Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ ەلتانۋ

جىبەك جولىنداعى مادەني مۇرالاردىڭ ۇرلانۋى 13 ءبولىم

لۋ يان

admin
2025/10/22
ەلتانۋ
0
Жібек жолындағы мәдени мұралардың ұрлануы 13 бөлім

تاسشىنىڭ قاسيەتتى قاس تاسىن شەبەرلىكپەن قورعاپ قالۋى

باسى:  كيزلوۆ كولدى ايماقتان اتتاندىرىپ سالعاننان كەيىن مايۋفۋ قوجايىندىق كەيىپكە بىردەن ەندى.
– نەمەنەگە اڭىرايىپ تۇرسىڭدار؟ بۇل جەردە قاس تاستى دەرەۋ قالاعا جەتكىزىڭدەر! – دەپ اقىردى ول جالداپ اكەلگەن لاۋشىلارعا.

لاۋشىلار ورىندارىنان سامارقاۋ تۇردى دا، ەكىگە ءبولىنىپ جاتقان قاس تاستىڭ قاسىنا بارىپ، بىرىنە-ءبىرى قاراپ پەيىلسىز سىلەيىپ تۇردى. ەشكىمنىڭ دە قوزعالار ءتۇرى جوق. قاس تاستى الگىندەي ەكى اتتىڭ كۇشىمەن قارسى جاعادان زورعا دەگەندە وتكىزگەن، اتتى شەتەلدىك ءمىنىپ كەتتى، ەندى قالعان مىنا ون شاقتى ادام ونى قالاعا قالاي سۇيرەپ جەتكىزبەك؟

لاۋشىلاردىڭ سىلبىر قيمىلىن كورىپ تۇرعان مايۋفۋ:
– قيمىلداڭدار دەيمىن! قاراپ تۇرعاندارىڭ نە؟ تاس ءوزى قوزعالادى دەپ تۇرسىڭدار ما؟ – دەپ بەزەكتەدى.

وعان اشۋى كەلگەن ءبىر جىگىت قولىن ءبىر-اق سىلتەدى دە:
– فىڭ! اۋزىمەن وراق ورعاننىڭ بەلى اۋىرمايدى! وسى بىرنەشە ادامعا مىنا تاستى قالاي سۇيرەتىپ اپار دەپ تۇرسىڭ؟ مۇنىڭدى مەن ىستەي المايمىن. ءبىر كۇن ىستەگەنىمە بەرەتىنىڭ ءبارىبىر ءبىر كۇننىڭ جالاقىسى عانا ەمەس پە! – دەدى.

ونىڭ ءسوزى ۇزىلمەي جاتىپ قالعاندارى دا قازاننىڭ استىنداي گۋ ەتىپ، قايتىپ كەتۋگە ىڭعايلاندى.

مايۋفۋ ساسايىن دەدى.
– ايتاتىن سوزدەرىڭدى جايلاپ كەڭەسسەك بولماي ما؟ بويىمىزدا جانىمىز بار ءتىرى ادام بولعان سوڭ ءبىر امالىن تاپپايمىز با؟ ادام سۇيرەپ اكەتە الماسا، اربا تابىلماس پا؟ – دەدى ول جىلماڭداپ.

– اربا تاپ دەيدى، – دەپ ءىلىپ اكەتتى ءبىر لاۋشى. – ونى قايدان تاپپاقسىڭ؟ ونىڭ ۇستىنە مىنا تاستار ونداي دوڭگەلەگى بيىك ارباعا قالاي شىقپاق؟

– اربا بولماسا، باسقالاي ءادىس تابۋعا بولماي ما؟ ەگەر شەتەلدىك ۇلىق كەلىپ قالىپ، ءبىزدىڭ بۇل ەكى كەسەك تاستى اۋدان قالاسىنا ءالى جەتكىزە الماعانىمىزدى كورسە، “بۇل قىتايلاردىڭ قولىنان تۇك كەلمەيدى” دەپ كۇلمەي مە! – دەپ مايۋفۋ لاۋشىلاردى ءبىر جاعىنان ۇگىتتەپ، ءبىر جاعىنان قايراپ ءجۇرىپ، اقىرى كوندىردى.

لاۋشىلار بىرنەشە مىقتى ءارى جۇمىر اعاشتار اكەلىپ، تاستىڭ استىنا قويىپ سۇيرەۋدى ايتتى. بۇعان مايۋفۋ دا قوسىلدى. سونىمەن، كوپشىلىك اعاش تاۋىپ اكەلىپ، ءبىر كۇن اۋرە بولىپ ءجۇرىپ قوندىرعى جاساپ شىقتى. وسىدان كەيىن ەكى كۇن ارپالىسىپ ءجۇرىپ، قاس تاستى كۇشار قالاشىعىنىڭ سىرتىنا زورعا جەتكىزدى.

بۇل ءىستىڭ قالاشىقتاعى ەلدى دۇرلىكتىرىپ جىبەرەرىن كىم ويلاعان؟! شەتەلدىكتىڭ تاۋ ىشىنەن ەكى كەسەك قاس تاس تاۋىپ الىپ، ونى قالاعا الىپ كەلگەنىن ەستىگەن ەل جاپا-تارماعاي كەلىپ، قاس تاستى جابىرلاسا كورىسىپ جاتتى.

حوتاننان قاڭعىرىپ كەلىپ، كۇشاردا تۇرىپ قالعان ءبىر قارت تاسشى بار ەدى. بۇل كەزدە ونىڭ جاسى جەتپىستەن اسقان، سولاي دا دەنساۋلىعى مىقتى، قۇلاق-كوزى ءالى جاقسى ەدى. بۇل حاباردى ەستىگەن ول: “جاڭساق ەستىمەدىم بە؟” – دەپ وزىنە-ءوزى سەنبەي قالدى.

ونىڭ ءومىرىنىڭ جارىمى قاس تاسىمەن ارىپتەس بولىپ وتكەن-ءدى. تاسشىنىڭ بىلۋىنشە، شىڭجاڭدا قاس تاس تەك كۇنلۇڭ ۇڭگىرىندە عانا بار، ال كۇشاردان قاس تاس شىعادى دەگەندى ول ەستىپ كورمەگەن. ول بۇنى تاعى بىرنەشە ادامنان سۇراپ كورىپ ەدى، ولار دا ەلدەن ەستىگەندەرىن ايتىپ، ءبارى بارىپ كورمەك بولدى.

تاسشىعا سەرىك بولىپ قالا سىرتىنا شىققان ولار ۇيمە-جۇيمە، قورالانىپ تۇرعان قالىڭ ادامدى كوردى.

ادامداردىڭ اراسىنا كيمەلەي كىرگەن تاسشى ايتقانداي-اق، جەردە جاتقان سۇرعىلت شۇبار قاس تاستى كوردى. بەينە ءبىر قۇرساقتان شىققان ەگىزگە ۇقسايدى. ول قاس تاستىڭ قاسىنا بارىپ، ۇستىنە جۇققان شاڭ-توزاڭدارىن ءسۇرتىپ تاستاپ، تاپتەشتەي قاراپ شىقتى.

بۇل قاس تاس ونشا شىمىر بولعانىمەن، جارقىراپ كوز جاۋىن الادى ەكەن. ءوزى سونداي ۇلكەن، شىنىندا وڭاي قولعا تۇسە بەرەتىن قاس تاس ەمەس. مىنا قاس تاس تاسشىنىڭ كوزىنە جىلى ۇشىراعانداي سەزىلدى. ول جان قالتاسىنان كىشكەنتاي پىشاعىن الىپ شىقتى دا، تاستىڭ بىرەۋىنىڭ قاسىنا وتىرا قالىپ سىزىپ كوردى.

ءوزىنىڭ كوپ جىلدىق قاس تاس ويۋ تاجىريبەسىنە سۇيەنىپ، مىناۋ كۇشاردىڭ قاس تاسى ەمەس، قايتا ءوزىنىڭ اتامەكەنىنىڭ ەرەكشە ءونىمى – كۇنلۇڭ قاس تاسى دەپ تۇجىرىمدادى تاسشى.

كۇنلۇڭ قاس تاسى شىمىر كەلەدى، سوندىقتان بۇكىل ەلدەگى قاس تاستىڭ ماڭدايالدىسى سانالادى. “قاس تاسى شىعار كۇنلۇڭنىڭ” دەگەن ءسوزدىڭ شىعۋى مىنە، وسىدان ەدى.

مىنا ەكى كەسەك قاس تاس شەتەلدىكتىڭ قولىنا قالاي ءتۇسىپ قالدى ەكەن؟ قاس تاسىنا كوز الماي قاراپ تۇرعان تاسشىنىڭ ەسىنە ەكى اي بۇرىنعى ءبىر وقيعا ءتۇستى.

سول كەزدە سىشي تايحۋ ءوزى ءۇشىن قابىر سالدىرماق بولىپ، كۇنلۇڭ قاس تاسىن تابىلعانىنشا جيناپ بەرۋ جونىندە شىڭجاڭعا ءامىر تۇسىرگەن ەدى. شىڭجاڭ ۇكىمەتى حوتاننان ارنايى جاسالعان بەس ات اربامەن وڭدەلگەن ءداۋ قاس تاستاردى الدىرتىپ، استاناعا جونەلتىپ بەرەدى.

قاس تاس تيەلگەن وسى اربا ەكى جول جونەكەي كۇشاردى باسىپ وتەدى. ءدال وسى كەزدە تاسشى جانە بىرقاتار ادامدار جول جيەگىنە بارىپ، اربالاردى تاماشالاپ قاراپ تۇرعان-دى. الدا ءبىر توپ اتتى جاساق جول اشىپ بارادى. ولاردىڭ الدىندا بىرەۋىنە ۇشتەن ات شەگىلگەن بەس اربانى باستاپ، كەرۋەنباسى ۇلىق كەتىپ بارادى.

اربالاردىڭ ۇستىنە ەڭ ساپالى حوتان كىلەمدەرى جابىلىپتى، سارى اتلاسپەن ورالعان قاس تاستار توپتى جۇرتتىڭ كوز الدىنان وتە بەرەدى.

جينالعان جۇرت ءوزارا كۇبىر-سىبىر سويلەسىپ تۇردى:
– قاس تاستار پاتشا ورداسىنا اپارىلادى ەكەن. ورداعا جەتپەي جاتىپ سارى كيىم كيىپ العانىن قارا!
– مىنا قاس تاستاردىڭ ساپاسى قانداي ەكەن، دەشى؟ قالاي دەگەنمەن، ولار ورداعا شىڭجاڭ اتىنان اكەتىپ بارا جاتىر عوي!
– ساپاسىزداۋ دەيمىسىڭ؟ مىنا ەڭ الدا اكەتىپ بارا جاتقاننىڭ ءوزى قانشالىقتى ۇلكەن ەكەنىنە قارامايمىسىڭ!

مىناۋ جاتقان قاس تاس – ەكى ايدىڭ الدىندا استاناعا اكەتىلىپ بارا جاتقان سول قاس تاستاردىڭ ءبىر بولىگى دەپ كۇمانداندى تاسشى.
جوق، ءتىپتى سول قاس تاستاردىڭ ءبىر بولىگى بولماعان كۇننىڭ وزىندە دە، ونى شەتەلدىكتىڭ قالاعانىنشا اكەتە بەرۋىنە بولمايدى عوي!

قاس تاستىڭ قاسىندا تۇرعان تاسشى قارت مايۋفۋعا:
– مىنا قاس تاس قايدان اكەلىندى؟ شىنىڭدى ايت! پاتشا ورداسىنا تارتۋعا بەرىلگەن نارسە، سەن مۇنى شەتەلدىككە بەرمەك بولىپ ءجۇرسىڭ بە؟ سونان باسىڭ كەتۋدەن قورىقپايسىڭ با؟ بۇل قاس تاستى ەشكىمنىڭ الىپ كەتۋىنە رۇقسات جوق! – دەپ ساۋساعىن بەزەپ تۇرىپ ايتتى.

بۇل ءسوزدى ەستىگەن مايۋفۋ شوشىپ كەتتى — ونە بويىن سۋىق تەر باسىپ، تۇلا بويى ءدىر ەتتى. لاۋشىلار دا كوزدەرى الاقانداي بولىپ، اۋىزدارى اڭقيىپ، قورقا باستادى. كەيبىرەۋلەرى باسىن سيپاي بەردى. ەكى ايدان استام ۋاقىت بۇرىن استاناعا قاس تاس اكەتىپ بارا جاتقان اربالاردىڭ وسى وڭىردەن وتكەنىن بۇلاردىڭ كەيبىرى ءوز كوزدەرىمەن كورگەن، كەيبىرى ەلدەن ەستىگەن.

وسى كەزدە تاماشالاۋشىلار دا ۇيقىدان ويانعانداي بولىپ، تاسشىنىڭ ءسوزىن قوستاي جونەلدى:
– پاتشا ورداسىنىڭ نارسەسىن ۇرلاپ جۇرگەن نەتكەن الاڭعاسارلىق!
– قالاي ۇرلادىڭ؟ قاي جەردەن اكەلدىڭ؟ ايت، شاپشاڭ!
– مىنا ەكى قاس تاس تارتۋعا بەرىلگەن قاس تاستارمەن ۇپ-ۇقساس. مەن مۇنى انىق كورگەم، – دەدى بىرەۋى.

سول كەزدە قاس تاستاردىڭ سىرتى سارى اتلاسپەن وراۋلى بولعانى الگى ادامنىڭ ەسىندە جوق ەدى. ونىڭ ءسوزى ۇزىلمەي جاتىپ، قاسىندا تۇرعان ءبىر ادام:
– سەنىڭ كوزىڭ سارى اتلاستىڭ ىشىندە نە بار ەكەنىن قايدان كورىپ قويدى؟ – دەپ ءىلىپ اكەتتى.

الگى ادام:
– جەل قايىرىپ اشىپ كەتكەن نارسەنى كىم كورە المايدى! – دەپ قارسىلاسا كەتتى.

ونىڭ ءسوزىن ەستىگەن ادامدار مىنا جاتقان ەكى كەسەك قاس تاستى سول قاس تاستاردىڭ ءبىر بولىگى دەپ تاپتى. سونداي-اق، مايۋفۋدىڭ تەرىس جولعا ءتۇسىپ، قىلمىس جاساعانىن دالەل دەپ قارادى.

مايۋفۋدىڭ سۋقانى ءتىپتى ۇشىپ كەتتى. مىنا ەكى قاس تاستىڭ حوتاندا شىعاتىن كۇنلۇڭ قاس تاسىنا مۇلدە ۇقساس ەكەندىگى مايۋفۋعا دا انىق ەدى. ونىڭ ۇستىنە كۇشاردان قاس تاس شىعادى دەگەندى بۇرىن-سوڭدى ءوزى دە ەستىپ كورمەگەن.

شىنىندا، قاس تاس ورداعا اكەتىپ بارا جاتقان اربالاردان ءتۇسىپ قالعان جوق پا ەكەن؟ وندا ول بايىرعى زۋباش قالاسىنا قالاي بارىپ قالعان؟ مۇمكىن، باسقا بىرەۋ اكەتىپ بارا جاتىپ قويىپ كەتكەن جەرىندە وزىنە كەزىگىپ قالعان شىعار؟

شەتەلدىككە جارامساقتانىپ، ءوزى دە ازداپ پايدا تاۋىپ قالماق ەدى، ەندى مىنە، جاعداي وزىنە ءتيىمسىز بولىپ بارادى. ول ۇلى چيڭ پاتشالىعىنىڭ زاڭ ەرەجەلەرىن ابدەن بىلەدى: پاتشا ورداسىنىڭ مال-مۇلكىن ۇرلاۋ – بۇكىل وتباسىنىڭ باسى شابىلادى دەگەن ءسوز.

وسى كەزدە تاماشالاۋعا جينالعاندار تاعى دا دۋىلداسىپ كەتتى:
– جارايدى-اق، بۇعان كەرەگى جان ەمەس، اقشا ەكەن!
– پاتشا ورداسىنىڭ نارسەسىن جىمقىرۋ ءبىزدىڭ بۇل جەردە بولىپ كورمەگەن ءىس ەدى. مىناۋ وڭاي-وسپاق ءىس ەمەس!
– دەرەۋ بارىپ ۇكىمەتكە حابارلايىق، مىنا نەمە قاشىپ كەتىپ جۇرمەسىن!

جەل وكپەلەگەن ەكى جاس جىگىت راسىندا اۋدان جامبىلىنا بارىپ، بۇل ءىستى حابارلاپ تا بولدى.

شوشىعاننان ءوڭى قۋقىل تارتىپ كەتكەن مايۋفۋ:
– ۇرلاپ العانىمىز جوق، جولدان تاۋىپ الدىق. تاۋىپ العان مەن ەمەس، شەتەلدىك. پاتشا ورداسىنا تارتۋعا بەرىلگەن نارسە الباتتى الۋعا بولمايدى دەپ مەن دە ولارعا ايتىپ، ادەيى وسى اۋدان ورتالىعىنا اكەلدىرىپ قويدىم، – دەدى قالشىلداپ.

– ايتقانىڭنىڭ ءبارى راس پا؟ – دەدى تاسشى قاتقىل داۋىسپەن.
– قۇدايعا راس، جارتى اۋىز وتىرىگىم جوق، – دەدى مايۋفۋ.

– سەندەردىڭ وسى ارادا توسامىز دەپ تۇرعان شەتەلدىك ۇلىقتارىڭ قانداي ادام؟ ونىڭ ۇستىنە قاس تاستى رەسەيگە اپارىپ بەرەمىز دەپسىڭدەر عوي؟ – دەپ سۇرادى تاسشى.
– بۇل ۇعىسپاستىق، ۇعىسپاستىق! ول شەتەلدىك مىرزا رۋدا ۇلگىسىن ىزدەپ ءجۇر ەكەن. مەن وعان جول باستاپ بەردىم. ونىڭ الىپ كەتپەك بولىپ جۇرگەنى مىنا قاس تاستار ەمەس، جيناعان كەن رۋدالارى، – دەپ مايۋفۋ توتەپ بەرەرلىك ءسوزدى لەزدە قيىستىرا قويدى.

وسى شاقتا كيزلوۆ پەن ەكى نوكەرى دە اتپەن كەلىپ قالدى. داريا سۋىنا ءتۇسىپ كەتىپ، ولۋگە اينالعاندا اياق استىنان قالقىپ كەلىپ قالعان دوڭگەلەك قالتقىعا كەز بولا كەتكەندەي بولعان مايۋفۋ كيزلوۆتى ۇستاي الىپ:
– كيزلوۆ مىرزا، مىنا قاس تاس پاتشا اعزامعا تارتۋعا بەرىلگەن نارسە عوي. جارىم جولدا اربادان ءتۇسىپ قالعان جەرىنەن ءبىز تاۋىپ الىپ، اۋدان ورتالىعىنا الىپ كەلدىك قوي. وسىلاي ەمەس پە؟ – دەدى.

– نەمەنە؟ پاتشا اعزامعا تارتۋ ەتىلگەن نارسە دەيدى؟ – دەپ، ەش نارسەنىڭ بايىبىنا بارا الماي اڭ-تاڭ بولعان كيزلوۆ مايۋفۋ مەن ونىڭ ماڭىنداعىلاردىڭ قىستىعا سويلەسكەن سوزدەرىن تىڭداپ تۇردى.

سوسىن:
– كۇشاردان قاس تاس شىقپايدى دەپ مەن باسىندا-اق ايتتىم عوي، سەن سوندا سەنبەدىڭ. وسى جولى تاۋعا بارىپ، ەكى كۇن سەندەلسەم دە ەشتەڭە تابا المادىم. مەن ەندى باسقا جەرگە بارىپ تەكسەرۋ جۇرگىزەمىن! – دەدى.

– دۇرىس، قاس تاستى اۋدان قالاسىنا اكەلىپ قويدىق. باسقاسىمەن ءىسىمىز جوق. مەن تاعى دا شەتەلدىك مىرزامەن بىرگە تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە بارامىن، – دەدى مايۋفۋ ءسوزدىڭ سوڭىن ىلە جونەلىپ.

سونىمەن، قارت تاسشى قورعاپ قالعان بۇل ەكى قاس تاس كۇشار اۋدانىنىڭ جامبىلىنا جەتكىزىلىپ، تارتۋ-تارالعى تيەلگەن كەرۋەندى الىپ قايتاتىن تورەنىڭ كەلۋىن كۇتىپ جاتا بەردى.

بۇل ەكى قاس تاستىڭ مانچجۋر (چيڭ) ۇكىمەتى قۇلاعانشا، ونان مينگو جىلدارى اياقتالعانشا جاتارىن، ءتىپتى بۇكىل ەل ازات بولىپ، بەرتىنگە دەيىن ەلەۋسىز، ەسكەرۋسىز قالارىن كىم ويلاعان؟!

الايدا، كۇشارلىق كوپتەگەن قاريالار بۇل تاستاردىڭ سىشي تايحۋعا (يمپەراتوردىڭ سۇيىكتى ايەلىنە) و دۇنيەگە بارعاندا جاتاتىن توسەك جاساۋعا بەرىلگەن اسىلدار ەكەنىن اڭىز ەتىپ ايتادى ەكەن.

ول قاريالار دا مۇنى الدىڭعى بۋىنداردىڭ اۋزىنان ەستىگەن ەكەن. ول كەزدىڭ ادامدارى “زيرات تۇرعىزۋ” دەگەن ءسوزدى اشىق ايتۋدان جاسقاناتىن. بۇل ادەت كەيىنگىلەرگە دە ءدال سول كۇيىندە تاراعان.

1963 جىلعا كەلگەندە ورتالىقتىڭ جاراتىلىستانۋ مۋزەيى شىڭجاڭعا قاس تاس جيناۋعا ادام جىبەرەدى. كۇشار اۋداندىق حالىق كوميتەتىنىڭ اۋلاسىندا جاتقان اسىل تاس ولاردىڭ كوزىنە سول كەزدە شالىنادى.

اۋداننىڭ ماقۇلداۋىن العان ولار ارناۋلى ازىرلەنگەن ەكى قىزىل كيىزگە قاس تاستاردى وراپ، بەيجىڭگە الىپ كەتەدى. الىپ كەتەردىڭ الدىندا بۇل ەكى قاس تاستى ولشەپ كورىپ، ۇلكەنىنىڭ سالماعى 1200 كگ، ال كىشىسىنىكى 700 كگ-نان استام ەكەنىن بىلەدى.

كيزلوۆ قاس تاستى تاسي المادى، بىراق ول شىڭجاڭنان ولجالى قايتتى. ول 350-دەن استام ءار ءتۇرلى رۋدا جانە تاۋ جىنىستارىن، 25 مىڭنان استام وسىمدىك ۇلگىلەرىن، جانە ءبىر توپ حايۋانات ۇلگىلەرىن جيناپ الىپ قايتتى.

بايىرعى زۋباش قالاسىنان كورگەن مادەني بۇيىمدارعا ول ونشا قىزىقپادى، بىراق بۇل ءىستى كليمەنتوس دەگەن دوسىنا ايتىپ، سول مادەني بۇيىمداردى كورۋگە دوسىن جىبەرمەك بولادى.

قاجەت انداس،

“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى.

جالعاسى بار…

1 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 28
Әбу Насыр әл-Фараби мен Конфуций философиясындағы ел билеу тәсілі
ەلتانۋ

ءابۋ ناسىر ءال-فارابي مەن كونفۋتسيي فيلوسوفياسىنداعى ەل بيلەۋ ءتاسىلى

August 31, 2026
Мемлекет тұтастығын нығайтқан Чао Цо
ەلتانۋ

مەملەكەت تۇتاستىعىن نىعايتقان چاو تسو

August 31, 2026
Жяй ілімі
ەلتانۋ

جياي ءىلىمى

August 31, 2026
Жиңди тағылымы
ەلتانۋ

جيڭدي تاعىلىمى

August 31, 2026
Хан әулетінің негізін қалаушы – Лю Бан
ەلتانۋ

حان اۋلەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى – ليۋ بان

August 31, 2026
ЛИ СЫ Қытайды біріктіру идеологиясының сәулетшісі
ەلتانۋ

لي سى قىتايدى بىرىكتىرۋ يدەولوگياسىنىڭ ساۋلەتشىسى

August 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz