«تالدىقورعان مەملەكەتتىك ارحيۋى» مەملەكەتتىك مەكەمەسى قورىندا بەتى اشىلماعان تالاي تاريحتىڭ قۇپيياسى جاتقانىن شاڭ باسقان بۋمالاردى ابايلاپ اشقاندا بايقادىق. سونىڭ بىرىنەن كەشەگى «تىلشى» (بۈگىنگى «جەتىسۋ») گازەتىنىڭ (1922-1928) جاۋاپتى شىعارۋشىسى (باس رەداكتورى) بولعان سابىر ايتقوجاۇلىنىڭ (سابىر ايتقوجين) قولجازباسىن كەزدەستىرىپ قالدىق. وندا سابىر ايتقوجاۇلىنىڭ جاركەنت ۋەزىنە 1925 جىلى 8 ييۇنьدە (ماۋسىم) جازعان حاتىنىڭ تۈپنۇسقاسى ساقتالعان.
حاتتىڭ ۇزىن-ىرعاسى بىلاي: «تىلشى» باسقارماسى سىزدەردى بەسەكەلەستىرەدى. بىرىڭنەن-بىرىڭ كەم قىلماۋعا تىرىسىڭدار! ونىمەن بىرگە سىزدەردەن مىنانى سۇرايمىز. ەل قاراڭعى, نادان, ەلى ەش نەرسەنىڭ ىعىن بىلىپ, ورنىنا جۇمساۋدى بىلمەيدى. الدىمىزداعى 8 ييۇنь تويى مال شارۋا كۈنىمەن بىرىكتىرىلىپ جاسالعالى وتىر. اۋىل دا, دالا دا بەيگە تىگىپ, ات شابۋ بولادى, كۆك بۆرى بولادى. ات شاپقاندا تىگىلگەن پايدانى اتى وزعاندار العانىمەن «ولجا» دەپ كۆرىنگەن اقساقالداردىڭ قولىندا بىر جاپىراق كەتەدى. ونىمەن ولار جۆندەپ پايدالانىپ ىسكە جاراتا المايدى. مىنە, وسىنى سىزدەر كۈنى بۇرىن الدىن الىپ, حالىقتىڭ ۆز ىقتييارىمەن بەيگەگە تىگىلەتىن مالدار جينالىپ, قاراسى كۆرىنگەن سوڭ-اق ەلگە ۈگىت, ناسيحات جۈرگىزىپ, بەيگەنى «تىلشى» گازەتى باسقارماسىنىڭ پايداسىنا قالدىرىڭىزدار. بەيگەگە تىگىلگەن توقتى-تورىم, ۆگىز, سيىر, جىلقى, قوي, ەشكى بولسا دا, تەرى-تەرسەك بولسا دا, الىپ, سومالاپ, پەلەن «قوسشى» ۇياسىنا پەلەندەي «تىلشى» گازەتىنە جيناپ جىبەر دەپ باسقارماعا جىبەرىڭىزدەر. قىسقاسى, ەلدەگى 8 ييۇنьدە بولاتىن تويداعى بەيگەنى «تىلشى» گازەتىنە جيناپ جىبەرەدى دەپ سەنەمىز بۇل تۇرادا سەنىم زور. سەنىمدى ورىنداۋ سىزدەردەن. ورتاقشىلدىق سەلەم حات. «تىلشى» گازەتىنىڭ جاۋاپتى شىعارۋشىسى ايتقوجاۇلى (سابىر دەپ قول قويىلعان). گۋبكوم قوسشىسىنىڭ باستىعى: ەسىرگەپوۋ».
حاتتىڭ تۈپنۇسقاسى «تالدىقورعان مەملەكەتتىك ارحيۋى» مەملەكەتتىك مەكەمەسى قورىنىڭ 1129 قور, 1 تىزىم, 16 بۋما, 344 ىس, 59 بەتىندە تىگىلگەن. حاتتا جازىلعان ۋاقىتى ناقتىلى كۆرسەتىلمەگەن. الايدا وسى حات تىركەلگەن بۋماداعى باسقا ماتەريالدار 1925 جىلدىڭ ەنشىسىندەگى دۈنيەلەر. سوندىقتان, بۇل حات 1925 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىندا جازىلدى دەپ قورىتىندى شىعارۋعا بولادى.
ەرينە, حاتتىڭ سوڭىنا قولى قويىلعان سابىر ايتقوجاۇلى (ايتقوجين) كىم?
اشىق دەرەك كۆزدەرىنە ۈڭىلسەك, سابىر ايتقوجين — 1895 جىلى 29 ناۋرىزدا بۇرىنعى اقمولا گۋبەرنيياسى, كۆكشەتاۋ ۋەزىندە تۋىپ, 1938 جىلى 19 اقپاندا شىمكەنت قالاسىندا اتىلعان قازاقتىڭ تۇڭعىش جۋرناليستەرىنىڭ بىرى. ارعىن تايپاسى اتىعاي رۋىنان شىققان. 1919 جىلى ۋفا قالاسىنداعى «عالييا» مەدرەسەسىن بىتىرگەن سوڭ, كۆكشەتاۋ, ومبى, ورىنبور قالالارىنداعى حالىققا بىلىم بەرۋ بۆلىمدەرىندە نۇسقاۋشىسى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. 1920 جىلى مەسكەۋدە ۆتكەن بۈكىلرەسەيلىك ۇلتتىق سъەزىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى. ومبىدا «كەدەي سۆزى» گازەتىندە رەداكتور, اقمولا ۋەزدىك كوميتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋ بۆلىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پەتروپاۋلداعى «بوستاندىق تۋى» گازەتىنىڭ رەداكتسييا القاسىن باسقارادى. 1925 جىلعى قاڭتاردا ورىنبور قالاسىندا ۆتكەن كەڭەستەردىڭ 4 بۈكىلقىرعىزدىق سъەزىنە دەلەگات بولادى. 1925 جىلدان الماتىدا تۇرىپ, ۆلكەلىك كوميتەتتىڭ تاپسىرۋىمەن گۋبكومنىڭ «تىلشى» («جەتىسۋ») گازەتىنىڭ جاۋاپتى رەداكتورى بولىپ جۇمىس ىستەدى. «قوسشى» وداعىنىڭ تۆراعاسى قىزمەتىن قوسا اتقاردى. ودان ارى جەتىسۋ گۋبكومىنىڭ بيۇرو مۈشەسى, ۆلكەلىك 4 پارتييا كونفەرەنتسيياسىنىڭ دەلەگاتى, قازاكسر كەڭەستەرى 4 سъەزىنىڭ دەلەگاتى, قازواك مۈشەلىگىنە كانديداتى, قازاكسر حالكوم كەڭەسىندە جاۋاپتى حاتشى, ىس باسقارۋشىسى, قازاكسر-دىڭ 15 جىلدىعىنا ارنالعان قازواك مەرەكەلىك سەسسيياسىنىڭ دەلەگاتى, 1936 جىلى تاراز قالاسىنداعى اۋداندىق وقۋ بۆلىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ جۈرىپ, 1937 جىلى قازاندا تۇتقىندالدى. 1938 جىلى 19 اقپاندا شىمكەنتتە اتىلىپ, 1957 جىلى اقتالادى.
وسىنداي قاداۋ-قاداۋ ۆمىر جولىن باسىپ ۆتكەن سابىر ايتقوجاۇلىنىڭ «تىلشى» گازەتىندەگى شۇعىلالى ۆمىر جولى تۋرالى قازىرگە دەيىن كەشەندى زەرتتەۋ جۇمىسى جۈرگىزىلە قويماعانى انىق. بۈگىنگى «جەتىسۋ» گازەتىنە قاتىستى شاڭ باسقان ارحيۋتەردى اقتارساق, 1918-1929 جىلدار اراسىنداعى «جەتىسۋ ىششى حالىق مۇقبىرى», «كۆمەك», «ۇشقىن», «بۇقارا», «كەدەي ەركى», «تىلشى» باسىلىمدارىندا («جەتىسۋ» گازەتىنىڭ بۇرىنعى اتاۋلارى) جۇمىس اتقارعان اعا بۋىننىڭ بىرازىنا قاتىستى دەلەل مەن دەيەك تابۋعا بولادى.
Q-Andas اقپارات اگەنتتىگى.











