شارا بارىسىندا ەلىمىزدىڭ, ۆڭىرىمىزدىڭ ۆركەندەۋى ۈشىن ەلەۋلى ەڭبەك ەتىپ جۈرگەن جەتىسۋلىق قوعام قايراتكەرلەرى, مەدەنيەت, ۆنەر سالاسىنىڭ مايتالماندارى حالىق ەرتىسى الماحان كەنجەبەكوۋا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى كەندەباي تەمىربايۇلى, «قۇرمەت», «پاراسات» وردەندەرىنىڭ يەگەرى, كومپوزيتور, ديريجەر, جەكە تەكتىك قور يەسى ەلي الپىسباەۋ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت قايراتكەرى, جۋرناليست, الماتى وبلىسىنىڭ جەنە قاراتال اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى ەمىرە ەرىن, ايتىس سالاسىنىڭ اقتاڭگەرى ايتاقىن بۇلعاقوۋ, ارداگەر جۋرناليست بولات بيسۇلتانوۋ, الماتى وبلىسىنىڭ مەدەنيەت, ارحيۋتەر جەنە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ بۆلىم باسشىسى, اقىن تۆلەۋجان عۇماروۋ ويلارىمەن بۆلىسىپ, ارحيۋ قىزمەتىن ۆركەندەتۋ جايلى ۇسىنىستارىن تىلگە تيەك ەتتى. ال ش. ۋەليحانوۋ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ورازگۈل مۇحاتوۋا جەكە تەكتىك قورلار بويىنشا عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىسىن جۈرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعى مەن ەدىستەمەسى جەنە ونىڭ ەل مەن جەر تاريحىندا الاتىن ورنى جايلى كەڭىنەن توقتالىپ, كۆپشىلىككە بەيتانىس دەرەكتەر مەن تاعىلىمدى دۈنيەلەردى دەيەكپەن جەتكىزدى.
وبلىستىق ارحيۋتىڭ بۆلىم باسشىسى كەنجە قاناپييانوۋا جەكە تەكتىك قور قۇرۋعا قاتىستى بايانداما وقىپ, جەكە تەكتىك قور اشۋدىڭ جولدارى مەن تالاپتارىن تۈسىندىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۈگىنگى تاڭدا وبلىستىق ارحيۋ مەكەمەلەرىندە رەسپۋبليكانىڭ, جەتىسۋ وبلىسىنا قاراستى اۋدان-قالالاردىڭ دامۋىنا زور ۈلەس قوسقان جەكە تۇلعالاردىڭ 86 (2 215 ىس) جەكە قورى ساقتالۋدا. جەكە تەكتىك قۇجاتتاردى زەرتتەۋ, تانىمال تۇلعالاردىڭ ۆمىرى مەن قىزمەتىندەگى تاريحي فاكتورلاردى زەردەلەۋ زييالى قاۋىم ۆكىلدەرىنىڭ قالىپتاسۋىنا, عىلىمنىڭ دامۋىنا ۈلەس قوسادى. ۆيتكەنى, ارحيۋتەردە ساقتالعان ەربىر قۇجات – تاريح ايناسى. سونداي-اق, مەملەكەتتىك ارحيۋكە ساقتاۋعا الىنعان قۇجاتتاردى ارحيۋ قىزمەتكەرلەرى ۇقىپتىلىقپەن ساقتاپ, پايدالانۋشىلارعا ۇسىنادى.
سول قاتاردا تەكتىك قور يەسى, ۆلكەتانۋشى-جۋرناليست قاجەت انداس «انداس ەۋلەتىنىڭ وتباسىلىق جەكە تەكتىك قورى» تۋرالى تانىستىرىلىم جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, وتباسىلىق قوردا 56 ىس, مىڭنان اسا قۇجات جيناقتالعان. وندا 1919-2022 جىلدار ارالىعىنداعى شاعاتاي, تۆتە جازۋمەن جازىلعان قۇندى قولجازبالار مەن فوتوسۋرەتتەر جەنە كارتالار, سونداي-اق, انداس وتباسى مۈشەلەرىنىڭ قۇجاتتارى, ەڭبەك جولىنداعى جەتىستىكتەرى, كىتاپتارى تولىق جيناقتالعان. سونىمەن بىرگە قىتايداعى قازاقتارعا قاتىستى تىڭ دەرەكتەردى دە وسى قوردان تابۋعا بولادى. بۈگىنگە دەيىن وتباسىلىق قورداعى قولجازبالار نەگىزىندە ايتىس جەنە جازبا اقىن, تاريحشى انداس وماراقىننىڭ «تاريح تالعارىندا», «دودا», «جىلدار ىزى» اتتى ۈش كىتابى قۇراستىرىلىپ, جارىق كۆرسە, بيىل 3 كىتاپتى دايىنداپ, باسپاعا ۇسىندى. ۆتكەن جىلى ساياسي قۋعىن-سۈرگىن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جۆنىندەگى جۇمىس توبى اتالعان وتباسىلىق قورداعى قۇجاتتار بويىنشا قىتاي اسىپ, قازا بولعان, اتى اتالماي جۈرگەن بىرقاتار الاش زييالىلارىنىڭ دەرەگىن انىقتاپ, جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا دايىندالعان جيناقتارعا ەنگىزدى.
شارا سوڭىندا جەتىسۋ وبلىسىنىڭ مەملەكەتتىك ارحيۋىنىڭ ديرەكتورى گۈلجيھان رۋستەمبەكوۋا قوناقتارعا العىسىن جەتكىزىپ, كەلۋشىلەر نازارىنا ۇسىنىلعان كۆرمە مەن ارحيۋ قويمالارىن تانىستىردى.
«جەتىسۋ-اقپارات»
