Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Ólketaný Tulǵataný

Qoyankóz qaban jyrau qyzy

admin
2026/01/12
Tulǵataný
0
Қоянкөз қабан жырау қызы

Kerbúlaq audanynyń ortalyǵy Saryózek auylyna ońtústik-shyǵysqa qarai 21 shaqyrym, SHanhanai auylynan ońtústik-batysqa qarai 5 shaqyrym jerde, Degeres jáne Matai taularynyń soltústik bauraiynda, Kóshen toǵannan jol alsań sút pisirim uaqytta jetetin Qoyankóz beketi turaly derekter ǵalym Myrzatai Joldasbekovtyń «Jambyl jáne onyń aqyndyq ortasy», Tólen Qaupynbaevtyń «Aqyndardyń kiesi Qaban jyrau», Múǵalymbai Jylqaidarovtyń «Qaban aqynnyń qyzy – Qoyankóz», Baqyt Smailovtyń «Sádbenúly Ótegen batyr elinde» atty kitabynda jazylǵan.

Olardyń sipattauynsha, Qoyankóz ana XVIII ǵasyrda ómir súrgen  Qaban jyraudyń qyzy. SHapyrashtynyń Teke ruyna kelin bolyp túsken. Qoyankóz óziniń aqyldylyǵy, zerdeliligi, kórgendiligimen kóptiń yqylasyna bólenip, keiin ol irge tepken eldi mekenge Qoyankóz esimi berilgen. Búl jer kezinde Jibek jolynyń bir tarmaǵy ótetin beket bolǵan. Onyń irgesinde SHoqan Uálihanov jerlengen. Taǵy bir jaǵy Besshatyr qorǵandary men Aiǵaiqúmmen jalǵasady. SHoqan Uálihanov 1856 jyly mausym aiynda Ystyqkól saparynan kele jatqanda «Qoyankózden ótip, tańerteńgilik Altynemelge jettik» deitin beketi osy (CH.CH. Valihanov. A-A.1984. 2t., str. 351). Qasietti mekenge táu etip baratyn adamdardyń qatary kóp.

Qoyankóz anamyzdy SHapyrashty Tekeden taraityn Baitemir degen adamǵa jastaiynan atastyrady. Al Baitemirdiń úsh aǵasy shetinen batyr eken. Bir jolǵy qalmaqtarmen soǵysta Jyrǵaly degen qyzdy qolǵa túsiredi. Ony auylyna jiberip, aǵalary ary qarai soǵysqa ketedi. Osy kezde at jalyn tartyp mingen Báitemir Jyrǵalyǵa jaqyndasyp qoyady. Sonymen aǵalary qyzdy Baitemirge qosady. Múny estigen Qaban jyrau namystanyp, Teke áuletin shappaqqa qol jinaidy. Istiń nasyrǵa shapqaly túrǵanyn sezgen Qoyankóz anasy arqyly ákesine: «Áuelgi aittyrǵan jerim sol eken, men sol jerge baramyn. Kimniń báibishe, kimniń toqal bolaryn uaqyt kórsetedi. Men úshin ákem el arasyna eges salyp, kan tókpesin», – deidi. Sonda Qaban jyrau: «Qoyankóz aqyldy eken ǵoi», – dep meiirimi túsip, batasyn beripti. Sonda Qoyankóz: «Maǵan esh bailyqtyń keregi joq. Tek ózińizdiń asyl múrańyz – darynyńyzdy berseńiz boldy», – deidi.

Sonda Qabekeń: «Qolyńdy jai, qyzym, berdim batamdy» degen eken. Sol kúnnen bastap Qaban jyraudyń aqyndyǵy da, áulieligi de Qoyankózge darypty. Qabekeń: «Meniń aqyndyǵym qyzym men jienderine ketetin boldy» depti. Jyrǵaly da tegin adam bolmaǵan eken. Úzatylyp kele jatqan Qoyankózdiń aldynan kósh jerden shyǵyp, shashuyn ózi shashyp: «Qoyankóz, úlken úige sen laiyqsyń, óitkeni búryn aittyrylǵansyń», – dep, ózi otau úige shyqqan eken. Osydan ekeui ǵúmyr boiy shai despei, tatu-tátti ómir súripti. Keiin sol atadan Jambyl Jabaev tuady.

Baitemir 25 jasynda qaitys bolyp, asy ótken soń auyldastary eki jesirdi ámengerlikke alǵysy keledi. Sonda Qoyankóz Jyrǵaly ekeuinen tuǵan jeti balany kóldeneń tartyp, úlkenderden rúqsat alyp, tórkinine, SHolaq tauynyń etegine kelip qonystanady. Sol jerden Jyrǵaly ekeui beket saldyryp, ony ózi ústaǵan. Ol keiinnen «Qoyankóz beketi» dep atalǵan.

 

Qajet Andas,

ÓTKENI EREN, KELESHEGI KENEN ERKIN/(Tarihi-tanymdyq kitap)

/Q. Andas/ Taldyqorǵan. «Ofset» baspahanasy, 2023. – 320 bet

ISBN 978-6017646-45-5

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 10
«Аққу ағай» атанған ұлағатты ұстаз
Tulǵataný

«Aqqu aǵai» atanǵan úlaǵatty ústaz

August 24, 2026
Төккен тердің қадірі
Tulǵataný

Tókken terdiń qadiri

June 11, 2026
Ұстаз ананың хаты
Tulǵataný

Ústaz ananyń haty

June 3, 2026
Тағылымды тағдыр
Tulǵataný

Tauylymdy taqdyr

May 13, 2026
«Апа, сен болмасаң»
Tulǵataný

«Apa, sen bolmasań»

May 12, 2026
Бегзат өмір
Tulǵataný

Begzat ómir

May 5, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz