Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت دەرەك

دارىندى كۇيشى بەيسەنبى دونەنبايۇلى

admin
2026/08/30
قاجەت دەرەك
0
Дарынды күйші  Бейсенбі Дөненбайұлы

قازاق حالقىنىڭ رۋحاني ءومىرى مەن ۇلتتىق ونەرى ەجەلدەن بىرگە جاساپ كەلەدى. سول ونەردىڭ اسىل قازىناسىنىڭ ءبىرى — دومبىرا ءۇنى. «قۇلاقتان كىرىپ بويدى الار» دەگەندەي، كۇي سازى تالاي ءداۋىردىڭ قۋانىشىنا دا، مۇڭىنا دا سەرىك بولعان.

سول ۇلى ونەردى بيىككە كوتەرگەن دارىندى تۇلعالاردىڭ ءبىرى — بەيسەنبى دونەنبايۇلى. ول شىڭجاڭ جەرىندە تۇڭعىش رەت مەنشىكتى كۇي شىعارىپ، ەل ىشىندە ءوز مەكتەبىن قالىپتاستىرعان كۇيشى، ءادىل بي ءارى شەشەن رەتىندە تانىلدى.

بالالىق شاعى مەن ونەرگە بەت بۇرىسى

بەيسەنبى 1803 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى دونەنباي – باتىر مىنەزدى، ءادىل، نامىسشىل ادام بولعان. كوپ جىل بالا كورمەي ءجۇرىپ، بەيسەنبى كۇنى تۋعان ۇلىنا بەيسەنبى دەپ ات قويىپتى. جاسىنان زەرەك، العىر بولىپ وسكەن بالا جەتى-سەگىز جاسىندا-اق ەل نازارىنا ىلىگەدى. اكەسىنەن دومبىرا تارتۋدى ۇيرەنىپ، اۋىل اراسىنداعى بالالارعا بيلىك ايتىپ وينايتىن زەرەك مىنەزىمەن ەرەكشەلەنەدى.

كەيىن اۋىلعا اتاقتى بوزداق كۇيشى كەلگەندە، بەيسەنبى ونىڭ قاسىندا ءجۇرىپ كۇيدىڭ اۋەزىن جاتتاپ، ونەرگە ىنتاسى ارتادى. دومبىرا ۇنىنە ەلىتكەن بالانىڭ تالابىن بايقاپ، بوزداق وعان باتاسىن بەرەدى.

ەر جەتكەن شاعى جانە بيىككە ۇمتىلىسى

14 جاسىندا اكەسىنەن ايىرىلعان بەيسەنبى «جەكە باتىر» اتتى العاشقى كۇيىن شىعارادى. بۇل شىعارما — باتىر اكەسىنە دەگەن ساعىنىشتىڭ، ەرلىك رۋحىنىڭ كورىنىسى. جاسىنان ادىلدىك پەن شەشەندىك قاسيەتىمەن كوزگە تۇسكەن ول ەل ىشىندەگى داۋ-جانجالدى ءادىل شەشىپ، جۇرت سەنىمىنە يە بولدى.

اڭىز بويىنشا، ءبىر داۋدا بەيسەنبى قۇنانشا مەن ەكى ىنگەنگە بايلانىستى تالاستى ءادىل شەشىپ، ەلدىڭ ريزاشىلىعىنا بولەنگەن. وسى ءادىل بيلىگى مەن تاپقىر ءسوزى ونى حالىق اراسىندا «بەجەڭ بي» اتاندىردى.

بيلىك پەن شەشەندىك جولى

بەيسەنبى كەيىن التايداعى اتاقتى ءتورت ءبيدىڭ ءبىرى بولىپ سايلاندى. ول بيلىك جۇرگىزگەن جىلدارى ەل ىشىنە جاڭا ادىلدىك ۇلگىسىن ورناتتى. قۇنانباي سۇلتان التايعا كەلگەندە بەيسەنبى ونىڭ الدىندا ءسوز باستاپ، تاپقىرلىعىمەن اعا سۇلتاننىڭ دا قۇرمەتىنە يە بولعان.

كۇيشىلىك مۇراسى

بەيسەنبى تەك بي عانا ەمەس، قازاق كۇي ونەرىنىڭ كورنەكتى وكىلى بولدى. ونىڭ «جەكە باتىر»، «مايدا قوڭىر»، «ارمان-اي»، «ساعىنىش»، «قىمىز كۇيى»، «ءتورت ءبيدىڭ كەڭەسى»، «كوكشىبار»، «تەلقوڭىر»، «جىبەك جيرەن» سەكىلدى 40-قا جۋىق كۇيى بۇگىنگە جەتكەن. بۇل كۇيلەردىڭ سارىنى — كەڭ تىنىستى، قوڭىر اۋەندى، تابيعات پەن ادامنىڭ سەزىمىن توعىستىرعان اۋەن.

ونىڭ ونەرىن ۇرپاقتارى جالعاستىردى: وسپان، باتتال، اعىزام سەكىلدى دومبىراشىلار اتاسىنىڭ كۇيلەرىن بۇگىنگە جەتكىزدى. كەيىن ءمۇتالىپ الىمقانۇلى مەن تۇرسىن قادەيۇلى سياقتى شاكىرتتەرى دە وسى مەكتەپتى دامىتتى.

بەيسەنبى مۇراسىنىڭ جاڭعىرۋى

1980–1990 جىلدارى بەيسەنبىنىڭ كۇيلەرى قايتا زەرتتەلىپ، شىڭجاڭداعى گازەت-جۋرنالدار مەن راديولاردا ناسيحاتتالدى. كۇيلەردىڭ ءبىرازى نوتاعا ءتۇسىرىلىپ، جيناقتارعا ەنگىزىلدى.

قازىرگى تاڭدا ونىڭ ەسىمى ۇلت مادەنيەتىنىڭ التىن قورىندا. بۋىرشىن اۋدانىندا كۇيشىنىڭ زيراتىنا 8،5 مەترلىك ەسكەرتكىش مۇنارا ورناتىلىپ، ول جەر «بەيسەنبى كۇي باقشاسى» اتالدى.

قورىتىندى

بەيسەنبى دونەنبايۇلى — دومبىرانىڭ تىلسىم ءتىلىن سويلەتكەن، ەل بىرلىگى مەن ادىلدىك تۋىن ۇستاعان تۇلعا. ونىڭ كۇيلەرى مەن ءسوزى — قازاقتىڭ رۋحاني قازىناسىنىڭ ءبىر بولشەگى. بۇگىنگى ۇرپاق ءۇشىن بەجەڭ مۇراسى — وتكەننىڭ ءۇنى، ۇلت رۋحىنىڭ ايعاعى.

قاجەت انداس،

“Q-andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 50
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
قاجەت دەرەك

تالدىقورعانداعى كونە كينوتەاترلار

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
قاجەت دەرەك

قالا كينوتەاترلارى قالاي وزگەردى؟

September 24, 2026
45 تاعدىر
قاجەت دەرەك

45 تاعدىر

September 8, 2026
قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح
قاجەت دەرەك

قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
قاجەت دەرەك

بۇيەن-اقسۋ كوتەرىلىسىنىڭ جەتەكشىلەرى كىم؟

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
قاجەت دەرەك

بۇل قاي ەردەنباەۆ؟

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz