Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ تۇلعا تانۋ

ماقسۇت نارىكباەۆ ءومىرى ورنەكتى قايراتكەر

admin
2026/01/16
تۇلعا تانۋ
0
Мақсұт Нәрікбаев өмірі өрнекті қайраткер

ءار ءداۋىردىڭ تۋمىسىنان تابيعاتى بولەك، زاڭعار پەرزەنتتەرى بولادى. تۋعان جەرىنىڭ لايىقتى ۇلى بولا بىلگەن ساياسات جانە قوعام قايراتكەرى، كورنەكتى زاڭگەر، ۇلاعاتتى ۇستاز ماقسۇت نارىكباەۆ جايلى ەستەلىگىممەن بولىسكەلى وتىرمىن. نارىكباەۆ ماقسۇت سۇلتانۇلى ەگەمەن قازاقستان تاريحىندا وزىندىك ورنى قالار بەلدى تۇلعالاردىڭ ءبىرى بولدى. ماقسۇت سۇلتانۇلى ءوزىنىڭ سانالى عۇمىرىندا ەلباسىنىڭ سەنىمدى سەرىگىنە اينالىپ، مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ تۇعىرلى بولۋىنا زاڭگەر رەتىندە، قايراتكەر رەتىندە ولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىردى.

ماقسۇت سۇلتانۇلى ونەگەلى ءومىرىن، تەرەڭ ءبىلىمىن، قايتالانباس دارىنى مەن شىعارماشىلىق شابىتىن ەلىنە ادال قىزمەت ەتۋگە ارناعان تۇلعا. وعان تاۋەلسىز قازاقستاندا سوت جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋىنا، زاڭنامانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا، زاڭ عىلىمدارى مەن قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىن رەفورمالاۋعا قوسقان ەڭبەگى كۋا. كاسىبي جولىن قاراپايىم تەرگەۋشىدەن باستاعان ماقسۇت سۇلتانۇلى ەڭبەكقور ءارى جاڭاشىل ازامات ەدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى سوت جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ سالاسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءبىر توبە.

1994-96 جىلدارى بىرقاتار زاڭداردىڭ قابىلدانۋىنا تىكەلەي ءوزى باس بولىپ ارالاستى. 1995 جىلى قازان ايىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ەلىمىزدىڭ باس پروكۋرورى بولىپ تاعايىندالدى.

ماقسۇت سۇلتانۇلىنىڭ باس پروكۋرور بولىپ تاعايىندالۋى ەلىمىزدە جاڭادان دەربەس تەرگەۋ ورگانىنىڭ اشىلعان تاريحي كەزەڭىمەن ساي كەلدى. جۇمىس بارىسىندا، كوپتەگەن پروكۋرورلاردىڭ قاۋلى-قارارلارى زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىندىگى بايقالدى. كادر ماسەلەسىنە كوپ كوڭىل بولگەن ول بىرنەشە بىلىكتى جاس پروكۋرورلاردى، جاۋاپتى قىزمەتكە تاعايىندادى. ونىڭ ىشىندە كەيىندە باس پروكۋرور بولعان ا.ك. داۋىلباەۆ، قازىرگى جوعارعى سوتتىڭ توراعاسى ج.ك. اسانوۆ، باس پروكۋروردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ب.ن. اسىلبەكوۆ، اكادەميا باستىعى ە.س. مەرزادينوۆ ت.ب. كوپتەگەن پروكۋرورلار بار ەدى. ماقسۇت سۇلتانۇلى «پروكۋرور تەك مەملەكەتتىڭ مۇددەسىن عانا ەمەس، ازاماتتاردىڭ دا مۇددەسىن قورعاۋ كەرەك» دەگەن زاڭ تالابىنا ءمان بەردى.

جوعارعى سوت توراعاسى بولىپ تاعايىندالعان ماقسۇت نارىكباەۆ سوتتاردىڭ كاسىپكەرلىك بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدان باستاپ، تاعايىندالاتىن جازانىڭ جاسالعان قىلمىسقا ساي بولۋىن، باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن شەكتەۋلى جەڭىلدەتۋ قاجەتتىلىگىن تالاپ ەتتى. دۇنيەجۇزىلىك تاجىريبەگە ساي بۇل باستاماسى قازىرگى ەلىمىزدەگى جاڭا سوت جۇيەسىنىڭ نەگىزدەرىنە تۋرا كەلىپ وتىر.

جوعارعى سوتتان كەيىن ماقسۇت سۇلتانۇلىنىڭ قىزمەت جولى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىمەن تىعىز بايلانىستى بولدى. ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى، كورنەكتى عالىم، ۇلاعاتتى ۇستازدىڭ باستاماسىمەن ەلوردانىڭ سول جاعالاۋىندا زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاڭا وقۋ عيماراتى بوي كوتەردى. 2008 جىلعى 2 شىلدەدە سالتاناتتى تۇساۋكەسەرى ءوتىپ، ساباق قىركۇيەك ايىندا باستالدى. ەلىمىزدىڭ الدىڭعى قاتارلى زاڭگەرلىك جوعارى وقۋ ورنىنىڭ باسشىسى رەتىندە ول ءبىلىم ورداسىنىڭ قالىپتاسۋىنا، زاماناۋي مامانداردى دايارلاۋعا كوپ كۇش سالدى. قازىرگى كۇنى وقۋ ورنىنا ماقسۇت سۇلتانۇلىنىڭ ەسىمى بەرىلگەن. ۋنيۆەرسيتەت مىڭداعان ستۋدەنتتەردىڭ التىن ۇياسىنا اينالىپ، رەسپۋبليكامىزعا تانىمال قۇقىقتانۋشىلاردى تاربيەلەپ شىعاردى. بۇگىندە م.س. نارىكباەۆ اتىنداعى كازگيۋۋ ۋنيۆەرسيتەتى قۇقىقتانۋ عانا ەمەس، ەكونوميكا جانە گۋمانيتارلىق سالالاردىڭ ماماندارىن دايارلايتىن الدىڭعى قاتارلى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. شاكىرتتەرى تاعىلىمى مول ۇستازىنىڭ «كازگيۋۋ مەنىڭ ءومىرىم» دەگەن جۇرەكجاردى ءسوزىن زور ىلتيپاتپەن ەسكە الادى. قادىرلى اكەنىڭ دارا جولىن نارىكباەۆ تالعات ماقسۇتۇلى جالعاستىرىپ كەلە جاتىر. قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ ىسىنە بىرقاتار جاڭالىقتار ەنگىزگەن كورنەكتى مامان اكە اماناتىنا بەرىك.

پروفەسسور م. نارىكباەۆتىڭ ءبىلىم سالاسى مەن قۇقىقتىق جۇيەدە عانا ەمەس، عىلىمي ورتادا جانە قوعام ومىرىندە دە سىڭىرگەن ەڭبەگى وراسان. 2001 جىلى «قۇقىقتىق قازاقستان ءۇشىن» اتتى قوعامدىق بىرلەستىگىن قۇرعانى بەلگىلى. بىرلەستىك حالىقتىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن ايقىندايتىن، ازاماتتىق قوعامدى قالىپتاستىرۋعا نەگىزدەلگەن ۇلكەن جوباعا اينالدى.

ماقسۇت سۇلتانۇلىنىڭ ادامگەرشىلىك، باۋىرماشىلدىق قاسيەتتەرى ايىرىقشا قۇرمەتتەۋگە لايىق ەدى… ماكەڭ ءوزى ءبىلىمدى بولا تۇرا باسقالاردى دا بىلىمگە تالپىنسا ەكەن دەپ ويلايتىن. ول جاستارعا ءبىلىم بەرۋدى، ونىڭ ىشىندە بولاشاق زاڭگەرلەردى دايىنداۋدى وزىنە ماقسات ەتىپ قويدى. 2000 جىلدارى الماتىداعى زاڭ اكادەمياسىنا ۇلتىمىزدىڭ زاڭعار عالىمدارىن توپتاستىرىپ، وقۋ جۇيەسىن جاڭا تالاپتارعا ساي جۇرگىزە ءبىلدى. ەرەن ەڭبەكتىڭ ورتاسىندا بولعان س. زيمانوۆ، س. سارتاەۆ، ە. جاكيشەۆ، ا. مينداكۋلوۆ، تاعى دا باسقا زاڭگەرلەردى قۇرمەتپەن ايتا الامىز.

ويى دا، بويى دا تەڭ اسىل ازامات سپورتتى وتە جاقسى كوردى. 1990 جىلدارى شىمبۇلاقتا تاۋ شاڭعىسىن تەبەتىن قازاقتار نەكەن-ساياق ەدى. وسى كەرەمەت سپورتتىڭ ءبىزدىڭ جەرىمىزدە نەگىزىن سالعان ەلباسىمىز بەن ماقسۇت دەپ ايتسام قاتەلىك جوق. كەيىندە بۇل سپورت تۇرىنە قازاقتان شىققان العاش عارىشكەر توقتار اۋباكىروۆ قوسىلدى. بۇگىندە شىمبۇلاق ۇلت ماقتانىشى عانا ەمەس، دۇنيە جۇزىنە بەلگىلى دەمالىس ورنى.

ماقسۇت سۇلتانۇلىنىڭ مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن ەرەكشە جاناشىرلىعى ءوز الدىنا ءبىر توبە. ۇلتىن سۇيگەن ءاربىر جان ونى ەرەكشە ىقىلاسپەن ەسكە الادى. وسى ورايدا قازاقتىڭ حالىق اندەرىنە دەگەن ماحابباتىن ايتپاۋ كەتۋ جاراماس. ونەردى جان-جۇرەگىمەن سۇيگەن اقجۇرەك ازامات ءان دەگەندە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن. «اياعىما كيگەنىم بىلعارى ەتىك ساۋلەم-اي، تابانىمنان بارادى ىزعار ءوتىپ ساۋلەم-اي» دەپ قولىنا بايانىن الىپ اندەتكەندە ۇلى دالا ۇيىپ تىڭدايتىن.

ماقسۇتتىڭ شاڭىراعىندا داستارقانداس بولعان قازاقتىڭ بۇلبۇلى بيبىگۇل تولەگەنوۆا: «ماقسۇتتىڭ ولەڭ ايتقانىنان ەلىنە دەگەن شەكسىز ماحابباتىن كورەم، ول ناعىز ازامات ەدى» دەپ ەسكە الادى.

ماكەڭنىڭ بويىنداعى وتانسۇيگىشتىك قاسيەتى بولەك اڭگىمە. 2010 جىلى استانا قالاسىندا ءتورت مىڭنان استام حالىقتى جيناپ وتكىزگەن «بيلەيىك بىرگە، قاراجورعا» اتتى ۇلتتىق، پاتريوتتىق اكتسياسىن جۇرت ءالى كۇنگە ۇمىتقان جوق. ءوزىنىڭ ايتقانى بويىنشا: «ءبىز بۇگىندە قازاق جەرىندە، تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىندە كۇن كەشىپ، العا جىلجۋ ۇستىندەمىز. وسىعان سايكەس، ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ جۇرەگىندە پاتريوتتىق سەزىم بولۋى كەرەك. قاراجورعا بيىندە قازاق ۇلتىنىڭ رۋحىن وياتاتىن، قۋات بەرەتىن اۋەندى كۇش بار»، – دەگەن ەدى ۇلاعاتتى ۇستاز ماقسۇت نارىكباەۆ.

ارىپتەستەرى، دوستارى، جاقىندارى، تۋىستارى مەن ستۋدەنتتەرىنىڭ ەسىندە م. نارىكباەۆ ابىرويلى، جانى تازا، ناعىز پاتريوت، ءوز ىسىنە ادال تۇلعا رەتىندە قالدى. جاڭاشىل ارىپتەسىمىزدىڭ جارقىن بەينەسى ءبىزدىڭ ەسىمىزدە ماڭگى ساقتالادى.

 

سەمبين بولات اجاقايۇلى،

3-دارەجەلى مەملەكەتتىك

ادىلەت كەڭەسشىسى

وتكەنى ەرەن، كەلەشەگى كەنەن ەركىن/(تاريحي-تانىمدىق كىتاپ)

/ق. انداس/ تالدىقورعان. «وفسەت» باسپاحاناسى، 2023. – 320 بەت

ISBN 978-6017646-45-5

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 17
«Аққу ағай» атанған ұлағатты ұстаз
تۇلعا تانۋ

«اققۋ اعاي» اتانعان ۇلاعاتتى ۇستاز

August 24, 2026
Төккен тердің қадірі
تۇلعا تانۋ

توككەن تەردىڭ قادىرى

June 11, 2026
Ұстаз ананың хаты
تۇلعا تانۋ

ۇستاز انانىڭ حاتى

June 3, 2026
Тағылымды тағдыр
تۇلعا تانۋ

تاعىلىمدى تاعدىر

May 15, 2026
«Апа, сен болмасаң»
تۇلعا تانۋ

«اپا، سەن بولماساڭ»

May 12, 2026
Бегзат өмір
تۇلعا تانۋ

بەگزات ءومىر

May 5, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz