Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
  • Қазақ
  • توتە جازۋ
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Ólketaný Eltaný

Taǵdyr toǵystyrǵan taǵylym

Қаратал ауданының Бастөбе ауылында бой көтерген «Қазақ халқына мың алғыс!» мемориалды кешені өткеннің ауыр шындығын бүгінгі ұрпаққа үнсіз ұқтырып тұрған тағылымды орын. Бұл ескерткіш саяси қуғын-сүргін жылдары Қиыр Шығыстан Қазақстанға еріксіз жер аударылған кәріс ұлтының азаматтарына арналған.

admin
2026/05/04
Eltaný
0
Тағдыр тоғыстырған тағылым

Taǵdyr tálkegimen tuǵan jerinen aiyrylyp, jat mekenge jetkizilgen halyqty qazaq dalasy jatsynǵan joq. Qaita qúshaǵyn ashyp, bir úzim nanyn bólisip, bauyryna basty. Sondyqtan búl keshen káris halqynyń qasiretti tarihyn ǵana emes, qazaq halqynyń keńdigi men meiirimin, adamdyq pen bauyrmaldyqtyń biik úlgisin aiǵaqtaidy.

Biz taǵylymy mol keshenge jurnalistik saparmen barǵanymyzda, eskertkish basyna arnaiy kelgen Qaratal audanynyń túrǵyny Viktor Ivanovichti kezdestirdik. Ol ata-baba ruhyna taǵzym etip qana qoimai, ótken tarihty tereń biletin kókiregi oyau azamat bolyp shyqty. Keshen basynda biz onymen zúlmat jyldardyń zary, jer audarylǵan halyqtardyń taǵdyry jáne qazaq júrtynyń bauyrmaldyǵy jaiynda oi bólistik.

– Búl eskertkish tek káris halqynyń ǵana emes, barsha Qazaqstan halqynyń ortaq tarihyn eske salatyn qasietti oryn. 1937 jyly bizdiń ata-babalarymyz tuǵan jerinen eriksiz kóshirilip, qazaq dalasyna jetkizildi. Ol kezde qazaq halqynyń ózi de auyr kezeńdi bastan ótkerip jatqan edi. Soǵan qaramastan, qazaqtar jer audarylyp kelgen júrtty jatsynbady, esigin ashty, nanyn bólisti, bauyryna basty. Búgingi beibit ómirimiz, úrpaǵymyzdyń osy jerde erkin ósip, bilim alyp, eńbek etip jatqany sol keńpeiil qazaq halqynyń arqasy. Sondyqtan biz úshin «Qazaq halqyna myń alǵys!» degen sóz jai ǵana atau emes, júrekten shyqqan shynaiy rizashylyq. Búl alǵys úrpaqtan úrpaqqa jalǵasa berui kerek, – dedi Viktor Ivanovich.

Tarihi derekterge súiensek, 1937 jyly stalindik quǵyn-súrgin sayasaty kezinde Qiyr SHyǵystaǵy kárister kúshtep jer audaryldy. Búl náubet 1937 jylǵy 21 tamyzda KSRO Halyq Komissarlary Keńesi men BKP(b) Ortalyq komitetiniń «Káris túrǵyndardy Qiyr SHyǵystan jer audaru turaly» qaulysynan keiin bastaldy. Qazaqstanǵa barlyǵy 90 eshelonmen 20 789 otbasy, shamamen 98 myń káris jetkizildi. Olar Ońtústik Qazaqstanǵa, Úshtóbege, Soltústik Qazaqstanǵa jáne ózge óńirlerge ornalastyryldy.

Qasiretti jyldary qazaq halqy jer audarylyp kelgen júrtty jatsynbai, bauyryna basty. Ashtyq pen joqshylyqqa qaramastan, qolyndaǵy nanyn bólisti. Sol adamdyq pen bauyrmaldyqtyń arqasynda kárister qazaq jerinde túraqtap, bilim alyp, eńbek etip, Qazaqstannyń teń qúqyly azamattaryna ainaldy.

Keshen jotanyń bauraiyndaǵy zirattyń irgesinen boi kótergen. Múnda máńgilik mekeni Qazaqstan topyraǵynan búiyrǵan káris azamattarynyń ruhy, deportatsiya jyldarynda japa shekken úrpaq taǵdyry jáne búgingi buynnyń babalaryn aman alyp qalǵan qazaq halqyna degen alǵysy toǵysqan. Sondyqtan búl oryn tútas bir taǵylymdy keshenge ainalǵan. Biz ony Qazaqstan men Koreya arasyndaǵy dostyqtyń, tarihi jadynyń jáne káris halqynyń qazaq júrtyna degen shynaiy rizashylyǵynyń qasietti belgisi retinde qabyldadyq.

Bastóbe auyldyq okruginiń bas mamany Irina TSoidyń aituynsha, búl qasietti orynǵa elimizdiń ár óńirinen ǵana emes, alys-jaqyn shetelden de kelushiler jii at basyn búrady. Sondyqtan auyldyq okrug túrǵyndary keshen aumaǵynyń tazalyǵy men kútimine erekshe mán berip, ony únemi retke keltirip otyrady. Múnda ata-baba ruhyna taǵzym etuge, tarihi jadyny jańǵyrtuǵa arnalǵan túrli eske alu sharalary da túraqty ótkizilip túrady eken.

Qaitar jolda Qaratal audandyq ólketanu muzeiine de arnaiy bas súqtyq. Muzei qorynda deportatsiya jyldaryna qatysty kóptegen qúndy jádiger saqtalǵan. Ásirese, bir zaldyń asharshylyq pen deportatsiya taqyrybyna arnaluy kóńilge erekshe áser qaldyrdy. Onda eriksiz jer audarylǵan káris azamattarynyń taǵdyryna qatysty derekter, arhivtik málimetter, fotosuretter men tarihi qújattar jinaqtalǵan.

Búl zaldy aralaǵan adam ótkenniń auyr shyndyǵyn únsiz sezinedi. Árbir suret, árbir derek tuǵan jerinen aiyrylyp, qazaq dalasynan pana tapqan halyqtyń qasireti men qairatyn qatar tanytady. Sonymen birge, búl ekspozitsiya qazaq halqynyń qiyn kezeńde ózge júrtqa kórsetken meiirimi men bauyrmaldyǵyn da aiqyn ańǵartady.

Keshegi qaiǵyly jyldar el jadynda auyr kezeń retinde tańbalanyp qaldy. Alaida sol zúlmattyń ishinde qazaq halqynyń keńpeiildiligi, adamdyq bolmysy men bauyrmaldyǵy airyqsha kórindi. Jer audarylyp kelgen júrtqa pana bolǵan qazaq dalasy últtar arasyndaǵy bereke-birliktiń, ózara qúrmet pen tatulyqtyń qasietti mekenine ainaldy. Búgingi úrpaq úshin búl tarih úmytylmas taǵylym, al qazaq halqyna aitylar alǵys máńgilik amanat bolyp qala beredi.

Qajet Andas

Bastóbe auyly,

Qaratal audany

Suretti túsirgen Sanat Bektúrǵanov

Derekkóz: «Jetisu» gazeti, №47, 30 sáuir, 2026.

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 3
Қытайтану негіздері Уу Чи
Eltaný

Qytaitanu negizderi Uu CHi

November 18, 2025
Қытайтану негіздері Уу Чи
Eltaný

Qytaitanu negizderi Uu CHi

November 17, 2025
Қытайтану негіздері – Ли Күи
Eltaný

Li Kúi

November 4, 2025
Қытайтану негіздері Шаң Ян – заңшылдар мектебінің негізін қалаушы
Eltaný

Qytaitanu negizderi SHań YAn – zańshyldar mektebiniń negizin qalaushy

November 3, 2025
Жібек жолындағы мәдени мұралардың ұрлануы 22  бөлім
Eltaný

Jibek jolyndaǵy mádeni múralardyń úrlanuy 22 bólim

October 31, 2025
Жібек жолындағы мәдени мұралардың ұрлануы 21 бөлім
Eltaný

Jibek jolyndaǵy mádeni múralardyń úrlanuy 21 bólim

October 31, 2025
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Төккен тердің қадірі

Tókken terdiń qadiri

June 11, 2026

Зобалаң жылдардың зорлығы

Zobalań jyldardyń zorlyǵy

June 10, 2026

1932 jylǵy Qytaiǵa aua kóshkenderdiń tizimi: arhiv qújaty neni ańǵartady?

1932 jylǵy Qytaiǵa aua kóshkenderdiń tizimi: arhiv qújaty neni ańǵartady?

June 10, 2026

Ауылын көріп, азаматын танисың

Auylyn kórip, azamatyn tanisyń

June 3, 2026

Ұстаз ананың хаты

Ústaz ananyń haty

June 3, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2025. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • Қазақ
  • توتە جازۋ
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz