قازاقتىڭ ۇلتتىق ويۋ-ورنەگىنىڭ قۇندىلىعى مەن قۇپياسى جايلى حالىق سۋرەتشىسى ءابىلحان قاستەەۆ: «ويۋدىڭ ءتۇپ اتاسى اسەمدەۋ، بەزەندىرۋ ماقساتىندا تۋىنداعان» دەسە، امىرعازى قايىرتاي: «كلاسسيكالىق ويۋ-ورنەكتىڭ 4 توبىنا: گەومەتريالىق، جان-جانۋار، حايۋاناتتار، وسىمدىك تەكتەس، كوسموگونيالىق ويۋ-ورنەكتەر جاتادى»، – دەپ ناقتىلايدى. قازاقتىڭ ويۋ-ورنەگىن تەرەڭ زەرتتەگەن جانە ءوزىنىڭ شىعارماشىلىعىنا ارقاۋ ەتكەن تۇلعالاردىڭ دالەلى مەن دايەگىنە نەگىزدەلگەندە، جوعارىدا كورسەتىلگەن سۋرەتتەگى بىرنەشە اتادان بالاعا مۇرا بولىپ كەلە جاتقان تۇسكيىزدىڭ وزىندىك تاريحى دا، داستۇرلىك شەجىرەسى بار قۇندى جادىگەر.
اتام مارقۇم كەڭەس وداعى كەزىندە جاساسا دا كونە قۇران كىتابىن، ءمازجان قاجى اتامىزدىڭ بىلعارى سومكەسى مەن كۇمىسپەن كومكەرىلگەن توستاعانىن، اتان تۇيەنىڭ باس نوقتاسىن، جوعارىداعى تۇسكيىزدى ساندىعىنا سالىپ، ۇقىپتاپ ساقتاپ، بىزگە اماناتتاپ كەتكەن ەدى. مۇنداعى اتى اتالعان ءمازجان قاجى اتى ارعى بەتتەگى قازاقتارعا ەتەنە تانىس، ءحىح عاسىردا ءومىر سۇرگەن كوزى اشىق، كوكىرەگى وياۋ، وقىعان-توقىعانى مول ساۋاتتى ادام بولعان. مەدرەسە اشىپ، ەلدى وقۋعا ۇگىتتەگەن، كاسىپكەرلىكپەن اينالىسىپ، اۋىلداستارىن زامانعا ساي وندىرىسپەن اينالىسۋعا جەتەلەگەن ادام. اكەلەرىمىزدىڭ ايتۋىنشا، بۇل زاتتار ءمازجان قاجىعا اتالارىنان اماناتتاپ قالدىرعان دۇنيەلەر. اكەم مۇقامەتقاسىم ءمازجان قاجىنىڭ كىشى ۇلى، قارا شاڭىراق يەسى ابدىقادىردان تارايدى. شەشەم كۇلسىمحان اكپارقىزى 1928 جىلى تۋعان. ول كىسىلەردە ءبىلىمدى، بىلىكتى جاندار ەدى. بۇل جادىگەر ماعان سول كىسىلەردەن قالعان بولاتىن.
– بۇل كەستەنى اتامىز ارناۋلى ىسىمەرگە تىككىزىپ، قۇلىندى بيە بەرگىزگەن ەكەن. وعان «قىزاي كەستە» دەپ اتالاتىن كەستە تىگۋ ونەرىنىڭ بارلىق ەلەمەنتىن ەنگىزگەن. سوندىقتان قازاق كەستەسىنىڭ سىرى مەن قىرىن جاقسى تۇسىنەتىن باسقا رۋدىڭ كەستەشىلەرى بۇل كەستەدەگى ويۋ-ورنەك ءتۇرىن ەشقاشاندا ءوز ەڭبەكتەرىنە قولدانباعان، – دەپ تاپسىرىپ ەدى شەشەم.
جوعارىداعى زەرتتەۋشىلەردىڭ دالەلىنە سۇيەنگەندە، بۇل ويۋ-ورنەكتى وسىمدىك تەكتەس ويۋ-ورنەك تۇرىنە جاتقىزۋعا بولادى. دەمەك، بابالارىمىز ءوزىنىڭ دۇنيە-تانىمىن جاراتىلىس دۇنيەسىندەگى قۇبىلىستارمەن تىكەلەي بايلانىستىرىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. سونداي-اق، ءار رۋدىڭ كەستەشىلىك ونەرىندە ايقىن پارىق بولعانى دا انىق. كەزىندەگى ىسىمەرلەر ونى جاقسى تۇسىنگەن جانە ءبىر-بىرىنە قۇرمەتپەن قاراعان. الايدا، بۇگىنگى تاڭدا كەستە تىگەتىندەر كوپ بولعانىمەن ونىڭ ەرەكشەلىگىنە ۇڭىلەتىندەر از. سوندىقتان قازاقتىڭ كەستەشىلىك ونەرىنىڭ تاريحي سيپاتىن تەرەڭدەي زەردەلەۋدىڭ قاجەتتىلىگى باسىم.
فارۋزا بايىسوۆا،
تالدىقورعان قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەسى.
«Q-Andas» اقپاراتتىق اگەنتتىگى.











