جازيرالى جاركەنت ءوڭىرى شەكارا بويىندا ورنالاسقاندىقتان بۇل ايماقتا قۋعىن-سۇرگىن كورمەگەن وتباسى، اشارشىلىق ءدامىن تاتپاعان اۋلەت كەم دە كەم. سونداي جانداردىڭ ءبىرى – ۇركىمباەۆ مۇحامەدحان اعامىزدىڭ اتالارى.
ۇركىمباەۆ مۇحامەدحان مۇقاشۇلى قحر-دىڭ شيپاڭزى ەلدى مەكەنىندە 1941 جىلى 4-مامىردا دۇنيەگە كەلگەن. زەينەتكەر. قىتايعا قارايتىن شەكارادان قورعاس وزەنىنەن وتكەن جەردەگى قورعاس اۋىلىنداعى مەكتەپتە توتە جازۋمەن وقىپ، 7 سىنىپتىق ءبىلىم العان. 1957 جىلى تۋعان جەرگە ورالعان. اسكەر قاتارىنا الىنىپ، 3 جىلداي چەليابينسكىدەگى اۆياتسيالىق سالادا ازاماتتىق بورىشىن وتەپ، 1968 جىلى اۋىلعا ورالعان. سول جىلداردان باستاپ «كراسنىي ۆوستوك» كولحوزىندا قويشى بولعان. كوپتەگەن ماراپاتتارعا يە بولىپ زەينەتكە شىققان. 2008 جىلى قاجىلىققا بارىپ كەلگەن. المالى اۋىلىنداعى مەشىتتە كوپ جىل يمام بولدى. زوبالاڭ جىلداردىڭ زورلىعىن باسىنان وتكەرگەن اۋلەتتىڭ بۇگىنگى ۇزىگى – مۇحامەدحان مۇقاشۇلى اعامىزدان كەزىندە اكەلەرى ايتىپ وتىراتىن ەسكى دە ەستى اڭگىمەنى گازەت وقىرماندارى ءۇشىن ارنايى بايانداپ بەرۋدى وتىنگەن ەدىك.
«ءبىزدىڭ اتالارىمىز وسى اۋدانداعى تاۋدىڭ اراسىنداعى جاقسى جەردىڭ ءبىرى – بۇرقان اۋىلىندا وتىرادى ەكەن. رۋىمىز سۋاننىڭ ىشىندە ەلتىندى باتىردىڭ تۋعان بالاسى مولاقتان تارايتىن اتالى ەل. اكەم مۇقاش 1910 جىلى تۋىلعان كىسى. وزدەرى دە سول كەزدەردەگى اۋقاتتى، باي ادامداردىڭ ساناتىندا بولىپتى. 1916 جىلى پاتشا وكىمەتى سوعىسقا قازاقتان سولدات الامىز دەپ، حالىق بالالارىن سوعىسقا جىبەرمەيمىز دەگەن دۇربەلەڭ باستالعاندا ءبىزدىڭ ءۇي دە تۋعان-تۋىستارىمەن، اعايىندارىمەن ءتۇپ كوتەرىلىپ ارجاققا – قىتاي جەرىنە ءوتىپ كەتىپتى. ەكى-ءۇش جىلداي سوندا تۇرىپتى. «كەڭەس وكىمەتى ورناپتى، ەل تىنىشتالىپتى» دەگەن سىبىس شىققان سوڭ ول جەردە تۇراقتاي الماي، 1918 جىلى قايتادان مال-جانىن ايداپ تاۋ ىشىندەگى شۇڭقىربۇلاق جاقتان شەكاراداعى قورعاس وزەنى ارقىلى ءوتىپ ەلگە ورالىپتى. شەكارا ماڭىنا توقتاماي، بۇرىنعى وزدەرى ۇيرەنگەن بۇرقانداعى قونىسىنا بارماق بولىپ ۇسەك وزەنىنە قاراي بەت تۇزەيدى. باياعى جۇرتتارىنا ورنالاسىپ، كوشپەي قالعان اعايىندارىمەن، تۋعان جەرمەن تابىسىپتى. ازداپ ەستەرىن جيىپ، وزدەرىنە-وزدەرى كەلە باستاپتى. اكەم سول بۇرحاندا اشىلعان مەكتەپكە بارىپ وقىماق بولعانىندا باي-قۇلاقتىڭ بالاسى دەپ جولاتپاي قويىپتى. سودان رەتىن تاۋىپ جاركەنتكە بارىپ مۇعالىمدىك كۋرستا وقىپتى.
1925 جىلدارى العاشقى كىشى كامپەسكە جۇرگەندە ءبىزدىڭ ءۇيدى باي ادامداردىڭ قاتارىنا ساناپ، قولدارىنداعى مالدارىن تارتىپ الىپ وزدەرىن باسقا وتباسىلارمەن قوسىپ ۇسەكتىڭ كۇنباتىس جاعىنا – سۋاننىڭ توقارىستان رۋىنىڭ اراسىنا جەر اۋدارىپ وتكىزىپ تاستايدى. قانشا دەگەنمەن دە ءبىر تۋعان باۋىرلارى ەمەس پە، قيىنشىلىققا ۇشىراپ ارالارىنا كوشىپ كەلگەن بۇلارعا مىرزاگەلدى رۋىنىڭ اقساقالدارى جيىلىپ، اقىلداسىپ جەكجات دەپ كومەك جاساپ، الدارىنا 20 قۇلىندى بيە، 300-دەي ۇساق مال – قوي-ەشكى جيىپ بەرگەن ەكەن. ول جاقتا تىنىشتىقپەن 3 جىل تۇرادى. كەيىن تۇرمىسى جاقسارىپ، مالى كوبەيىپ، جىلقىسى 70-كە، قويى مىڭعا جۋىق بولعاندا ءبىزدى ەندى وكىمەت مازالاي قويماس دەگەندەي ۇسەك وزەنىنەن بەرى شىعىسقا قاراي ءوتىپ، بۇرقانداعى كونە قونىستارىنا – اعايىن-تۋعاندارىنىڭ ورتاسىنا قايتا كوشىپ كەلەدى. قولدارىنداعى مالىن اعايىندارىمەن بولىسە وتىرىپ شارۋاسىن جۇرگىزەدى. سوندا توڭىرەگىندە وتىرعان قۇدايبەردى رۋىنىڭ ادامدارىنىڭ ءبىرى بۇلاردىڭ مالىنىڭ بارلىعىن ايتىپ، ەل-جۇرتپەن شاقىرىسىپ، بولىسە ءدام تاتىسىپ جۇرگەن قوناقجايلىلىعىن بايقاپ، اجەمىزگە بىلاي دەپتى. «باقتى ءسىزدىڭ ماڭدايىڭىزعا بەرگەن ەكەن، ءبىزدىڭ تاڭدايىمىزعا ءتيىپ قالدى» دەپ ءدام-تۇزىن تاتىپ جۇرگەنىن مەڭزەپتى. بۇرقاندا بۇرىن ورىستار كوپ بولعان. سولاردىڭ اراسىنداعى ءبىر ورىستىڭ قازدىرعان «كادۋشكيننىڭ توعانى» دەپ اتالاتىن توعان بولىپتى. وكىمەت قايتا-قايتا سالىق جيناپ، ەل ءىشى نارازى بولىپ تىنىشسىزدانا باستاعاننان كەيىن الگى ورىس ونى تاستاپ كەتىپ قالىپتى. تاستاعان توعاندى اتامىز ەل-جۇرتتىڭ باسىن قوسىپ جيناپ، جوندەتىپ ءبىراز جىل ەگىن سالدىرتىپتى. ادام بولعاسىن تىرشىلىگىن توقتاتا ما، العاشقى جىلدارى ەرتە قيمىلداپ ەگىن سالعانىمەن ءوندىرتىپ جاقسى ءونىم بەرە قويماپتى. اۋىلداعى اعايىنعا جەتپەگەننەن سوڭ المالىنىڭ جەرى ەگىن ەگۋگە قولايلى جەر، استىق جاقسى شىعادى ەكەن دەپ ەستىپ، وسى جاقتان تۇيەمەن بيداي تاسىپ ەلگە جەتكىزەتىنبىز دەيتىن اكەم. سونداي كەزدەردىڭ بىرىندە باۋىرى مۇحتاردىڭ جاعىنا قارا سۇيەل دەگەن جارا شىقتى. ايتەۋىر ەمدەپ-دومداپ جازىپ الدىق دەيتىن.
