12 مامىر – الاش قوزعالىسىنىڭ كورنەكتى قايراتكەرى، قازاقتان شىققان العاشقى تەمىر جول ينجەنەرى، تاريحشى، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مۇحامەدجان تىنىشبايۇلىنىڭ تۋعان كۇنى.
وسى اتاۋلى كۇنگە وراي م. تىنىشبايۇلى اتىنداعى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى مەن «مۇحامەدجان تىنىشبايۇلى مۇراسى» قورىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «مۇحامەدجان تىنىشبايۇلى جانە الاش مەملەكەتى: ۇلتتىق قازىنا مەن تاريحي مۇرا» اتتى جيىن ءوتتى. وعان تاريحشىلار، ولكەتانۋشىلار، زيالى قاۋىم وكىلدەرى، تالدىقورعان قالاسىنداعى ورتا مەكتەپ مۇعالىمدەرى، ءىلياس جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بىلىمگەرلەرى قاتىستى.
باسقوسۋدا حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى جومارت يگىمان، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى كۇلىمكوز سانتاەۆا، جۋرناليست، «جەتىسۋ ولكەتانۋشىلار ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى قاجەت انداس مازمۇندى بايانداما جاسادى. ولار مۇحامەدجان تىنىشبايۇلىنىڭ ۇلت مۇراتى جولىنداعى ەلەۋلى ەڭبەكتەرىنە، الاش يدەياسىنا ادالدىعىنا، قازاق جەرىنىڭ تۇتاستىعى مەن ەل بولاشاعى جولىنداعى ازاماتتىق ۇستانىمىنا كەڭىنەن توقتالدى.
قاجەت انداس ءوز بايانداماسىندا مۇحامەدجان تىنىشبايۇلى مۇراسىنىڭ ءوزىنىڭ شىعارماشىلىق جانە زەرتتەۋشىلىك جولىنا تيگىزگەن ىقپالى تۋرالى ايتتى. ول «جەرۇيىق مەكەن»، «قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ جامپوزى»، «شالعاي اۋىل شىراعى»، «ۇلى دالا شەجىرەسى»، «جەتىسۋ ءوڭىرىنىڭ قۋعىن-سۇرگىن قاسىرەتى»، سونداي-اق قازاقشا-ورىسشا جارىق كورگەن «1916 جىلعى كوتەرىلىستىڭ باسپاسوزدەگى كورىنىسى» ەڭبەكتەرىن جازۋ بارىسىندا الاش قايراتكەرىنىڭ تاريحي مۇراسى باعىت-باعدار بولعانىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار، ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋ جونىندەگى كوميسسيا قۇرامىندا زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزگەن كەزدە دە مۇحامەدجان تىنىشبايۇلى ەڭبەكتەرىنىڭ ىقپالى ەرەكشە بولعانىن جەتكىزدى. بايانداما بارىسىندا اباي وبلىستىق مەملەكەتتىك ارحيۆىندە ساقتالعان «سارىارقا» گازەتىندەگى مۇحامەدجان تىنىشبايۇلىنا قاتىستى مۇراعاتتىق دەرەكتەردى تانىستىردى. سونداي-اق، جەتىسۋ وبلىستىق تاريحي-مادەني مۇرانى قورعاۋ ورتالىعى، م. تىنىشبايۇلى اتىنداعى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى، سارقان اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى جانە «جەتىسۋ» ولكەتانۋشىلار ورتالىعى قوعامدىق بىرلەستىگى بىرلەسە وتىرىپ، قايراتكەر تۋعان وڭىردەگى تاريحي ەسكەرتكىشتەر مەن قاسيەتتى نىسانداردى تىزىمگە الىپ، ولاردىڭ تاريحىن تۇگەندەۋ جۇمىسىن قولعا الۋ تۋرالى ۇسىنىس ءبىلدىردى.
جيىندا الاش قايراتكەرىنىڭ نەمەرەسى ەلەنا ەسكەندىرقىزى تىنىشباەۆا ءسوز سويلەپ، اۋلەت جادىندا ساقتالعان ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. مۇنداي دەرەكتەر تاريحي تۇلعانىڭ قوعامدىق قىزمەتىمەن قاتار، ادامي بولمىسىن، وتباسىلىق تاربيەسىن، ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭىرەك تانۋعا مۇمكىندىك بەردى. «مۇحامەدجان تىنىشباەۆ مۇراسى» قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى، كاسىپكەر سايات ەسىمحانوۆ، جەتىسۋ وبلىستىق م. تىنىشباەۆ قورىنىڭ توراعاسى، ءىلياس جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى بولات مولدابەكوۆ، مۋزەي ارداگەرى تولەۋحان بيتيمبيەۆ تاعىلىمى مول ەستەلىكتەرىن ايتىپ، تاريحي دەرەكتەرگە توقتالدى. ولار تۇلعانىڭ مۇراسىن زەرتتەۋ، ساقتاۋ جانە كەيىنگى ۇرپاققا جەتكىزۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
جيىن سوڭىندا قاتىسۋشىلار مۇحامەدجان تىنىشبايۇلىنىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ، عىلىمي مۇراسىن جۇيەلى زەرتتەۋ، جاستار اراسىندا الاش قايراتكەرلەرىنىڭ ءومىرى مەن ەڭبەگىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
ۇلت تاريحىن ۇلىقتاعان بۇل باسقوسۋ وتكەندى ەسكە الۋمەن عانا شەكتەلمەي، ەلدىك سانانى جاڭعىرتاتىن، جاس ۇرپاققا تاعىلىم بەرەتىن ماڭىزدى رۋحاني شارا بولدى.
«Q-Andas» اقپارات اگەنتتىگى
