Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت دەرەك

تاشكەنتتەگى جيىندا كۋروپاتكيننىڭ ءسوزى

تاشكەنت شاھارىنىڭ حالقىنا، كەلگەن دەپۋتاتتارعا، تۇركىستان گەنەرال-گۋبەرناتورى كۋروپاتكيننىڭ ايتقان ءcوزi، 12 تامىز

admin
2026/08/30
قاجەت دەرەك
0
Ташкенттегі жиында Куропаткиннің сөзі

باسى: تاشكەنت شاھارىنىڭ وكىلدەرىنiن كوپ بولىپ جينالعانىن كورگەنىمىز كوڭىل ءسۇيسىندىردى. ىزگىلىك تىلەۋدە ەكەندەرىڭىزدى ايتىپ، جانە تىلەۋلەستىكتەرىڭ شىن ىقىلاستان ەكەنىن ەستىگەنىمىزگە، كوڭىل ورنىقتى. بۇل ۋالاياتكا، بۇل تاشكەنتكە وسىمەن 5 – iنشi رەت كەلىپ وتىرعانىم. بۇل ءۋالايات جانە تاشكەنت، سىزدەر ايتقانداي – اق ماعان تۋعان جەرىمدەي ەكەنى راس. مەن مۇندا جالعىز ورىس ەمەس، جەرگىلىكتى جۇرتتارعا دا ءۇيىر بولىپ، كوڭىلىم ءسۇيىپ، قادىرلەپ، ۇيرەنگەن جەرىم.

وسىدان 50 جىل بۇرىن تاشكەنت ۇلكەن شاhap ەدى. ونىڭ جانىندا قوسىن تىگىپ، سول ۇيدە بip ۋىس ورىس جاتقان ەدى. گەنەرال چەرنياەۆ تاشكەنتتi العانىنىڭ ەرتەڭىنە – اق ورىس پەن جەرگىلىكتى جۇرت اراسىنان جاۋلىق كەتىپ، ەلدىك كipe باستاعانى ەسىمدە. سوعىس بiتتi، جەڭگەن ورىس تا، جەڭىلگەن جەرگىلىكتى حالىقتار دا اعايىن بولدى. جۇرتتىڭ كوڭىلى كipciز بولعاندىقتان شاھارعا كipy ءار ورىسقا كەرەكسىز بولدى. 50 جىلدىڭ ىشىندە سونداعى تاشكەنت كوپ وسكەن، ونىمەن قاتار ورىستىڭ دا ۇلكەن شاھارى ورناعان. 50 جىل روسسيا پاناسىندا بولىپ، تۇركىستان وسكەن، كوگەرگەن، زور بەرەكە كورگەن.

ول بەرەكە كipyi ورىس پەن جەرگىلىكتى حالىقتاردىڭ ەكەۋىنىڭ دە ەتكەن ەڭبەگىنەن. ونان بىلاي دا سول ەكەۋلەسىپ ەتكەن ەڭبەك، ەگىز كۇيدە وتىرىپ شەككەن ءومىر وسى قالىپتا بولعانى كەرەك.

