Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Andas Omaraqyn izimen

Susarqannyń ótirik ótirik áńgimeleri 4 bólim

admin
2025/10/23
Andas Omaraqyn izimen
0
Сусарқанның өтірік әңгімелері: 4-бөлім

 

QARLYǴASHTYŃ ÚYASY

Basy:  – Halqymyzda: «Birinshi bailyq – densaulyq, ekinshi bailyq – aq jaulyq, úshinshi bailyq – tórt saulyq» degen maqal bar ǵoi. Auzyńdy aqqa jarytatyn da, taqymyńdy toltyryp sharshatpaityn da siyr túligi ǵoi. Otbasynyń anau-mynau úsaq sharuasyna, mal baǵyp, qoi qaiyruǵa tabylmaityn tarǵyl ógizim bar edi.  Ózi de mal bitkenniń jailysy edi. SHańyraqtai múiizi men sala qúlash qúlaǵynyń arasyna bir qotan qoi syiyp ketetin. Júmysqa kóp jegilgendikten tanauynyń da tesigi úńireiip ketken bolatyn.

Bir jyly qys qatty qysty da mal bitken kóktemge jútap shyqty. Tarǵyl ógizde sńirine ilinip áreń shyqqan keiin janym ashyp, jailauǵa erte shyǵaryp jiberdim.

Araǵa jarty ai salyp jailauǵa kóship kelgen soń otyn-su ákeleiin dep tarǵyl ógizdi ústap, erttep jatyr edim. Tanauyna áldebirdemeler úshyp kirip, úshyp shyǵyp jatqanyn baiqap qaldym.

Anyqtap qarasam, álgi úshyp júrgender qarlyǵashtyń balapandary eken. Mine, qyzyq tarǵyl ógizdiń múiizi men qúlaǵynyń ortasyna qarlyǵash úya salyp alǵan eken.

 

ALQASH  QOSHQAR

Bir jyly auyldyq úkimet kókteulikke qora-qopsysymen eki bólmeli úi túrǵyzyp,násildi qoshqarlardy sonda baǵudy tapsyrdy.

Kókteulik auyldan alysta ornalasqan. Onyń ústine onyń mańynda aǵyn su joq bolatyn. Basynda kólikpen su tasyp berip júrdim. Biraq suǵa qanbaǵan qoshqarlar jatyp alyp ornynan túrmaityndy shyǵardy. Sosyn tau saǵasyndaǵy ózenge suǵaruǵa aparyp edim. Oǵan jaqyn otyrǵan qoishy auyldyń  qoilaryna júgirip, ábden shúrqandy shyǵarady.

Ol kezde arakidik araq iship qoyatynmyn. Bir kúni shólden kenezesi keuip túrǵan bir qoshqardyń auzyna araqtan azyraq tamyzyp edim shóli qanyp, seǵrgip shyǵa keldi. Sodan bastap, kúnde qoshqarlardyń auzyna azyraq araq tamyzyp qoyamyn da jailanyp jata beretin boldym.

Sondai kúnderdiń birinde auyldyń mal dárigeri qoshqarlardyń spermasyn alyp, oblys ortalyǵyndaǵy zerthanaǵa áketti. Arada bir jeti ótkende aimaqtyń basshylary bar, gazettiń tilshideri bar bir top adam sau etip kele qaldy. Basynda birdeme búldirip qoidym ba dep alańdap edim. Sóitsem, men baqqan qoshqarlardyń spermasy álemde búǵan deiin bolmaǵan jańa sort bolyp túraqtasypty.

Basshylar istiń jaiin túsindirip, tilshi janymdy qoimai súraqtyń astyna aldy:

  • Siz qoshqarlarǵa qandai azyqtyq berip, qai ózenniń suymen suǵandyńyz, – dep neshe túrli súraq súrady.
  • Araqpen suǵaryp edim, – dedim úyalap.

Ertesi oblystyq gazette: «Qoshqarlardy araqpen suǵarǵan Susarqannyń tájiribeleri» degen kólemdi maqal jariyalandy. Keiin estisem Avstraliya degen jerdegi qoishylar qoshqarlaryn araqpen suǵarady eken.

 

QORQAU

Bir jyly kúz mezgili Kúnes ózeniniń boiynda atymdy arqandap qoiyp, er-toqymymdy jastanyp jatyp úiyqtap ketken ekenmin. SHyldyrlaǵan bir zattyń úni qúlaǵyma kelip, oyan kelsem ózendi boilap, bir qashyrǵa minip, qorjyn toly júgi bar endi birin jetegine alǵan bir saudager ándetip kele jatyr eken. Ishime qúlyq kire qaldy da sheshinip tastap, ózenniń boiyndaǵy qara balshyqqa ábden aunap, artynan quyp jetip, bildirmei jetegindegi qashyryn bosayp, onyń noqtasyn moinyma taǵyp, únsiz ilesip otyrdym.

Jetekten bosaǵan qashyr ábden ashyqqan eken sol jerde jaiylyp qala berdi. Saudegirim de ábden sharshaǵan siyaqty bir qyrdy asqansha bilgen soń. Endi úzai beremin be dep oiladym da noqtany qattyraq tartyp qalym edim saudeger jalt qarady. Auzymdy arandai ashyp, bet-auyzymdy tyrjyńdatyp, qol-ayaǵymdy erbeńdetip edim. Tizgindi tastai salyp túra qashty.

Ayańdap artta qalǵan qashyrǵa kelip, ústap aldym da úige ákelip qorjyn toly shapan-shekpen, mata, kilem siyaqty zattardy túsirip aldym.

Bipneshe kún ótken soń auylda ótken jármeńkege barsam dúiip el: «Sydyq ahunnyń qashyryn qorqau jep, ózin jemek bolǵanda qashyp qútylypty. Ózende qorqau bar eken», – dep shúlap júrgenin estidim.

 

ÚZYN MOIYN TYRNA

Bir jyly Órikti araldaǵy batalbektiń úiine qonaqqa bardym. Tamaq ishilip, áńgimeniń qyzyǵynda otyryp, tún jarymy bolǵanyn bilmei qaldyq. Úiyqtaityn uaqyt bolyp, atymdy arqandap qoyaiyn dep dalaǵa shyqtym.

Batalbek úidiń ózen jaq túsynda qazyq bar degen soń solai bettedim. Tún qarańǵy bolǵandyqtan ainaladaǵy eshnárse kórinbeidi. Sipalap júrip, qazyqty taptym da atty arqandap, úiyqtap qaldym.

Tańerteń túrsam arqandaǵan jerinde atym kórinbeidi. Ary-beri izdep júrip, Kúnes ózeniniń boiynda túrǵan atty kózim shaldy. Janyna barsam at pen bir aqqu qosaqtalyp júr eken. Túnde qazyq dep arqandy bailaǵanym aqqudyń moiny eken. Aqqudy bosatyp qoya berdim de atty alyp qaittym.

Kelesi jyly sol mańnan bireuler aqqu basty, at deneli ǵajaiyp maqúlyqty kórgenin aityp júrdi.

 

MÚZǴA QATQAN ÚSHAQ

Bir jyly qys mezgili bolatyn. Kúnes ózenine múz qatyp, múzdy oiyp, at súǵaryp júretinbiz. Bir kúni múzdy baltamen oiyp jatqanymda múz jarylyp, suǵa tústim de kettim. Aǵyndy su aǵyza jóneldi. Astym su, ústim múz. Kúnniń kózi kórinbeidi. Aǵyp kelemin, aǵyp kelemin. Jan-jaǵymdy qarmanyp shyǵatyn jaryq izdeimin. Qansha kún aqqanymdy bilmeimin bir uaqytta jyltyraǵan jaryq kórindi. Jantalasyp soǵan qarai júze jóneldim. Baqytyma múzdyń jaryǵy kezdesip, jer betine shyqtym-au. Esim audarylyp ketken eken. Bir esinep jiberip, kózimdi ashsam anadai jerde bir tishúshaq su qúiyp aluǵa túsip, múzǵa qatyp, shaǵa almai jatyr eken. Belimdegi qaiys beldigimniń bir úshyn úshaqqa bailap, yrǵap-yrǵap tartyp qalyp edim úshaq úsha jóneldi. Men salaqtap birge úshyp kelemin. Kóp uaqyt úshty. Bir kezde tómen qarasam kók atym Kúnes ózeniniń boiynda jaiylyp júr eken. Pyshaǵymdy alyp, beldikti qiyp jiberdim. Tómen qarai úshyp otyryp kók attyń ústine kelip biraq tústim.

Úige kelsem, auyl bitken abyr-sabyr, men suǵa aǵyp óldi dep kóne shekpenimdi arulap kómip, jetilik názirimdi beruge daiyndalyp jatyr eken. Ólgeni tirilip kelgendei quandy. Kenje inim moinyma orala tústi:

– Sizdiń názirińizdi bermekke eldi shyqyryp qoiyp edik, endi qaittyq, – dep daǵdardy.

– Halqymyzda: «Kebin kigen kelmeidi, kebenek kigen keledi» degen sóz bar. «Kebenek kigenniń náziri» dep ótkize berińder, – dedim.

Názirge kóp el jinaldy. Oǵan Sábettiń Stalin degen bastyǵy da keldi. Men qútqarǵan úshaq sonyń úshaǵy eken. Ásilinde, men Kúnes ózeninen múzǵa túsip ketkennen Balqash kólinen bir-aq shyǵyppyn. Onyń úshaǵy Úrimjige bara jatyp Balqash kólinen su qúiyp almaqshy bolyp qonǵanda múzǵa qatyp, maǵan kez bolypty. Maǵan alǵysyn bildirip, keudeme jarqyratyp medalь taǵyp ketti.

 

AUǴA TÚSKEN ANAYAT

Jas kezimizde Kúnes ózeninen talai balyq auladyq.  Keshke baryp, auymyzdy ózenge qúryp tastap, ertesi tańerteń auǵa túsken balyqty jinap alyp qaitatynbyz.

Bir kúni audy tekserip qaitaiyn dep ózenge bardym. Audy tartsam shamam jetpeidi. Sodan kók atqa qarǵyp minip, taqymǵa bastym da súirei jóneldim. Aumen birge qújynaǵan balyq jáne bir adam súzilip su betine shyqty. Balyqtar tiri, álgi adam talyqsyp qalǵan eken. Ayaǵyn arqanǵa bailap terekke asyp qoidym. Auzynan bir saǵat saryldap su aqty. Esin jiyp, basyn kótergende qarasam ózimniń qúrdasym Anayat eken.  Túnde balyq aulauǵa shyǵyp, baiqamai auǵa túsip qalypty.

Esin jiyp, meni kórgende quanyp ketti de:

– Audaǵy balyqtaryńdy maǵan berseń qaitedi. Úige balyq aulap keldim dep maqtanyp baraiyn, – dedi ótinip.

Aitqanyna kelisip, audaǵy balyqtyń bárin soǵan berip, jolǵa saldym.

 

MATALǴAN TEKE

Birde Jasylkól jailauyna júmys babymen bara jatyp, jol boiyndaǵy qalyń qaraǵaily alqapta múiizderi aiqasyp qalǵan  eki eliktiń tekesine kezdestim. Attan túsip, qastaryna barsam qozǵalatyn túri joq. Qalsh-qalsh etedi. Meni kórip, úmittenip jaltaq-jaltaq qarai beredi. Oilaryn bilip túrmyn:

Qaisymyzǵa kómekteser eken,  –  dep túrǵany belgili.

Kóńilime bir qúlyq kire qaldy da attyń shylbyryn sheship alyp, mańdailaryna josadan belgi salyp, múiizin ajyratyp aldy-aldyna qoya berdim.

Kelesi jyly sol mańdaǵy elik bitken  qasqa mańdaily laq tuypty dep estidim.

 

BÚǴYNYŃ MÚIIZI

SHaqpy jailauynyń Kóksai jailauynda otyratyn jienim qaita-qaita qonaqqa shaqyra bergen soń bir kúni kók atymdy erttep minip, sol jaqqa jolǵa shyqtym. Jol boiynda Aǵash oba degen asu bar edi. Soǵan jetkende kók atym sharshap qaldy da biraz dem alyp, atymdy jaiyp alǵym keldi. Bir imek shetenniń astyna óte bergenimde attyń ayaǵynyń asty sańǵyr-súńǵyr ete qaldy.

Attan túsip, sáp salyp qarasam shetenniń túbi úlken quys eken de ishi tolǵan búǵynyń múiizi. «Bailyqqa belsheden batu» degen osy bolsa kerek. Múiizi qyshyǵan búǵylar osy jerge kelip, shetenge súikenip, múiizin tastap kete beredi eken.

Quystyń auzyn aǵashpen jauyptúk bilmegendei bolyp jienimniń úiine bardym. Ol úide birneshe kún qonaq bolyp, qaitarymdy otyn arta keteiin dep úlken qara ógizin súrap alyp, múiiz tyqqan jerge kelip, ógiz kótergenshe múiiz artyp, auylǵa oraldym.

Úige kelgen soń sanasam túp-túra otyz eki par múiiz shyqty. Qashqardan kelgen bir tanysyma túgelimen satyp, aqshaǵa qaryq bolyp qaldym.

Keiingi jyldary da sol quystan onshaqty júp múiiz alyp, satyp júrdim. Bir jyly jer kóshkin bolyp, álgi quys bitelip, sheten qúlap qaldy. Sodan beri jaǵdaiym bolmai júr.

 

NASYBAI ATATYN JYLAN

Jazǵy shóp shabu nauqany qyzyp túrǵan kez edi. Biz shabatyn aumaqta bir úlken terek bolatyn. Kúnde túste sol terektiń kóleńkesine jantaiyp, biraz uaqyt tynyǵyp alushy edim.

Bir kúni túste terektiń kóleńkesinde myzǵap ketken ekenmin deneme múzdai suyq nárse tigendei boldy. Oyana kelsem, juandyǵy jeńdi bilektei sary shybar jylan keudeme oralyp, basyn ortasynan shyǵaryp, ysyldap túr eken. Qapelimde qaiterimdi bile almai sasyp qaldym. Qimyldasam shaǵyp alaiyn dep túr.

Sosyn ernimdegi nasybaidan azyraq alyp jylannyń auzyna salyp jiberdim. Birazdan keiin álgi shybar jylan mas bolyp, sylq etip qúlap tústi.

 

QASHAǴAN ELIK

Kók attyń dónen shyǵar kezi. Jailauda el aralap, sauyq-sairan qúryp júrgen bolatynbyz. Bir kúni birneshe joldasymmen kórshi auyldaǵy tana taǵu toiyna bara jatqanbyz. Aramyzda baluany bar, mergeni bar yńǵpi yǵai men syǵai jigitter júirik, jarau attarmen qyzyna shapqylap kele jatqanbyz.  Bir belden asqanda aldymyzdan qysyr emgen taidai úlken bir elik qasha jóneldi. Jeligip alǵan jigitter túra qudyq. Qolymyzda qamshydan basqa qúralymyz joq. Quyp jetip ústaudan basqa amalymyz joq.

Qozy kósh jerge deiin quyp baryp, artyma qarasam joldastarym kórinbeidi. Elik qamshy salym jerde qashyp barady. Teristik jaqta qalyń ormandy alqap bar edi. Elik soǵan qarai búryla qashty. Kók dónenniń taqymyn qysyp qalyp edim januar oqtai zulady. Elik pen at qatarlasa berdi. Men de shapshandyq tanytyp, elikti qúlaqtan aldym da aldyńǵy ayaǵyn ózeńgi baudan ótkizip jiberip, artqy ayaǵynan alyp, kóterip ákep aldyma óńgerip aldym. Januardyń serpini qatty eken. Kók dónen teńselip, teńselip baryp toqtady. Sosyn artqa qarai ayańdadym. Saparlastarymmen orta jolda kezdestim. Olardyń attary búryǵyp, júre almai qalǵan eken. Sodan bastap elder kók dónendi «Torǵai kók» atap ketti.

 

SYŃAR MÚIIZ

Jas kezim edi. Qasymda birneshe jigit bar Kók saidy órlep kele jatqanbyz. Meniń ainalama kóz salyp, anaǵan, mynaǵan tańyrqap júretin qyraǵy shaǵym. Bir uaqytta kózime saidyń tabanynda jatqan jyǵylǵan qaiyń sekildi búǵy múiizin kózim shalyp qaldy. Qasymdaǵylarǵa múny aitsam:

– Suseke, sizdiń kózińizge jyǵylǵan qaraǵailarda búǵynyń múiizi bolyp kórinetin bolǵan ba? – dep mazaqtai jóneldi.

Men de aitqanymnan qaitpai túryp aldym. Aqyry baryp kóruge kelisip solai búryldyq.

Sizge ótirik, maǵan shyn. Kesken terektei qyryq eki sala búǵy múiizi eken. Aldyǵa óńgerip alǵanmen attyń beli kótermeitin boldy da arqanmen bailap qos atpen súirep, audandyq dári seriktigine alyp keldik. Seriktiktiń bastyǵy Sylqymbai múiizdi kórip, esinen tanyp qala jazdady. Áldekimderge tedefon shalyp ábiger boldy da qaldy. Janana jan juytpaityn tisteuik adam edi. Maǵan báiek bolyp júr:

– Qazir mamandar keledi. SHarshadyńyz ǵoi, – dep aldyma mánti degendi úiip tastady.

Bir kezde jalbyr shashtysy bar, kóz áinek taqqany bar bir top adam sau etip jetip keldi.

Álgiler menen múiizdi qaidan tapqanymdy, ol jerdiń meken-jaiyn, jaǵdaiyn, ózenin, tauyn, ormanyn, topyraǵyn, shóbin, qysqasy, ine sabaq, jibine deiin súrady. Jarqyldatyp suretke túsirip jatty. Súraqtaryna qinalmai jauap berdim. Bárin qaǵazǵa jazyp, astyna qolymdy qoidyryp aldy.

Sosyn álgiler álde kimdermentelefon arqyly  jabyrlasyp sóilesti de:

– Joǵary jaq osy múiizdiń endi bir syńaryn tabudy tapsyrdy, – dedi maǵan.

Sodan alajazdai Aqózen jailauyn aralap, álgi múiizdi taba almadym.

Bir kúni Meiirmannyń úiinde tústenip otyrǵanymda radiodan halyqaralyq habar berilip jatyr eken. Álgi men izdep júrgen múiiz Japoniyanyń Túkti rala degen jerinen tabylypty. Habardyń sońynda: «Osyndai múiizdiń taǵy bir syńaryn Kúnestegi Susarqan degen kisi osydan eki ai búryn tauyp edi. Endi osy múiizdi kóterip júrgen búǵyny tabuymyz kerek», – degenin estip, tóbem kókke bir eli jetpei qaldy.

Búiyrtsa endi biraz demalyp alyp sol búǵyny izdeuge shyǵamyn.

 

KÓK DÓNEN SHYQQAN TEREK

Bir kúni keshke qarai kók dónendi túsap qoya berdim de úiqyǵa kettim. Tańerteń oyana kelsem kúnde jaiylyp júretin jerinde kók dónenim kórinbeidi. Ary júgirdim, beri júgirdim. «At jershil keledi» dep úlkender aitushy edi. Keńsudaǵy naǵashylarym bergen bolatyn sol jaqqa ketip qalǵan shyǵar dep oilap qoyamyn.

Sóitip júrgende kórshimiz Mamila kezdese qaldy:

  • Túnde osy aradan qasqyr úlyp shyǵyp edi, – dep tipti shoshytty.

– Qairan kók dónenim qaisy qasqyrdyń apanynda ishek-qarnyń shashylyp jatyr ekensiń, – dep zarlap kele jatqanymda kók dónenniń kisinegen úni estildi.

Jan-jaǵyma qarasam kórinbeidi. Tóbeme qarasam, baiqús kók dónen qasqyrdan qorqyp, terekke shyǵyp ketken eken. Ayaǵy túsauly olǵan soń túse almai túrypty. Túsauyn sheship edim, qarǵyp jerge tústi.

Keiin elder sol terekti «Kók dónen shyqqan terek» dep atap ketti.

 

QÚMAIDYŃ ÓTI

Myńbek degen kórshimiz auyr nauqasqa shaldyǵyp, dárigerler: «qúmaidyń ótin ishse jazylady» dep diyagnoz qoiypty. Bir kúni meni izdep kelip:

– Jelmen jarysqan topai kógiń bar qúmaidyń ótin ákelip berseń, – dep jalyndy.

– Qasen mergenge aitpadyńyz ba, bir emes, birnesheuin atyp ákelip beredi ǵoi, – dep edim.

– Qúmaidy atyp óltirse, bolmasa qanatynan, qúiryǵynan, ayaǵynan ústasa ótin tógip jiberedi eken. Tek basy men moinynan ústap tiridei ákelse ǵana ótin qúiyp aluǵa bolady eken, – dedi.

– Jaraidy, – dep uáde berdim de topai kókti erttep minip, tauǵa qarai bettedim.

Jańbyr jauyp kún jańadan ashylǵan kez edi. Qońyr dóńniń ústine shyǵa kelgenimde bir jemtikke úimelep túrǵan qalyń qúmaidy kózim shalyp qaldy.

Topai kóktiń qúlaǵyna:

  • Qúmailar jerden kóterilgenshe basarsyń, – dep sybyrladym.

Ol da bile qoidy.

Topai kók qúiyndai úshyp keledi. Qúmailar kóterilip úshqansha bizde jettik. Bir qolyma bireuiniń basy, endi bir qolyma taǵy bireuiniń moiny ilindi. Ekeuin dalbyrlatyp, auylǵa qarai shaptym. Kórshim de meni taǵatsyzdana kútip túr eken. Kele sala qúmaidyń basyn órge qaratyp túryp bauyzdap, ótin kórshimniń auzyna qúiyp jiberdim. Ertesi auruynan qúlan taza aiyǵyp ketti.

 

ÚSHAQ ÓTETIN KÓPIR

SHaqpy ózeniniń boiyndaǵy Daǵyty degen jerde bir úide qymyz iship otyrǵanbyz. Bir uaqytta daladaǵy balalar úlap-shúlap ketti. Ne bolǵanyn bilmek bolyp dalaǵa shyqsaq bir tik úshaq shaqpy ózenin ainalyp úshyp júr eken. Bizdiń túsymyzǵa úshyp keldi de ainalyp-ainalyp artyna qaitty.

– Suseke múnysy nesi? – dep menen súraidy.

Ańqau el maldyń jaiyn bilgenmen aspanda úshyp júrgen terimdiń syryn qaidan bilsin:

  • SHaqpy ózeninde ótkel bolmaǵan soń óte almai qaita qaityp ketkeni ǵoi, – dep túsindirdim.

Kelesi jyly sol jerge barsam elder jinalyp SHaqpy ózenine kópir salyp jatyr eken. Múnyń sebebin súrasam:

– Byltyrǵy úshaq taǵy kelip ózennen óte almai ketse bizge úyat bolady ǵoi kópir salyp qoyaiyq, – dep shúlasty.

 

QAMSHY ILGEN QÚR

Bir jyly Aǵash oba  asuymen órlep kele jatyr edim eki-úsh qúr aldymnan júgirip óte shyqty. Bireuin úryp alaiyn dep qamshymdy eki búktep, salyp qalyp edim. Qamshynyń búldirgesi úzylyp, qúrdyń moinyna ilinip qaldy. Qúrǵa da jan kerek eken janúshyryp úsha jóneldi. Razbek baqsyǵa jolyn berip, órdirgen qamshym edi ishim ashyp qaldy.

Kelesi jyly álgi jerden órlep kele jatsam bir top qúr pyr etip úsha jóneldi. Qarasam árbiriniń moinynda birden qamshy ilinip júr.

Múny aqsaqaldarǵa aityp, keńes súrap edim:

– Qamshynyń qasieti qúrǵa daryǵan eken, – dep túsindirdi.

Keiin búl qúrlar búl mańnan kórinbei ketti. Bir kúni teledidardan Afrikanyń «Haiuanattar álemi» degen baǵdarlamasyn kórip otyr edim. Bir uaqytta moinyna qamshy ilgen qalyń qúr ekranǵa shyǵa keldi.

  • Mynau meniń qamshym ǵoi, – dep aiǵailap jiberippin.

Bir tilshi úlken qúrdyń moinyndaǵy qamshyny kóterip túryp.

– Múndai moinyna qamshy ilgen qúrlar bizdiń aimaqqa kelgeli eki jyl boldy. Ǵalymdar zerttei kelip, qamshy Kúnestegi Susarqan degen adamdyki ekenin anyqtady, – dep tanystyrdy.

 

Biz de balamyz ǵoi. Susarqannyń aitqanyn shynaiy túrǵysynda qabyldaitynbyz. Biraq óse kele onyń aitqandaryna senbeitin boldyq. Sondyqtan onyń ótirikterin kóbin úmytyp kettik. Ákemniń aituy boiynsha, estelikke túsirgenderim osy boldy. Men tek osylardy Susarqannyń aitqany boiynsha qaǵazǵa túsirdim. Esh nárse qospadym, esh nárse almadym. Qazir oilasam, Susarqan da erekshe bir qabilettiń bolǵany anyq. Ákem: «Kúnine ótirik aitpaimyn degen adam on auyz ótirik aitady», – dep otyrushy edi. Biraq qansha ótirikterdi estip júrsek te, Susarqansha qiynnan qiystyratyn birdi-bir adamdy kezdestirmedim.

Qymbatty, balalar, senderdiń aralaryńda da osyndai erekshe qabiletti adamdar bar. Ótirikshi bolmasa da, ertekshi, maqalshy, taǵy da basqa da bolyp kezdesui múmkin. Yńǵai kelse, olardyń aitqanyn estilkke alyp qoiyńdar. Bir kúni es qatady.

22 mausym 1992 jyl. Kúnes, Araltóbe auyly.

 

Qajet ANDAS,

«Q-andas» aqparattyq agentigi.

Derekkóz: https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1727342

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 10
Қышқыш қалай жасалған?
Andas Omaraqyn izimen

Qyshqysh qalai jasalǵan?

August 12, 2026
Адамның пайда болуы
Andas Omaraqyn izimen

Adamnyń paida boluy

August 10, 2026
Күн және жұлдыздар
Andas Omaraqyn izimen

Kún jáne júldyzdar

August 5, 2026
كۇن مەن جەر
Andas Omaraqyn izimen

Kún men jer

August 4, 2026
Аспанның биіктеуі
Andas Omaraqyn izimen

Aspannyń biikteui

July 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
Andas Omaraqyn izimen

Jer-kóktiń aiyryluy jóninde (Kúnes audanynyń ańyz-ertegileri)

July 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz