Ár dáuirdiń tumysynan tabiǵaty bólek, zańǵar perzentteri bolady. Tuǵan jeriniń laiyqty úly bola bilgen sayasat jáne qoǵam qairatkeri, kórnekti zańger, úlaǵatty ústaz Maqsút Nárikbaev jaily esteligimmen bóliskeli otyrmyn. Nárikbaev Maqsút Súltanúly egemen Qazaqstan tarihynda ózindik orny qalar beldi túlǵalardyń biri boldy. Maqsút Súltanúly óziniń sanaly ǵúmyrynda Elbasynyń senimdi serigine ainalyp, memlekettiligimizdiń túǵyrly boluyna zańger retinde, qairatker retinde ólsheusiz eńbek sińirdi.
Maqsút Súltanúly ónegeli ómirin, tereń bilimin, qaitalanbas daryny men shyǵarmashylyq shabytyn eline adal qyzmet etuge arnaǵan túlǵa. Oǵan táuelsiz Qazaqstanda sot júiesiniń qalyptasuyna, zańnamanyń júzege asyryluyna, zań ǵylymdary men qúqyq qoldanu tájiribesin reformalauǵa qosqan eńbegi kuá. Kásibi jolyn qarapaiym tergeushiden bastaǵan Maqsút Súltanúly eńbekqor ári jańashyl azamat edi. Táuelsizdiktiń alǵashqy jyldary sot júiesin qalyptastyru salasyna sińirgen eńbegi bir tóbe.
1994-96 jyldary birqatar zańdardyń qabyldanuyna tikelei ózi bas bolyp aralasty. 1995 jyly qazan aiynda Memleket basshysynyń Jarlyǵymen elimizdiń Bas prokurory bolyp taǵaiyndaldy.
Maqsút Súltanúlynyń Bas prokuror bolyp taǵaiyndaluy elimizde jańadan derbes tergeu organynyń ashylǵan tarihi kezeńimen sai keldi. Júmys barysynda, kóptegen prokurorlardyń qauly-qararlary zańnyń talaptaryna sáikes kelmeitindigi baiqaldy. Kadr máselesine kóp kóńil bólgen ol birneshe bilikti jas prokurorlardy, jauapty qyzmetke taǵaiyndady. Onyń ishinde keiinde Bas prokuror bolǵan A.K. Dauylbaev, qazirgi Joǵarǵy Sottyń tóraǵasy J.K. Asanov, Bas prokurordyń birinshi orynbasary B.N. Asylbekov, Akademiya bastyǵy E.S. Merzadinov t.b. kóptegen prokurorlar bar edi. Maqsút Súltanúly «Prokuror tek memlekettiń múddesin ǵana emes, azamattardyń da múddesin qorǵau kerek» degen zań talabyna mán berdi.
Joǵarǵy Sot tóraǵasy bolyp taǵaiyndalǵan Maqsút Nárikbaev sottardyń kásipkerlik biliktiligin arttyrudan bastap, taǵaiyndalatyn jazanyń jasalǵan qylmysqa sai boluyn, bas bostandyǵynan aiyru jazasyn shekteuli jeńildetu qajettiligin talap etti. Dúniejúzilik tájiribege sai búl bastamasy qazirgi elimizdegi jańa sot júiesiniń negizderine tura kelip otyr.
Joǵarǵy Sottan keiin Maqsút Súltanúlynyń qyzmet joly bilim beru júiesimen tyǵyz bailanysty boldy. Bilim beru isiniń úiymdastyrushysy, kórnekti ǵalym, úlaǵatty ústazdyń bastamasymen elordanyń sol jaǵalauynda zań universitetiniń jańa oqu ǵimaraty boi kóterdi. 2008 jylǵy 2 shildede saltanatty túsaukeseri ótip, sabaq qyrkúiek aiynda bastaldy. Elimizdiń aldyńǵy qatarly zańgerlik joǵary oqu ornynyń basshysy retinde ol bilim ordasynyń qalyptasuyna, zamanaui mamandardy dayarlauǵa kóp kúsh saldy. Qazirgi kúni oqu ornyna Maqsút Súltanúlynyń esimi berilgen. Universitet myńdaǵan studentterdiń altyn úyasyna ainalyp, respublikamyzǵa tanymal qúqyqtanushylardy tárbielep shyǵardy. Búginde M.S. Nárikbaev atyndaǵy KAZGYUU universiteti qúqyqtanu ǵana emes, ekonomika jáne gumanitarlyq salalardyń mamandaryn dayarlaityn aldyńǵy qatarly oqu oryndarynyń biri. SHákirtteri taǵylymy mol ústazynyń «KAZGYUU meniń ómirim» degen júrekjardy sózin zor iltipatpen eske alady. Qadirli ákeniń dara jolyn Nárikbaev Talǵat Maqsútúly jalǵastyryp kele jatyr. Qazaqstannyń bilim beru isine birqatar jańalyqtar engizgen kórnekti maman áke amanatyna berik.
Professor M. Nárikbaevtyń bilim salasy men qúqyqtyq júiede ǵana emes, ǵylymi ortada jáne qoǵam ómirinde de sińirgen eńbegi orasan. 2001 jyly «Qúqyqtyq Qazaqstan úshin» atty qoǵamdyq birlestigin qúrǵany belgili. Birlestik halyqtyń qúqyqtyq mártebesin aiqyndaityn, azamattyq qoǵamdy qalyptastyruǵa negizdelgen úlken jobaǵa ainaldy.
Maqsút Súltanúlynyń adamgershilik, bauyrmashyldyq qasietteri aiyryqsha qúrmetteuge laiyq edi… Mákeń ózi bilimdi bola túra basqalardy da bilimge talpynsa eken dep oilaityn. Ol jastarǵa bilim berudi, onyń ishinde bolashaq zańgerlerdi daiyndaudy ózine maqsat etip qoidy. 2000 jyldary Almatydaǵy Zań akademiyasyna últymyzdyń zańǵar ǵalymdaryn toptastyryp, oqu júiesin jańa talaptarǵa sai júrgize bildi. Eren eńbektiń ortasynda bolǵan S. Zimanov, S. Sartaev, E. Jakishev, A. Mindakulov, taǵy da basqa zańgerlerdi qúrmetpen aita alamyz.
Oiy da, boiy da teń asyl azamat sportty óte jaqsy kórdi. 1990 jyldary SHymbúlaqta tau shańǵysyn tebetin qazaqtar neken-sayaq edi. Osy keremet sporttyń bizdiń jerimizde negizin salǵan Elbasymyz ben Maqsút dep aitsam qatelik joq. Keiinde búl sport túrine qazaqtan shyqqan alǵash ǵaryshker Toqtar Áubákirov qosyldy. Búginde SHymbúlaq últ maqtanyshy ǵana emes, dúnie júzine belgili demalys orny.
Maqsút Súltanúlynyń memlekettik tilge degen erekshe janashyrlyǵy óz aldyna bir tóbe. Últyn súigen árbir jan ony erekshe yqylaspen eske alady. Osy oraida qazaqtyń halyq ánderine degen mahabbatyn aitpau ketu jaramas. Ónerdi jan-júregimen súigen aqjúrek azamat án degende ishken asyn jerge qoyatyn. «Ayaǵyma kigenim bylǵary etik sáulem-ai, tabanymnan barady yzǵar ótip sáulem-ai» dep qolyna bayanyn alyp ándetkende Úly Dala úiyp tyńdaityn.
Maqsúttyń shańyraǵynda dastarqandas bolǵan qazaqtyń búlbúly Bibigúl Tólegenova: «Maqsúttyń óleń aitqanynan eline degen sheksiz mahabbatyn kórem, ol naǵyz azamat edi» dep eske alady.
Mákeńniń boiyndaǵy otansúigishtik qasieti bólek áńgime. 2010 jyly Astana qalasynda tórt myńnan astam halyqty jinap ótkizgen «Bileiik birge, Qarajorǵa» atty últtyq, patriottyq aktsiyasyn júrt áli kúnge úmytqan joq. Óziniń aitqany boiynsha: «Biz búginde qazaq jerinde, táuelsiz Qazaqstan memleketinde kún keship, alǵa jylju ústindemiz. Osyǵan sáikes, árbir qazaqstandyqtyń júreginde patriottyq sezim boluy kerek. Qarajorǵa biinde qazaq últynyń ruhyn oyatatyn, quat beretin áuendi kúsh bar», – degen edi úlaǵatty ústaz Maqsút Nárikbaev.
Áriptesteri, dostary, jaqyndary, tuystary men studentteriniń esinde M. Nárikbaev abyroily, jany taza, naǵyz patriot, óz isine adal túlǵa retinde qaldy. Jańashyl áriptesimizdiń jarqyn beinesi bizdiń esimizde máńgi saqtalady.
SEMBIN Bolat Ajaqaiúly,
3-dárejeli memlekettik
ádilet keńesshisi
ÓTKENI EREN, KELESHEGI KENEN ERKIN/(Tarihi-tanymdyq kitap)
/Q. Andas/ Taldyqorǵan. «Ofset» baspahanasy, 2023. – 320 bet
ISBN 978-6017646-45-5