روسسيانىڭ الابى ۇلكەن، كۇشى مول، سول الابىن كەڭەيتكەن جانە كۇشىن مولايتقان ورىس. روسسيانى كوبەيتۋ جانە كۇشەيتۋ جولىندا   ورىس جۇرتىنىڭ ەتكەن قۇرباندىعى ەسەپسىز. روسسيانىڭ وسىنداي بولۋىنا كوپ قۇرباندىق ەتتى، كوپ ەڭبەك سىڭىرگەن ورىس ۇلتىنا، روسسيانىڭ قاي بۇرىشىنا بولسا دا تومەن باس يەتىن جوندەرىن بار.  روسسيادا تۇرعان تولىپ جاتقان ءتۇرلى – ءتۇرلى جۇرتتار بار، بارىنە پاتشا اعزام قۇزipeتi اتا، بارىنە روسسيا – انا. سول بالالى ءۇيدىڭ ىشىندە ورىستار اعا، باسقالار iنi بولارعا تيic. مۇنى اسىرەسە، روسسيانىڭ شەت جاعاسىنداعى جۇرتتار، ونىڭ ىشىندە تۇركىستان جۇرتى دا  ەستەن شىعارماسقا كەرەك. ەڭ اۋەلى جەرگىلىكتى جۇرتىڭ كوپ، سەندەردەن سۇرايمىن. اتا بولعان پاتشاعا، انا بولعان روسسياعا، اعا بولعان ورىس حالقىنا مويىنداعى بورىشىن سوڭعى كەزدە تۇركىستان جەرگىلىكتى جۇرتىنىڭ ءباpi تولەدى مە؟ ياكي، جىلداي سوزىلعان اتايمان سوعىس اۋىرلىعىنان كوبى ءالى دە بولسا، بۇرىنعىداي كونەرىپ جاتقان جانە قۇرباندىق زارىن ايتىپ جاتقان ورىس جۇرتى. تۇركىستانداعى ورىستار وتانىن قورعاۋ ءۇشىن سوعىسىپ جاتىر. تۇركىستانداعى ورىستاردىڭ بipeۋلەرi اتاسىن، بipeyلepi اعا – ءىنىسىن، بىرەۋلەرى بالاسىن جوعالتىپ وتىر. تۇركىستان اسكەرىنىڭ كوبى باسىن مايداندا جويدى.

ورىس ۇكىمەتىنىڭ قام جەگەنىن ءبىلىپ، 50 جىل بولدى، مۇسىلمان جۇرتى وسى كۇنگە دەيىن پاتشا شىن قاراعان قاراۋشى بولىپ كەلدى. مۇنان 40 جىل بۇرىن ورىستار تۇرىكپەن سوعىستى. تۇركىستان بۇلك ەتكەن جوق. تۇرىكتەردi باعىندىرىپ جاتقاندا، تۇركىستان بۇلك ەتكەن جوق. جاپونمەن سوعىس بولدى. وندا دا تۇركىستان تىنىش بولدى. سوعىستان كەيىن روسسيادا لايساڭ رەۆوليۋتسيا زامانى بولدى، وندا دا تۇركىستان جۇرتى تىنىش وتىردى. سول بۇرىنعى جاقسى اتىن ەندى نەگە جويارعا تۇر. پاتشا جارلىعىنا قارسىلىق ەتۋگە بولمايتىنىن بىلمەگەنى مە؟ قارسىلىق ءتۇبى جامانعا اينالاتىنىن ويلاماعانى ما؟

پاتشا جارلىعى ورنىنا كەلمەك. قايتسە دە، ول ورنىنا كەلمەي قالۋ جوق، قالاي ورنىنا كەلۋى حالىقتىڭ جانىنا باتپاي، اۋىرتپاي ورنىنا كەلسە، ورىس پەن جەرگىلىكتى جاقىندىق نىعايتپاق. ولاي بولماي حالىقتىڭ ءبىرسىپىراسى جاۋ ۇستىنە جاۋ جاماعانداي ەتسە، وندا دا پاتشا جارلىعى ورنىنا كەلمەك. ەستەرىڭدە بولسىن، قارسىلىق ەتۋ ورىسپەن ارالارىڭدى اشۋ، جانداي ۇيىمداسىپ وتىرعان جۇرتتىڭ اراسى اشىلىپ ەلدىك جوعالىپ ەكى جاق بولۋ جانە كۇندەردىڭ كۇنىندە كومەك سۇراعاندا، كومەك بەرگىلەرىڭ كەلمەگەن دەپ بەتتەرىڭە تالاي باسار.

ەستەرىڭدە بولسىن پاتشا جارلىعىن تىنىشتىقپەن ورنىنا كەلتipy بارىنەن بۇرىن وزدەرىڭ ءۇشىن. روسسيا تۇركىستان جەرىن سوعىسىپ العاننان كەيىن تىنىشتىقپەن پايدالانسىن دەپ حالىققا قايىرعان. ورىس بەرىپ وتىرعان جەردە جۇرتتارعا ورىستىڭ قانىن توككىزىپ قويۋ بولمايتىن ic.

مۇنان 18 جىل بۇرىن انديجانداعى جۇرت ورىس اسكەرىنە تۇندە ءتيىپ ءبىرسىپىراسىن ولتىرگەن. سوندا دا ورىس قانى توگىلگەن جەرلەردىڭ ءبارى دە قازىناعا الىنعان. مۇندا دا سول بولاتىن. ورىس قانى توگىلگەن جەرلەر قازىناعا الىنادى. جيزاق ۋەزى مەن جەتىسۋ وبلىسىنداعى ورىس قانى توگىلگەن جەرلەر جەرگىلىكتىلەر قولىندا قالا المايدى. جيزاق ۋەزىندە ۋەزدنوي ناچالنيكا ءھام ورىستاردى ولتىرگەن جەرلەردىڭ پلانى قولىمدا. سول جەرلەردەن 2 دەسياتينا جەر قازىناعا الىنسىن دەپ سۇراۋعا تۇرمىن.

تاشكەنت تۇركىستاننىڭ باسى جانە جۇرەگى. سوندىقتان سەندەردەن تىلەيتىنىم جيزاقتاعى وقيعا باسقا جەرلەردە دە بولماسىنا، 50 جىلداي روسسيانىڭ ەتكەن دوستىعىنا، حالىق لايىق بولىپ شىعۋىنا حالىقتى ۇگىتتەۋلەر ءۇشىن، تاشكەنت ۋەزىندە بip تاناپ تا جەر الىنباي امان قالعانىن تىلەر ەدىم. تاشكەنت جۇرتى وزدەرى تۇگىل وزگەلەردى دە جوندەۋىن تىلەر ەدىم. نانىڭدار، سەندەردى قياناتتان قورعاۋدا قولىمنان كەلەدى. كۇشىم دە جەتەدى جانە پاتشانىڭ، وتاننىڭ شىن قىزمەتكەرى بولعاندىعىمنان جازىقتىنىڭ جازاسىن بەرۋ دە قولىمنان كەلەدى. بارىمىزگە ورتاق وتانىمىز جەڭىپ، سوعىستى توقتاتقان كۇنى تۇركىستان جۇرتى تومەن قاراماي، باسقالارمەن قاتار باستارى بولعانىن، رياسىز شىن كوڭىلمەن تىلەيمىن” – دەگەن.

ورىستاردان كەلگەن قالا باسىنا، قالا دۋماسىنىڭ مyشەلەرىنە، كوپەس جانە مەشان وكىلدەرىنە گەنەرال – گۋبەرناتور ايتقان: “بۇرىن، قازىردە دە سەندەر تۇركىستان جۇرتىنىڭ اراسىنا اعاسى ەكەندەرىڭ ءبىلىنىپ تۇرۋ قامىندا بولماقپىن. بۇل كۇندە تۇركىستاندا ورىس قارۋى تيمەگەن جاس تۇقىمدار ءوcتi. ەندى ورىس اعالىعى مىلتىق ىستەگەننەن باسقا نارسەگە سۇيەنۋ ءتيىس. تۇركىستان ورىستارى اعالىعىن پاتشامەن وتانعا دۇرىستىعىمەن، قىزمەتىن تۋرا اتقارۋمەن، icتەگەن iciمەن، مادەني تۇرمىس ارتىقتىعىمەن باسقالارعا كورسەتەرگە كەرەك.  اعالىق قۇقىقتارىندى سوعىس كەزىندە دە، ءجاي كەزدە دە ارتىعىراق قۇرباندىق ەتۋلەرىڭە مىندەتكەر قىلادى” – دەيدى.

