Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت دەرەك

«جەتىسۋ» گازەتىن باسقارعان رەداكتوردىڭ قولجازباسى تابىلدى

قازاقتىڭ العاشقى كاسىبي جۋرناليستەرىنىڭ ءبىرى سابىر ايتقوجين (1895-1938) «ءتىلشى» گازەتىنىڭ («جەتىسۋ» گازەتىنىڭ بۇرىنعى اتاۋى) جاۋاپتى شىعارۋشىسى، ياعني، باس رەداكتورى (1925-1928 جىلدار) بولعانىن بىرەۋ بىلسە، بىرەۋ بىلمەس. جۋىردا گازەتتە باسشىلىق قىزمەت اتقارعان اڭىز تۇلعانىڭ قولجازباسى تابىلدى. بۇل تۋرالى «جەتىسۋ» گازەتى حابارلادى.

admin
2026/08/30
قاجەت دەرەك
0
«Жетісу» газетін басқарған редактордың қолжазбасы табылды

«تالدىقورعان مەملەكەتتىك ارحيۋى» مەملەكەتتىك مەكەمەسى قورىندا بەتى اشىلماعان تالاي تاريحتىڭ قۇپيياسى جاتقانىن شاڭ باسقان بۋمالاردى ابايلاپ اشقاندا بايقادىق. سونىڭ بىرىنەن كەشەگى «تىلشى» (بۈگىنگى «جەتىسۋ») گازەتىنىڭ (1922-1928) جاۋاپتى شىعارۋشىسى (باس رەداكتورى) بولعان سابىر ايتقوجاۇلىنىڭ (سابىر ايتقوجين) قولجازباسىن كەزدەستىرىپ قالدىق. وندا سابىر ايتقوجاۇلىنىڭ جاركەنت ۋەزىنە 1925 جىلى 8 ييۇنьدە (ماۋسىم) جازعان حاتىنىڭ تۈپنۇسقاسى ساقتالعان.

حاتتىڭ ۇزىن-ىرعاسى بىلاي: «تىلشى» باسقارماسى سىزدەردى بەسەكەلەستىرەدى. بىرىڭنەن-بىرىڭ كەم قىلماۋعا تىرىسىڭدار! ونىمەن بىرگە سىزدەردەن مىنانى سۇرايمىز. ەل قاراڭعى, نادان, ەلى ەش نەرسەنىڭ ىعىن بىلىپ, ورنىنا جۇمساۋدى بىلمەيدى. الدىمىزداعى 8 ييۇنь تويى مال شارۋا كۈنىمەن بىرىكتىرىلىپ جاسالعالى وتىر. اۋىل دا, دالا دا بەيگە تىگىپ, ات شابۋ بولادى, كۆك بۆرى بولادى. ات شاپقاندا تىگىلگەن پايدانى اتى وزعاندار العانىمەن «ولجا» دەپ كۆرىنگەن اقساقالداردىڭ قولىندا بىر جاپىراق كەتەدى. ونىمەن ولار جۆندەپ پايدالانىپ ىسكە جاراتا المايدى. مىنە, وسىنى سىزدەر كۈنى بۇرىن الدىن الىپ, حالىقتىڭ ۆز ىقتييارىمەن بەيگەگە تىگىلەتىن مالدار جينالىپ, قاراسى كۆرىنگەن سوڭ-اق ەلگە ۈگىت, ناسيحات جۈرگىزىپ, بەيگەنى «تىلشى» گازەتى باسقارماسىنىڭ پايداسىنا قالدىرىڭىزدار. بەيگەگە تىگىلگەن توقتى-تورىم, ۆگىز, سيىر, جىلقى, قوي, ەشكى بولسا دا, تەرى-تەرسەك بولسا دا, الىپ, سومالاپ, پەلەن «قوسشى» ۇياسىنا پەلەندەي «تىلشى» گازەتىنە جيناپ جىبەر دەپ باسقارماعا جىبەرىڭىزدەر. قىسقاسى, ەلدەگى 8 ييۇنьدە بولاتىن تويداعى بەيگەنى «تىلشى» گازەتىنە جيناپ جىبەرەدى دەپ سەنەمىز بۇل تۇرادا سەنىم زور. سەنىمدى ورىنداۋ سىزدەردەن. ورتاقشىلدىق سەلەم حات. «تىلشى» گازەتىنىڭ جاۋاپتى شىعارۋشىسى ايتقوجاۇلى (سابىر دەپ قول قويىلعان). گۋبكوم قوسشىسىنىڭ باستىعى: ەسىرگەپوۋ».

حاتتىڭ تۈپنۇسقاسى «تالدىقورعان مەملەكەتتىك ارحيۋى» مەملەكەتتىك مەكەمەسى  قورىنىڭ 1129 قور, 1 تىزىم, 16 بۋما, 344 ىس, 59 بەتىندە تىگىلگەن. حاتتا جازىلعان ۋاقىتى ناقتىلى كۆرسەتىلمەگەن. الايدا وسى حات تىركەلگەن بۋماداعى باسقا ماتەريالدار 1925 جىلدىڭ ەنشىسىندەگى دۈنيەلەر. سوندىقتان, بۇل حات 1925 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىندا جازىلدى دەپ قورىتىندى شىعارۋعا بولادى.

ەرينە, حاتتىڭ سوڭىنا قولى قويىلعان سابىر ايتقوجاۇلى (ايتقوجين) كىم?

اشىق دەرەك كۆزدەرىنە ۈڭىلسەك, سابىر ايتقوجين — 1895 جىلى 29 ناۋرىزدا بۇرىنعى اقمولا گۋبەرنيياسى, كۆكشەتاۋ ۋەزىندە تۋىپ, 1938 جىلى 19 اقپاندا شىمكەنت قالاسىندا اتىلعان قازاقتىڭ تۇڭعىش جۋرناليستەرىنىڭ بىرى. ارعىن تايپاسى اتىعاي رۋىنان شىققان. 1919 جىلى ۋفا قالاسىنداعى «عالييا» مەدرەسەسىن بىتىرگەن سوڭ, كۆكشەتاۋ, ومبى, ورىنبور قالالارىنداعى حالىققا بىلىم بەرۋ بۆلىمدەرىندە نۇسقاۋشىسى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. 1920 جىلى مەسكەۋدە ۆتكەن بۈكىلرەسەيلىك ۇلتتىق سъەزىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى. ومبىدا «كەدەي سۆزى» گازەتىندە رەداكتور, اقمولا ۋەزدىك كوميتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋ بۆلىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پەتروپاۋلداعى «بوستاندىق تۋى» گازەتىنىڭ رەداكتسييا القاسىن باسقارادى. 1925 جىلعى قاڭتاردا ورىنبور قالاسىندا ۆتكەن كەڭەستەردىڭ 4 بۈكىلقىرعىزدىق سъەزىنە دەلەگات بولادى. 1925 جىلدان الماتىدا تۇرىپ, ۆلكەلىك كوميتەتتىڭ تاپسىرۋىمەن گۋبكومنىڭ «تىلشى» («جەتىسۋ») گازەتىنىڭ جاۋاپتى رەداكتورى بولىپ جۇمىس ىستەدى. «قوسشى» وداعىنىڭ تۆراعاسى قىزمەتىن قوسا اتقاردى. ودان ارى جەتىسۋ گۋبكومىنىڭ بيۇرو مۈشەسى, ۆلكەلىك 4 پارتييا كونفەرەنتسيياسىنىڭ دەلەگاتى, قازاكسر كەڭەستەرى 4 سъەزىنىڭ دەلەگاتى, قازواك مۈشەلىگىنە كانديداتى, قازاكسر حالكوم كەڭەسىندە جاۋاپتى حاتشى, ىس باسقارۋشىسى, قازاكسر-دىڭ 15 جىلدىعىنا ارنالعان قازواك مەرەكەلىك سەسسيياسىنىڭ دەلەگاتى, 1936 جىلى تاراز قالاسىنداعى اۋداندىق وقۋ بۆلىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ جۈرىپ, 1937 جىلى قازاندا تۇتقىندالدى. 1938 جىلى 19 اقپاندا شىمكەنتتە اتىلىپ, 1957 جىلى اقتالادى.

وسىنداي قاداۋ-قاداۋ ۆمىر جولىن باسىپ ۆتكەن سابىر ايتقوجاۇلىنىڭ «تىلشى» گازەتىندەگى شۇعىلالى ۆمىر جولى تۋرالى قازىرگە دەيىن كەشەندى زەرتتەۋ جۇمىسى جۈرگىزىلە قويماعانى انىق. بۈگىنگى «جەتىسۋ» گازەتىنە قاتىستى شاڭ باسقان ارحيۋتەردى اقتارساق, 1918-1929 جىلدار اراسىنداعى «جەتىسۋ ىششى حالىق مۇقبىرى», «كۆمەك», «ۇشقىن», «بۇقارا», «كەدەي ەركى», «تىلشى» باسىلىمدارىندا («جەتىسۋ» گازەتىنىڭ بۇرىنعى اتاۋلارى) جۇمىس اتقارعان اعا بۋىننىڭ بىرازىنا قاتىستى دەلەل مەن دەيەك تابۋعا بولادى.

Q-Andas اقپارات اگەنتتىگى.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 36
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
قاجەت دەرەك

تالدىقورعانداعى كونە كينوتەاترلار

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
قاجەت دەرەك

قالا كينوتەاترلارى قالاي وزگەردى؟

September 24, 2026
45 تاعدىر
قاجەت دەرەك

45 تاعدىر

September 8, 2026
قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح
قاجەت دەرەك

قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
قاجەت دەرەك

بۇيەن-اقسۋ كوتەرىلىسىنىڭ جەتەكشىلەرى كىم؟

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
قاجەت دەرەك

بۇل قاي ەردەنباەۆ؟

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz