi:
- jena Aehan = 21 let
- matь Tolganai = 59 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator, torgovets.
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-armii net
- Arestovan YUGPU po st. 58² UK
- Aktivnyi uchastnik martovskogo vystupleniya, agitiruet protiv hlebozagotovki, stroitelьstva kolhozov.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Orysbaev Áubáshar (qújatta: Orysbaev Aubashar)
- 38 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- áieli Áihan (nemese Aihan) — 21 jasta
- anasy Tolǵanai — 59 jasta
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy, saudager retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- OGPU organdarymen Qylmystyq kodekstiń 58²-baby boiynsha tútqyndalǵan
- Nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy, astyq daiyndau sayasatyna jáne kolhoz qúrylysyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№6
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Mintanov Ahmet
- 64 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Kaliman = 67 let
- syn Kojahmet = 40 let
- snoha Kulgisra = 30 let
- syn Tokbura = 8 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator, (bai).
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Krasnii-Armii net
- Arestovan t/otd po st. 58² i 58¹⁰ UK.
- Aktivnyi uchastnik martovskogo vystupleniya, agitiruet protiv skotozagotovki, hlebozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Mintanov Ahmet (qújatta: Mintanov Ahmet)
- 64 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- áieli Qaliman — 67 jasta
- úly Qojahmet — 40 jasta
- kelini Qúlǵira (nemese Qúlǵisara) — 30 jasta
- úly (nemese nemeresi) Toqbúra — 8 jasta
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy (bai) retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Transporttyq bólimmen (t/otd) Qylmystyq kodekstiń 58² jáne 58¹⁰-baptary boiynsha tútqyndalǵan
- Nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy, mal daiyndau men astyq daiyndau sayasatyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№7
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Kashkimbaev Kaidambek
- 46 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Bagira = 44 let
- syn Seilhan = 2 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator.
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Arestovan t/otd po st. 58² i 58¹⁰ UK.
- Aktivnyi uchastnik martovskogo vystupleniya, agitiruet protiv stroitelьstva kolhozov i skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Qashymbaev Qaidambek (qújatta: Kashkimbaev Kaidambek)
- 46 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- áieli Baǵira — 44 jasta
- úly Seiilhan — 2 jasta
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Transporttyq bólimmen (t/otd) Qylmystyq kodekstiń 58² jáne 58¹⁰-baptary boiynsha tútqyndalǵan
- Nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy, kolhoz qúrylysyna jáne mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№8
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- SHotjanov Seisembek
- 46 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Kuljan = 44 let
- syn Seilhan = 11 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator.
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Arestovan t/otd OGPU po st. 58² UK
- Aktivnyi uchastnik martovskogo vystupleniya, agitiruet protiv hlebozagotovki, skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- SHotjanov Seisembek (SHolanov/SHotjanov Seisembek)
- 46 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- áieli Qúljan — 44 jasta
- úly Seiilhan — 11 jasta
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- OGPU-dyń transporttyq bólimimen Qylmystyq kodekstiń 58²-baby boiynsha tútqyndalǵan
- Nauryzdaǵy kóterilistiń belsendi qatysushysy, astyq daiyndau men mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№9
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Baibosunov Erbosyn
- 64 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi: jena Padisha = 39 let
- Kazak, skotovod.
- Lishen golosa kak b) kulak, ekspluatator
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Arestovan sudom po st. 61 UK
- Agitiruet protiv sbora semfonda, skotozagotovki, ne vypolnil tverdyh zadanii.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Baibosynov Erbosyn (qújatta: Baibosunov Erbosyn)
- 64 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy: áieli Padisha — 39 jasta
- Qazaq, malshy
- b) kulak (bai), qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Sotpen Qylmystyq kodekstiń 61-baby boiynsha tútqyndalǵan (aiyptalǵan)
- Túqym qoryn (semfond) jinauǵa, mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit júrgizedi, qatty (mindetti) tapsyrmalardy oryndamaǵan.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№10
Orys tilindegi túpnúsqasy
v) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Djakuashev Omar (nemese Djakshashev)
- 66 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Mamba = 51 let
- II-ya jena Nurilya = 39 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) mulla, ekspluatator
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Arestovan sudom po st. 61 UK.
- Agitiruet protiv stroitelьstva kolhozov, sbora semfonda, ne vypolnil tverdyh zadanii.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
v) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Jaqyshev (Jaqyashev) Omar (qújatta: Djakuashev Omar)
- 66 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- birinshi áieli Mámba — 51 jasta
- ekinshi áieli Núrilá — 39 jasta
- Qazaq, malshy
- b) molda, qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Sotpen Qylmystyq kodekstiń 61-baby boiynsha tútqyndalǵan (aiyptalǵan)
- Kolhoz qúrylysyna jáne túqym qoryn (semfond) jinauǵa qarsy úgit júrgizedi, qatty (mindetti) tapsyrmalardy oryndamaǵan.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№11
Orys tilindegi túpnúsqasy
Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Tokshabaev Sadykbek
- 49 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Gulkanym = 37 let
- syn Nasrik = 20 let
- [syn] Anuarbek = 16 let
- [syn] Ashar = 11 let
- dochь Kaliman = 13 let
- [dochь] Safiya = 9 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) mulla, ekspluatator.
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Arestovan sudom po st. 61 UK.
- Agitiruet protiv posevkampaniya, skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Toqshabaev Sadyqbek
- 49 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- áieli Gúlqanym — 37 jasta
- úly Nasrik (Násir/Násirbek) — 20 jasta
- [úly] Ánuarbek — 16 jasta
- [úly] Asqar — 11 jasta
- qyzy Qaliman — 13 jasta
- [qyzy] Sáfiya — 9 jasta
- Qazaq, malshy
- b) molda, qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Sotpen Qylmystyq kodekstiń 61-baby boiynsha tútqyndalǵan (aiyptalǵan)
- Egis nauqanyna jáne mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№12
Orys tilindegi túpnúsqasy
b) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Tatanov Tokbura
- 75 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Djamish = 59 let
- syn Djolamart = 22 let
- [syn] Musadilь = 20 let
- [syn] Tyken = 16 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) byvshii ekspluatator
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Arestovan sudom po st. 61 UK
- Agitiruet protiv sbora semfond, skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upoln. sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
b) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Tatanov Toqbúra (qújatta: Tatanov Tokbura)
- 75 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- áieli Jámish — 59 jasta
- úly Jolamart — 22 jasta
- úly Músadil — 20 jasta
- úly Tiken — 16 jasta
- Qazaq, malshy
- b) búrynǵy qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Sotpen Qylmystyq kodekstiń 61-baby boiynsha tútqyndalǵan (aiyptalǵan)
- Túqym qoryn (semfond) jinauǵa jáne mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№13
Orys tilindegi túpnúsqasy
v) Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Kuzbekov Balaǵaz (nemese Kuzbekov Balagaz)
- 58 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Ailada = 50 let
- II-ya jena Zagipa = 25 let
- dochь Djamilya = 3 goda
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- K otvetstvennosti ne privlechen, no nahoditsya v begah.
- Agitiruet protiv hlebozagotovki, skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
v) Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Qúzbekov Balaǵaz (qújatta: Kuzbekov Balagaz)
- 58 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- birinshi áieli Ailada — 50 jasta
- ekinshi áieli Zaǵipa — 25 jasta
- qyzy Jámilá — 3 jasta
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Jauapkershilikke tartylmaǵan, biraq qashyp júr (boi tasalap júr).
- Astyq daiyndau men mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№14
Orys tilindegi túpnúsqasy
Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Tokshybaev SHagii
- 58 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- jena Tauhona = 60 let
- II-ya [jena] Zuripa = 21 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- K otvetstvennosti ne privlechen, nahoditsya v begah, gde neizvestno.
- Agitiruet protiv hlebozagotovki, skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Toqshybaev SHaǵi (qújatta: Tokshybaev SHagii)
- 58 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- birinshi áieli Tauhana — 60 jasta
- ekinshi áieli Zúripa — 21 jasta
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Jauapkershilikke tartylmaǵan, qashyp júr (boi tasalap júr), qaida ekeni belgisiz.
- Astyq daiyndau men mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№15
Orys tilindegi túpnúsqasy
Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- SHutabaev Ibraim
- 66 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi: jena Kaisha = 54 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) mulla, ekspluatator
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Arestovan sudom po st. 61 UK.
- Agitiruet protiv hlebozagotovki, skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- SHútabaev Ybyraiym (Ibrahim) (qújatta: SHutabaev Ibraim)
- 66 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy: áieli Qaisha — 54 jasta
- Qazaq, malshy
- b) molda, qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- Sotpen Qylmystyq kodekstiń 61-baby boiynsha tútqyndalǵan (aiyptalǵan)
- Astyq daiyndau men mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit-nasihat júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
№16
Orys tilindegi túpnúsqasy
Alma-Atinskii okr. Aksuiskii r-n aul №15
- Esjanov Kudaibergen
- 17 let, rodilsya v № 15 aule
- Sostav semьi:
- matь Zulihan = 53 let
- brat Kudabergen = 16 let
- Kazak, skotovod
- Lishen golosa kak b) ekspluatator
- Skotovod
- V armiyah ne slujil
- CHlenov semьi v Kr.-Armii net
- Ne arestovan kak nesovershennoletnii
- Agitiruet protiv sbora semfonda, skotozagotovki.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- Raiupol OGPU Makarov
- 14 maya 1931 g. st. Aksu
- Proveren sledgruppoi
- Upol sledgruppy « ____ » ………. 1931 g.
Audarmasy
Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl
- Esjanov Qúdaibergen
- 17 jasta, №15 auylda tuǵan
- Otbasy qúramy:
- anasy Zúlihan — 53 jasta
- inisi/bauyry Qúdaibergen — 16 jasta
- Qazaq, malshy
- b) qanaushy retinde sailau qúqyǵynan aiyrylǵan.
- Mal sharuashylyǵy
- Armiyada qyzmet etpegen
- Otbasy músheleriniń ishinde Qyzyl Armiyada júrgenderi joq
- kámeletke tolmaǵandyqtan tútqyndalmaǵan
- Túqym qoryn (semfond) jinauǵa jáne mal daiyndau sayasatyna qarsy úgit júrgizedi.
(Tómendegi belgiler men búryshtamalar:)
- OGPU audandyq ókili Makarov
- 14 mamyr 1931 j., Aqsu st. [stantsiyasy]
- Tergeu tobymen tekserildi
- Tergeu tobynyń ókiletti ókili « ____ » ………. 1931 j.
Qajet Andas,
«Q-Andas» aqparat agenttigi.
Derekkóz: Aqsu audandyq memlekettik arhivi. Almaty okrugi, Aqsu audany, №15 auyl túrǵyndaryna qatysty eseptik-tekseru kartochkalary, 1931 jyl.