باسقا جۇرتتىڭ وكىلدەرىنە كۋروپاتكين ايتقان: “سەندەردىڭ دە جىگەرلەرىڭ، ونەرلەرىڭ، سومالارىڭ تۇركىستانعا كەرەك. ارميان، تاتار، ەۆرەي ءبارىنىڭ دە روسسيا انالارىڭ بولارعا ءتيىس. ەگەر دە مۇنداعى كەلىمسەك جۇرتتاردىڭ قۇقىقتارىندا كەيبىر “تىرشىلىك بار بولسا ول وزدەرىڭ ءۇشىن. ىستەرىڭ كوپ كەمىگەن سايىن قۇقىقتارىن دا كەڭەيمەك” – دەگەن. اقىرىندا ءسوزىن بىلاي اياقتاعان: •’تۇركىستان ءۋالاياتى كەڭ، قول تيمەي، قوزعالماي جاتقان بايلىق كوپ. بارىنە دە ورىن بار، بارىنە دە ic تابىلاتىن. روسسيا كوگەرىپ، كوركەيۋى ءۇشىن جiگepلepiڭدi، ەڭبەكتەرىڭدى سارپ ەتۋگە بولارلىق”

 

“قازاق”، №196. 10 قىركۇيەك 1916 ج.

تۇپ نۇسقا اراب حارپىندە

اۋدارعان قاجەت انداس.

 

 

ВЫСТУПЛЕНИЕ ГЕНЕРАЛ- ГУБЕРНАТОРА

ТУРКЕСТАНА КУРОПАТКИНА перед депутатами и жителями г.ташкента, 12 августа.

 

«Мы очень довольны тем, что представители от Ташкента собрались в таком большом количестве. Видя, что ваши пожелания искренни и выслушав добрые намерения, мы спокойны.

В этот край, в Ташкент я приезжаю уже в пятый раз. Этот край, город Ташкент для меня как земля родная. И это правда. Я здесь привык уважать не только русских, но и местных жителей, моя душа предрасположена к ним.

50 лет назад Ташкент был большим городом. На окраине города построив барак, жили несколько русских людей. После взятия Ташкента генералом Черняевым, буквально на следующий день, прекратилась вражда между русскими и местными населением. Начала налаживаться мирная жизнь. Окончилась война, победившие русские, побежденные местные народы стали жить дружно и мирно, стали братьями. Так, как помыслы местного населения были чисты, русскому человеку не было нужды вьезжать в город.

За 50 лет находясь под покровительством России Туркестан вырос, окреп, добился многих благ.

Эти блага созданы руками русского и местных народов. Так должно быть и впредь, трудиться рука об руку, жить в мире и согласии, душа в душу, как братья.

Территория России большая, Россия сильна, территорию России расширили, сделали сильной – русские. Во имя расширения России, ее усиления русский народ понес многочисленные потери, были неисчислимые жертвы. В каком бы уголке России не находился русский человек, он должен быть в почете, перед ним должны склонять головы. Русский народ заслуживает этого.

В России проживают много разных народов, для всех их, Царь – отец, Россия – мать. И в этой большой семье, русский народ – старший брат, другие –  младшие братья. И это положение не должны забывать народы проживающие на окраинах России, среди них и народ Туркестана. Об этом я, в первую очередь, прошу вас, депутатов, так как народ в Ташкенте – многочисленен. Все ли народы Туркестана исполнили свой долг перед Царем, перед Россией, перед русским народом? В этой затянувшийся войне как и раньше потери несет русский народ, умирают русские люди. Туркестанские русские воюют защищая Родину. Одни потеряли отца, другие брата, сына. Большинство Туркестанских военных отрядов полегли на фронтах войны.

Вот уже 50 лет как русское Правительство заботится о мусульманских народах. 40-лет назад русские воевали с турками. Туркестан даже пальцем не пошевелил. Когда усмиряли турков – Туркестан  молчал.

Воевали с японцами – Туркестан молчал. После войны в России наступил период революционных волнений – народ Туркестана опять живет спокойно. Почему же теперь он не сидит спокойно. Или он не знает, что нельзя идти против Указа Царя. Или не знает, что сопротивление, неподчинение приведет к плохим последствиям.

Указ Царя должен исполняться. В любом случае будет исполнен. Если он будет исполняться без применения сил против народа, то это будет считаться как единство русского и местных народов. Если же такого не случится, народ Туркестана будет считаться врагом, а Указ Царя в любом случае будет исполнен. Запомните, сопротивление – это разъединение с русским народом, это раскол нашего единства, и не раз вам припомнят, что когда Отечество нуждалось в вас – вы не протянули руку помощи.

Помните, что спокойно принять и исполнить Указ Царя, прежде всего, в ваших интересах. Россия, после завоевания Туркестана, вернула его народу, чтобы он спокойно жил здесь. Россия отдала вам эту землю, и недопустимо, чтобы на этой земле проливалась русская кровь.

18 лет назад в Андижане, местные, ночью напали на русский отряд. Убили множество. Тогда земли, где была пролита русская кровь были переданы государству. Здесь будет также, где будет пролита кровь русских, земля будет передаваться  в ведение государства.

Земли Жизакского уезда и Семиречья где проливалась русская кровь не останутся в руках местного народа. В Жизакском уезде, были убиты начальник уезда и русские люди. У меня в руках план этих земель. Я буду требовать, чтобы из этих земель было изъято 2000  десятин и передано государству.

Ташкент – голова Туркестана и сердце его. Поэтому, я прошу вас о том, чтобы Жизакская история не повторилась в других местах. Туркестанский народ должен быть благодарен России и достоин его 50 летней дружбе, и я, в целях агитации, желаю, чтобы в Ташкентском уезде не изымалось ни одной десятины земли. Хотел бы, чтобы ташкентцы не только сами, но и других поставили на правильный путь. Поверьте у меня хватит сил защитить вас. Поэтому находясь на службе у Царя и Отечества я могу и наказать виновных. Я хочу, чтобы когда окончится война победой нашей общей Родины, народ Туркестана не стоял понурив голову, а наряду с другими радовался победе», – сказал он.

Пришедшим От имени русских – главе города, членам Городской думы, купцам и представителям мещанства, генерал-губернатор сказал:

«Я хочу, чтобы народ Туркестана видел в вас старшего брата. Сегодня в  Туркестане выросло поколение которых не касалось русское оружие. Теперь старшинство русского народа должно доказываться не силой оружия, нужно делать упор на другое. Русский народ Туркестана должен доказывать свое старшинство верным служением Царю и Отечеству, своими делами, превосходством своей культуры, и показывать это другим народам. Ваше старшинство в том, что как  в военное так и в мирное время, на вас лежит большая ответственность».

Представителям от других народов Куропаткин сказал: «Ваша сила, ваши умения, материальная помощь, нужны Туркестану. Для армян, татар, евреев, для всех Россия – мать. Если здесь, для пришлых народов дали некоторые права для проведения своих национальных дел, то это только для вас самих. Чем больше вы будете оказывать помощь России, Отечеству, тем больше будет у вас прав».

«Туркестан – большой край, много нетронутых богатств. Всем хватит места, всем найдется работа. Не жалейте сил, трудитесь во благо и процветания России».

Газета «Казах», № 196,10 сентября 1916 года

Материал подготовлен по переводу Кажета Андaса.
Перевод на русский язык
– Сабыржан Калиев.
Источник: информационное агентство “Q-Andas”.

Жалғасы бар…

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 11
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
قاجەت دەرەك

تالدىقورعانداعى كونە كينوتەاترلار

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
قاجەت دەرەك

قالا كينوتەاترلارى قالاي وزگەردى؟

September 24, 2026
45 تاعدىر
قاجەت دەرەك

45 تاعدىر

September 8, 2026
قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح
قاجەت دەرەك

قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
قاجەت دەرەك

بۇيەن-اقسۋ كوتەرىلىسىنىڭ جەتەكشىلەرى كىم؟

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
قاجەت دەرەك

بۇل قاي ەردەنباەۆ؟

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz