Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت دەرەك

25-ءشى ماۋسىم جارلىعى تەكسەرىلەتىن بولدى

admin
2026/08/30
قاجەت دەرەك
0
25-ші маусым жарлығы тексерілетін болды

باسى:  «مايدان الابىندا جۇمىسقىلۋ ءۇشىن بۇراتانالاردى الۋ كەرەك دەپ تۇسكەن باس مينيستر شترۋمەر شىعارعان جارلىقتىڭ سەبەپتەرىن ىزدەۋدى توتەنشە تەكسەرۋ كوميسسياسى قولعا الدى.

نەگىزگى زاڭدار بويىنشا حالىققا سوعىس قىزمەتىن اتقارتۋ، زاڭ شىعارۋ مەكەمەسىنەن وتكەندە عانا جۇكتەلۋى كەرەك ەدى. بىراق سول كەزدە ىشكى ءىس ءمينيسترى بولىپ تۇرعان شترۋمەر بۇراتانالاردى 87-ءشى باپپەن دە قولدانىپ، قىزمەتكە  قوسپاي، جوعارىداعى مەكەمەنىڭ كۇشىمەن الدى.

…شترۋمەردىڭ جولسىز شىعارعان جارلىعى اي-شايگە قاراماي ورىندالا باستاعان سوڭ بۇراتانا جۇرتى تولقىپ، بۇلىك شىعارا باستاپ ەدى. بۇلىكتىڭ دە سەبەبى جەرگىلىكتى حاكىمدەردىڭ وزبىرلىعى مەن زورلىعى ەدى. جوعارى حاكىمنىڭ تومەنگىلەرى ابايسىزدا شىعا كەلگەن جانە تەز ورىندالاتىن بۇيرىقتى اقشا تاۋىپ بايۋعا، جانە پارا الۋعا سارقىلمايتىن بۇلاق قىلۋعا اينالدىرىپ ەدى.

«قازاق» №232، 2-بەت.

بوسقىن قىرعىزدارعا جاردەم كوميتەتى

بىلتىردان بەرى 10 ۇلىس قىرعىز ءوز جەرىندە ورىستان، قىتاي جەرىندە قىتايدان تالانىپ، قۇلجا الابىندا توپالاڭ تيگەن قويداي قىرىلىپ جاتقانىن كورىپ، قۇلجا اتقارۋ كوميتەنىڭ باستىعى جۋۆاشەۆ مۇسىلمانى بار قالالارعا جەدەلحاتپەن ءبىلدىرىپ ەدى، مىناداي جاردەم كەلدى:

الماتى قازاقتارىنىڭ كوميتەتىنەن – 10000 سوم، «ۋاقىت» گازەتىنىڭ باسقارماسىنان – 598 سوم 22 تيىن، ىرعىز ۋەزنىي كوميتەتىنەن 251 سوم 65 تيىن، پاۆلودار مۇسىلماندار كوميتەتىنەن – 275 سوم، اقتوبە مۇسىلماندار بيۋروسىنان – 300 سوم، سەمەي مۇسىلماندار كوميتەتىنەن – 1000 سوم، تۇركىستان ناسىروۆتان – 1000 سوم، ومبى ءمەرى پونومارەۆتان – 117 سوم، ترويسكىدەن جۆشەۆتان – 835 سوم، قۇلجا مۇسىلماندارىنان – 1240 سوم، بارلىعى 14760 سوم.

ءمۇنداي جاردەم كەلگەن سوڭ جۋۆاشەۆ قۇلجا مۇسىلماندارىن جيىپ، ەرتەرەك ەسكەرمەي، قاراسپاي جاتقاندارىن ايتىپ، ەندى جاردەم كورسەتپەي جاتساق –روسسيا مۇسىلماندارىنىڭ الدىندا ۇياتتى بولامىز دەپ، اش قىرعىزدارعا ازىق بەرۋ كوميتەتىن اشايىق دەدى. جيىلعان جۇرت –قازاعى، سارتى، نوعايى بار، دايار ەكەندىگىن ءبىلدىرىپ، 38 كىسى اعزا سايلاپ «بوسقىن قىرعىزدارعا جاردەم» كوميتەتىن اشتى. توراعاسى جۆاشەۆ، قازىناشى – فاتىح الين، حاتشى سابىروۆ بولدى.

بۇدان سوڭ قۇلجا مۇسىلماندارىنان مىنا كىسىلەر جاردەم بەردى: قۇسايىن قاجى (بۇل كىسى ءبىر مىڭداي قىرعىزدى قىس بويى باعىپ شىقتى. بوسقىن قىرعىزدار ءۇشىن – 35 مىڭ سوم جۇمسادى. داكىرجان الدياروۆ – 1000 سوم، «تيان شان سەرىكتەستىگى» – 100 سوم، مىرزايىت قابىلباەۆ – 500 سوم، جۋۆاشەۆتار – 400 سوم، ماسحۇت سابىروۆ – 200 سوم، سەيدالىم قيسىنوۆ، عابدۋلحاميت باراقوۆ، موسى ابىلقاسىم بايسوۆ، قوجاحمەت مۇقتاروۆ، انعالجان احۋن، روزىمۇحامەت احۋنباەۆ – 100 سومنان، عابيت عاجيپوۆ، سابىر بۋرناشەۆ، ءشارىپ كۇلەنوۆ، بۇقارباي موسىباەۆ، زيادىن ماقتۇم – 50 سومنان، داكىر ماعدۇم، نىعىمەتۋللا قيسىنوۆ، اكمال احمەتوۆ، عابيت قوجاەۆ، مەرعايىم ماحمۇتوۆ – 25 سومنان، اسەيىن اقىن، جاپار اقساقال – 5 سومنان.

قۇلجا مۇسىلماندارى بۇدان باسقادا جاردەم جيناپ جاتىر. كوميتەت اشتىرارعا ءتيىستى جاردەمىن بەرىپ جاتىر. قىتاي، دۇنگەنگە ساتىلىپ جانە تاماق ءۇشىن ىقتيارسىز جۇرگەن قىرعىز قاتىن-قىزدارىن بوساتىپ جاتىر. تەكەس جاعىنداعى تالاندى، ولگەن، كىمدەر تالانعان، ولگەنىن جازىپ الۋعا ءتورت كىسى جىبەرگەن: ۇشەۋى نوعاي-سارت، بىرەۋى قازاق.

قىرعىزداردىڭ ءوز جەرىن وتكەنى بار. كوبى قۇلجا الابىندا، سانى بەلگىسىز. قۇلجاعا كەلگەن جاردەمدەردى اركىم كوميتەت اتىنا جىبەردى مە ياكي مۇسىلمان كوميتەتىنە جىبەرىلدى مە؟ حات ارقىلى بىلدىرۋلەرىن وتىنەمىز.

جەدەلحات بەرىلگەن ءار قالادان مۇسىلمانى بار جەرلەردەن «جاردەم كوميتەتى» كۇتىپ تۇرادى.

جاردەم جىبەرۋ ءۇشىن مەكەن-جايى:

 

قيتايسكوە ۆلادەنيە، پرەدسادەتەليۋ مۋسۋلمانسكوگو يسپولنيتەلنوگو كوميتەتا س. جۋۆاشەۆۋ.

ا. نايمانقوجا بالاسى.

«قازاق» №232، 4-بەت.

ءتۇپ نۇسقا اراب حارپىندە.

اۋدارعان قاجەت انداس.

ПРИКАЗ О ПРИЗЫВЕ. ПРОВЕРКА

 

Черезвычайная комиссия приступила к расследованию причин и законности приказа бывшего Министра Внутренних дел о привлечении (призыве) инородцев для работы в прифронтовых территориях.

Согласно основному закону, призыв на воинскую службу производится только после прохождения соответствующего закона через законодательные органы. Но в то время, бывший Министр Внутренных дел Штруммер  не обращая внимание на 87-го статью, начал  призыв по своему приказу, своего Минстерства.

После того как  незаконный приказ Штруммера начал выполняться без всякого обсуждения и согласования, в среде инородцев начали возникать недовольства и смуты.

Причиной недовольства инородцев послужили неправомерные и насильственные действия местных властей.

Власти на местах превратили этот  неосторожный и незаконый приказ высоких властей, в неиссякаемый источник доходов, в виде получения взяток, для личного обогащения.

Газета «казах», №232 стр 2

 

КОМИТЕТ ПОМОЩИ КИРГИЗСКИМ БЕЖЕНЦАМ

 

Глава исполнительного комитета Кульджи Жувашев посылал во все города, где  есть мусульмане, телеграммы с просьбой о помощи киргизам 10-ти волостей, которые подверглись разграблению на своей земле от русских, на китайской земле от китайцев и с прошлого года находятся в бедственном положении, на грани вымирания. После телеграмм,  начала поступать помощь:

От Комитета казахов Алматы  – 10000 рублей

От Правления газеты «Уакыт» – 598 рублей 22 копейки

От Иргизкаго уездного комитета – 251 рублей 65 копейк

От Павлодарского комитета мусульман – 275 рублей

От Актюбинского бюро мусульман – 300 рублей

От Семипалатинского комитета мусульман – 1000 рублей

От Туркестанской мечети – 1000 рублей

От Мэра г. Омска – Пономарева -117 рублей

От Яушева (г. Троицк) – 835 рублей

От мусульман Кульджи – 1240 рублей

Итого – 14760 рублей.

После поступления этих средств, Жувашев, собрав мусульман Кульджи указал им на запоздалые действия, и сказал, что если и дальше будем затягивать с оказанием помощи киргизам, будет стыдно перед мусульманами России, также он просил открыть комитет по оказанию помощи. Собравшиеся – казахи, сарты, ногаи сказав о своей готовности немедленно приступить к делу – создали «Комитет по оказанию помощи киргизским беженцам», в него избрали 38 человек.

Председателем избрали – Жувашева, казначеем – Фатыха Аллина, секретарем – Сабырова.

Позднее поступила помощь об мусульман Кульджи:

Кусайын кажы (он в течение зимы содержал 1000 киргизов) – 35000 рублей,

Дакиржан Алдияров – 1000 рублей,

«Товарищество Тянь-Шань» – 100 рублей,

Мырзаит Кабылбаев – 500 рублей,

Жувашевы – 400 рублей,

Максут Сабыров – 200 рублей,

Сейдалим Кисынов, Габдулхамит  Бараков, Абылкасым Баев, Кожахмет Мухтаров, Ангалжан ахун, Разымухамет Ахунбаев – по 100 рублей.

Габит Гажиков, Сабыр Бурнашев, Шарип Куленов, Бухарбай Мосыбаев, Зиядин Мактум – по 50 рублей. Махмутов

Дакир Мактум, Ныгметулла Гисынов, Акмал Ахметов, Габит Кожаев, Меиргаим  Махмутов – по 25 рублей.

Асеин акын, Жапар аксакал – по 5 рублей.

Мусульмане Кульджи продолжают сбор средств для киргизов.

Комитет оказывает непосильную помощь Китайцы, дунгане начали особождать киргизских женщин, находящихся у них в служанках.

В Текес направлены четыре человека – для уточнения и                   регистрации умерших, ограбленных киргизов.

Киргизские беженцы перешли на русские территории. Многие остались в Кульдже.

Газета «Казах», №232 стр 4

  Материал подготовлен по переводу Кажета Андaса.
Перевод на русский язык
– Сабыржан Калиев.
Источник: информационное агентство “Q-Andas”.

Жалғасы бар…

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 21
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
قاجەت دەرەك

تالدىقورعانداعى كونە كينوتەاترلار

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
قاجەت دەرەك

قالا كينوتەاترلارى قالاي وزگەردى؟

September 24, 2026
45 تاعدىر
قاجەت دەرەك

45 تاعدىر

September 8, 2026
قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح
قاجەت دەرەك

قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
قاجەت دەرەك

بۇيەن-اقسۋ كوتەرىلىسىنىڭ جەتەكشىلەرى كىم؟

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
قاجەت دەرەك

بۇل قاي ەردەنباەۆ؟

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz