I
Asqaq armanǵa qúlshyna qanat qaqtyrǵan, el-júrttyń syryn izdetip, múńyna júrek shaqtyrǵan. Júrnalist joly – qashanda jadau jol emes, jarqynym. Kóńilge medet, elge qút, senimge shyraq jaqtyrǵan. Batyrlyq penen ǵashyqtyq bolmaǵan jerde daryn joq, árine, qazir bári bar, kóilegiń bútin, qaryn toq. Dese de, mynau tirliktiń qúpiyasyna boilaityn – adamda boluy kerek-aq, aryndy shabyt, jalyn shoq. Qaiyspas qaisar túlǵasy armysyń halqym, ór elim. Ózińniń órshil ruhyńa, ór senimimdi bóledim. Jerge nár bergen, elge qút, elimniń dana baǵytyn, oqyrmanyma jetkizip, qyzmet etip kelemin. Maqtanyp túryp aitatyn óz dauysym men únim bar, endeshe, meniń ózimdik oiyma qúlaq búryńdar.
Aluan, aluan kúnderden syr aulaǵan, aldymda auyr mindet túr-au maǵan. Óitkeni jurnalispin janym jalyn, sipaty halqym senen bir aumaǵan. Syryńdy izdep kelemin, múńyńmenen, qiyr-qiyr soqpaqpen, búdyrmenen. Qadiri de bolmaidy adamdardyń, qasietine halqynyń úńilmegen. Kúnderińmen syrlasqan, túnderińmen, jurnalispin, jan oty kúnde órilgen. Tuǵan elim shattyǵyń, quanyshyń, qashan bolsyn menimen birge múldem. Qadirine qauymnyń at tiregen, úkilegen áulettiń aq tilegi em. Tom-tom kitap qúshaqtap tolǵanamyn, tom-tom bolǵan babamnyń shattyǵymen. Tirshiliktiń qym-qiǵash seneginde, darynymen qadirli er eline. Maǵan eshbir madaqtyń keregi joq, jaqsylyqtyń barlyǵyn ber elime. Odan ózge baqyttyń keregi ne? Qanat qaǵyp talyqpas biikterge, quanamyn óskenge súiikti elde. Ua, tuǵan jer óziń dep jyrlap ótem, sol arqyly jetemin biikterge.
Men jurnalispin!
II
Júrt bizge, sirá, qalai dep baǵa beredi, árine, ol jaǵy tańsyq ta emes, sebebi? jurnalist degen eli úshin otqa órtenip, ádildik, teńdik, aqiqattan oi óredi. Kún saiyn kúlip, jadyrap, jainap júrgenmen, basynda onyń san aluan qiyal túrlengen. Ózi úshin emes, halyqtyń qamyn oilaidy, sharshaidy taǵy shyndyqtan túiin izdeumen. Ne degen peiil, darqandyq, keńdik, o, táuba. Ómirin múldem arnaǵan elge, Otanǵa. Kezi kelgende ákim de bolyp ketedi, ainala alady aqynǵa, ártis, shopanǵa. Boiynda onyń san túrli óner nári bar, júregi názik, sezimi shalqar, jany adal. Qasiet túnǵan qarasha jannyń qadiri, aspandaǵy Aimen, kóktegi Kúnmen parapar. Sarańdyq, nastyq, sylbyrlyq onda joq múldem, talasa tuar aq shapaq arai, pák kúnmen. Jany da onyń jańalyq izdep túrady, asyra maqtap, ásirelep aitqan joqpyn men. Ár nárseniń de ózine sáikes narqy bar, keregi bolsa kelisti oidy qalqyp al. Batyrlyǵyn babalardyń, danalyǵyn sheshenderdiń, soǵys salǵan jarany da, eldiń bailyq, yrysy da, salty bar, óser eldiń ósietti tirligin jurnalistiń qalamynan bilesiń. Biledi de, alady árkim úlesin.
Sonyń biri dál bylaisha órilgen:
Mine, osydan myń jyl búryn ómir súrgen Kaiqaus, jiyp barlyq búqarasyn, balalaryn, dostaryn:
– «Halyq qúndy tarihy men parasatyn baǵaly, aityńdarshy ony qalai taza saqtai alady?», – dep súrapty.
Sonda ornynan kóterilip bas uázir:
– Dat, – depti.
– Bizge endi bolashaqty oilanatyn shaq jetti. Biz jasaǵan jaqsylyq pen berekeli tirlikti, sayasat pen bilikti, saliqaly el ómirin ózgeshe, tarihqa óshpes altyn áriptermen jazǵan jón. Áli talai ǵasyr aunap, jyl jyljidy, endeshe, keshegi ótken batyr, baǵlan qaida ketti ólmese. Biraq bizdiń jazyp ketken tarihymyz óshpeidi, úrpaqtarǵa úlylyqtyń úlaǵatyn bermese.
Sodan bastap el ishinde atqarylǵan júmystardy eńseli, túrǵyndarǵa jariyalap túratyn basylym shyqqan eken desedi.
Iá, solai, biz kim edik, jany jaisań jurnalispiz, bilesiń, tarihpen aty birge, zaty birge júretin. Keide shyndyq “Oi quǵan bir pende edi”dep qyzyǵy, bala minez janymyzdy túsinbei, jalanyń da jalauyna ilesiń.Qalamyna jarqyn, núrly, qadiri ústem ar túiip, otyrady kei bir sátte oi qualap, sarylyp. Tyrashtanyp bailyq jiyp, bai bolaiyq demeidi, Aqiqatty aitu – paryz, ol – úrpaqqa tarih. Sol arqyly janǵa – tynys, oiǵa – azyq beredi, jigerińdi shynshyldyqqa, kil shyndyqqa bóleidi. Balalyqqa boi aldyrǵan kezińde, baǵytyńdy danalyqqa túzeidi. Árine, oǵan lazym emes ataq-dańq, mártebe, eldiń yrys-berekesi keregi.
Jurnalist degen osyndai adam, aǵaiyn!
III
Áz basynan talai qyzyq quanyshty ótkergen, san armandy alǵa súirep, san júrekke ot bergen, búgin, mine, taǵy da bir merekede qauyshtyq. Káni, dostar, tyń estelik qaldyraiyq ótkennen. Búgin múlde aitylmaidy, bazyna da, ókpe de, kókke órlep kete bersin kóńil degen kók keme. Quanyshty satyp alar zat emes qoi aqshaǵa, bireulerge syiǵa tarta salmaisyń-au tekke de. Tomaǵasyn tartqan qyran, taiyna ma jartastan, saqta, qúdai, bárimizdi berekesiz jaltaqtan. Qashandaǵy el múratyn esimizge saqtaiyq, joldar qiyn bolsadaǵy júikemizdi sharshatqan. Oida quat, bolsyn máńgi sarqylmaityn sanańda ar, qeleshekke kemel aqyl, úmitpenen qarańdar, «Jurnalist» – ol kieli esim kir júqtyryp almasań, parasat pen paiymyńdy baǵalaidy adamdar.
Merekeleriń mereili bolsyn, áriptester!
Qajet Andas,
Q-Andas aqparattyq agenttigi