بۇرقان اۋىلىندا تۇرعان كەزدەرىندە وكىمەت سالىقتى شامادان تىس – ەلدىڭ تولەۋگە شاماسى كەلمەيتىندەي مەجەگە كوبەيتىپتى. بەلسەندىلەر كەلىپ بەس جىلدىق سالىقتى بىراق تولەيسىڭدەر دەپ، ءۇي باسىنا ءجۇن بەرەسىڭ، بيداي قۇياسىن دەپ بار اۋىرپالىقتى ۇيگەن. استىق سالىعىن ورىنداي الماعان سوڭ اكەم مۇقاش قورعاستا ىستەپ جۇرگەن باۋىرى ماديگە بارادى. مۇعالىمدىك كۋرستى تامامداعان ساۋاتتى بولعان سوڭ قورعاستاعى باستىق قاسىنا الىپ، «سەن ساۋاتىڭ بار جىگىت ەكەنسىڭ، ءبىراز قۇجاتتاردى تولتىرىپ بەر» دەپ جۇمىس تاپسىرىپ قويادى. جاعدايىن بايقاعان اكەم ءبىراز قاعاز جازۋ جۇمىسىن ىستەپ ءجۇرىپ 2 توننا بيداي وتكىزدى دەپ ەكى قاعازعا ەكى ءمور باسىپ الىپتى، بىراق قورىققانىنان ءوزى قىتايعا قاشىپ كەتەدى.
ۇركىمباي ەكى ايەل العان كىسى ەكەن. ولاردان ءتورت ۇل، تاعى باسقا قىزدار تاراپتى. ومار، اۋباكىر، شاكىرجان، وسپان – ءبارى بىرگە تۋعان، ارا جىگى اجىراماي جۇرەتىن باۋىرلار بولاتىن. بىراق ارقايسىسى شارۋا مالىنىڭ جايىنا قاراي تاۋ بوكتەرىندەگى ساي-سالانى جايلاپ، قىستاپ جۇرەتىن. بايلار دەپ اۋقاتتىلارعا قىرعىيداي تيگەن قاتال زامان تۋىپ كەلە جاتىپتى. سونداي كەزدىڭ ءبىرى بولۋ كەرەك، قىستىڭ كۇنى سالىقتى كۇشتەپ جيناۋشى وترياد شىعىپ شەجىن وزەنىنىڭ قاتارىنداعى نارىننىڭ سايىندا ءتۇتىن سالىعىن ۋاقىتىلى تولەمەدىڭ دەپ باۋىرلارى وماردى اتىپ كەتەدى. وترياد كەتكەننەن كەيىن بۇل سۇمدىقتى ەستىپ بارعان تۋىستارىمىز قالىڭ قار، جەر توڭ بولعاسىن ءارى قۇرال-سايمان دا تاپشى، باۋىرلارىن جەرلەي الماي، سۇيەگىن قىستاي ساقتاپ، كوكتەمدە بىراق جەرلەپتى. ال ەندى وسپان اعامىز جىڭعىلدىدا (جاركەنت قالاسىنىڭ سولتۇستىگىندەگى، قازىرگى پولكتىڭ پوليگونى) قوي باعىپ ءجۇرىپ گرانات تاۋىپ العان ەكەن، بايقاۋسىزدا گراناتا جارىلىپ، وسپاننىڭ ءبىر اياعىن جۇلىپ كەتىپ كەم بولىپ قالىپتى.
ەلگە شىققان سالىق جيناۋشىلار «ەلتاي ەرنازار قازاقستان بەس جىلدىق سالىقتى ءبىر-اق جىلدا جينايمىز دەدى، سوندىقتان دا وكىمەت بەرگەن تاپسىرمانى ورىنداۋىمىز كەرەك» دەپ قيمىلداپتى. كونبەگەن ەل قالماپتى. ءبارى جانىن ساقتاۋ ءۇشىن مالداي، استىقتاي بارىن بەرىپ، وزدەرى جوقشىلىقتان تۇرالاي باستاپتى. ءبىزدىڭ وتباسىمىز 1928 جىلعى ۇلكەن كامپەسكەلەۋگە قايتا ۇرىنادى. باي-قۇلاق دەپ اۋقاتتى ادامداردى كامپەسكەلەۋ باستالعاندا ەل تاعى ۇركىنشىلىككە ۇشىراعان. اتامىزدىڭ مىڭعا تارتا قويى، جۇزدەي جىلقىسى بولعان. ەندى بۇل جاقتا قالسا وكىمەتتىڭ تىگەرگە تۇياق قالدىرماي، مالدى تۇگەل جيناپ الىپ، بالا-شاعاسىن توزدىرىپ جىبەرەتىنىن بىلگەن ۇركىمباي اتامىز اۋلەتىن الىپ قىتاي جەرىنە ءبىرجولاتا ءوتىپ كەتىپتى.
تۋىستارىمىز، ايمان، جۇماقان دەگەن اپكەلەرىمىز شەكارادان وتەردە شەكاراشىلاردىڭ قولىنا ىلىگەدى. ولارمەن بىرگە كەلە جاتقان قولاش اعامىز بىرنارسە ەتىپ سىتىلىپ شىعىپ ارعى بەتكە وتەدى. ايمان اپكەمىزدى الەن اعامىز الىپ وتپەك بولعاندا ول دا كوزگە ءتۇسىپ قالىپ، قورعاستا ىستەپ جۇرگەن ءمادي دەگەن باۋىرىنىڭ قولىنا تاستاپ كەتىپتى. ءماديدىڭ (مەڭلىباەۆ ءمادي 1937 جىلى «حالىق جاۋى» رەتىندە ۇستالىپ، اسكەري تريبۋنالدىڭ ۇكىمىمەن 10 ج.باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان) قولىندا جۇرگەن ايمان قورعاس وتريادىندا ىستەپ جۇرگەن قۇسايىن دەگەن جىگىتكە تۇرمىسقا شىعىپتى. سول جىگىت ايمانمەن وتاسىپ 10 جىل بىرگە تۇرعان ەكەن، سوعىس باستالعاندا مايدانعا الىنىپ، سودان حابارسىز كەتىپتى. ودان ەكى ۇل بالا قالىپتى، ولار ورىسشا وقىپتى، ىشكەرتىندە تۇرادى ەكەن دەپ ەستىدىك. كەيىن ىزدەستىرىپ تاپپادىق. «كوپ تۋىستاردى توزدىرىپ جىبەردى عوي» دەيتىن اكەم.
ۇركىمباي اتامىزدىڭ اۋلەتى قىتاي جەرىنە ءوتىپ بارعاندا ەشكىمنەن كومەك كورمەگەن. شەكارا كۇزەتكەن شەرىكتەر شەكارادان ارى-بەرى وتكەن كەزدە ۇستاسا كيىم-كەشەك قانا الىپ، جىبەرە سالاتىن دەيدى. قىتايعا ءوتىپ بارعان جەرلەرىندە نەگىزىنەن قىزايلار، الباندار، سۋاندار، جالايىرلار ارالاس تۇرىپتى. العاشقى كەزدە قىتايعا بارعان مۇقا بولىس بولىپتى. ەجەلدەن سول ايماقتى مەكەندەيتىندەردىڭ جاعدايى جاقسى كورىنەدى. وسى جاقتان مالسىز ءوتىپ بارعاندار سولارعا جالدانىپ، مالىن قاراعان. قىزايلار بۇرىننان سول جەردى جايلاپ جۇرگەن جەرلىك بولعان سوڭ كوبەيىپ، ءبىر بولىس ەل بولىپتى.
قىزىلداردان قۋعىن كورىپ، ىعىسىپ ءوتىپ بارعان سۋاننىڭ ساتايىنان شىققان مۇقا 20-شى جىلدارى سول جەردەگى قىزاي، البان، سۋان، جالايىرلارعا بولىس بولىپتى. بۇرىن بارعان، كەيىنگى وتكەن سۋاندارعا زاڭگى ەتىپ شوقپاردى (ساتاي رۋىنان) بەكىتپەك بولىپتى. مۇقانىڭ جانىندا جۇرەتىن مولاقتان شىققان قۋ ءتىلدى راحمانبەك: «ءاي، مۇقا بىزگە شوقپاردىڭ كەرەگى جوق، بىزگە شىبىق بولسا دا بولادى»، – دەپ ءوز تۋىسىڭنان باسقانى قوي دەگەندى ءبىلدىرىپتى. تۇسپال ءسوزدى تەز اڭعارعان مۇقا بولىس ءتۇسىنىپتى دە زاڭگى ەتىپ بولەك رۋىنان شىققان قوسجاندى سايلاعان. مۇقانى كەيىن جاركەنت تۇرمەسىنە اكەتىپ، اتىپ تاستادى دەپ ايتىپ وتىراتىن.
قىزايدان شىققان دارۋباي اقالاقشى تۋعان جەرلەرىن تاستاپ ار جاققا ازىپ-توزىپ ءوتىپ بارعان سۋاندارعا كوپ كومەك بەرىپتى. جان-جاعىنداعى اۋقاتتى ادامدارعا ساۋىن ايتىپ، مال جيناپ، جاعدايى ناشار، تۇرمىسى تومەن ادامدارعا قارايلاسىپتى. ايتسە دە ءبىراز ءۇيىمىز تالاي قيىندىققا تاپ بولىپتى. 1930-1935 جىلدارى بوراتالا جاققا جالدانىپ، مال باعىپ كەتكەن مۇقاجى اعامىز قايتىس بولىپ، اعايىندارىمىز قاقاعان ايازدا وعان جەتە الماپتى. ول جاقتاعىلار قىستا ءمايىتىن ءۇش اي بويى قوي قورانىڭ شەتىنە ساقتاپ وتىرىپتى. تۋىستارىمىز كوكتەمدە قار كەتكەندە بارىپ سۇيەگىن اتقا وڭگەرىپ الىپ كەلىپ، جەر قوينىنا تاپسىرىپتى.
اكەلەرىمىز مۇنداي قيىنشىلىقتاردى باستان كوپ وتكەردىك دەپ ايتىپ وتىراتىن. سول جىلدارى ىڭىرشاعى شىققان ەلدىڭ اراسىندا سۇزەك ءجۇرىپ، حالىق قاتتى قىرىلىپتى. كەيبىر ۇيلەردىڭ ادامدارى تۇگەلدەي وپات بولىپ، ءتۇتىنى شىقپاي قالىپتى. ءدارى-دارمەك جوق، تەك ەلدىڭ ىشىندەگى تاۋىپتەر، ەمشىلەر قولدارىنداعى بارىمەن، ءشوپ دارىمەن ەمدەگەندەرى امان قالىپتى. ەل اراسى ەمەس پە، ارعى بەتكە اۋىپ بارعان اعايىن اشارشىلىققا قاتتى ۇرىنا قويماپتى.
شەكارا تۇبىندەگى شاتىرقولتىققا، جارقورا توڭىرەگىنە مەينام استىق – ارپا، بيداي جاقسى ءونىم بەرەتىندىكتەن سونى ايداپ سەبەدى ەكەن. ءار تۋىسى جان-جاققا كەتىپ، جۇمىس ىستەپ، بالا-شاعا باعۋ قامىنا كىرىسكەن. ءبىر اعامىزدىڭ ۇيىندەگى ۇلكەن جەڭگەمىز سالىق المايمىن دەگەن سوڭ باي قاشقارلىققا مالاي بولىپ جالدانىپتى. كۇندىز-ءتۇنى تىنباي 40-تان استام ادامعا تاماق جاساپ بەرىپ، شىجىعان ىستىقتا كۇيىپ تۇرعان تاندىرعا نان جاۋىپ، ميى كەۋىپ كەتكەن. سودان وڭالماپتى. كەيىننەن جاعدايلارى جاقسارىپ، تۇرمىستارى تۇزەلەتىن جاعدايعا جەتىپتى. قىتاي وكىمەتىنىڭ ءتارتىبى جاڭادان ەنە باستاپتى.
اراسىندا مىنانى دا ايتا كەتەيىن. مۇحتار دەگەن اعامىز قىزداي جەتى قاتىن العان ەكەن. ايەلدەرى جۇكتى بولىپ قىز تۋادى ەكەن دە، تۋىتتان قايتىس بولىپ كەتە بەرىپتى. ايەلىنىڭ ارتىندا قىزدارى قالىپتى. العان جەتىنشى ايەلى قايتىس بولعان سوڭ كۇيىنگەن مۇحتار ءىنىسى سايلاۋبەككە: «العان قاتىندارىم ءبارىبىر ءولىپ قالادى ەكەن، ەندى ۇيلەنبەيمىن» دەپتى. بۇل ءسوزى ەل اراسىنا تاراپ كەتىپتى. مۇنىڭ ءسوزىن ەستىگەن قىستاۋباي دەگەن كىسى مۇقاش پەن سايلاۋبەككە ايتىپتى. «مەنىڭ ءىنىمنىڭ قىزى بار، مۇحتار سونى السىن. ءبىر ولتىرسە مۇحتاردى سول ولتىرەدى» دەپتى. مەن سول كەزدەرى جەتى-سەگىز جاستا ەدىم. بۇرىنعىلاردىڭ ىرىمدارىنىڭ ءبىرى – ايەلى توقتامايتىن، قايتىس بولا بەرەتىن ەركەككە «الاستاۋ» ىرىمىن جاسايدى ەكەن. شارباقتى دەگەن جەردە وتىراتىنبىز. ۇلكەن كەمپىرلەر جينالىپ دالاعا وتتى ورتەپ جاعىپ قويدى. باشايى، ءماديان دەگەن كەمپىرلەر مۇحتاردى ۇيدەن شىعارىپ، ەكى قولىنان ەكى جاققا ۇستاپ، وتقا سالىپ قىزدىرىپ قويعان قىپ-قىزىل قىسقاشتى شىجىلداتىپ اياعىنىڭ استىنان ارلى-بەرى وتكىزىپ ۇشىقتادى. مۇنداي ىرىمدارىن ءۇش رەت جاسادى. قىستاۋبايدىڭ ءسوزىن ەستىگەننەن سوڭ ەكى ءىنىسى بارىپ، قىزعا قۇدا ءتۇسىپ الىپ كەلىپ، نەكەسىن قيىپ، تويىن جاساپ قوسىپتى. مۇحتار ءوزى بارماپتى. توي بولعان سوڭ راحمانبەك اتامىز: «قۇداي ماعان ەكى بالا بەردى، ەندى ماعان بالانىڭ كەرەگى جوق. سول ەكەۋىن ساعان بەردىم. اتىن ءوزىم قويىپ كەتەيىن، بىرەۋى سىرتتان، بىرەۋى قاسقىر بولسىن. ودان كەيىن ايەلىڭ يا تۋادى، يا تۋمايدى ونى قۇداي بىلەدى. مەنىڭ بەرەرىم وسى» دەپ باتا جاساپتى.
ار جاقتا جۇرسە دە ونداعى سۋاندار جاڭالىقتى ارى وتكەن، بەرى وتكەن ادامداردان ەستىپ، حات-حابار الىسىپ تۇرىپتى. ءبىر كۇندەرى شەكاراداعى قازاقستاننىڭ كونسۋلى ايتقان «كەزىندە قازاقستاندا كەلەڭسىز جاعدايلار كوپ بولىپ كەتكەن. ەندى ءبارى جاقساردى، ەلگە قايتساڭىزدار بولادى» دەگەن حابارى تاراپ، ەل سابەتتىك پاسپورتقا جازىلىپ الا باستادى. باعاشار دەگەن جەزدەمىز «بالالاردى تاستاپ كەتپەڭدەر، قىتاي بولىپ كەتەدى» دەپ ايتىپ جىبەرىپتى. تۋىستاردىڭ ەشقايسىسىن قالدىرماي، بىزدەر دە جيىلىپ پاسپورت الىپ، تۋعان ەلگە 1957 جىلى ءوتىپ، وسى المالىعا ورنىعىپ قالدىق. ءارلى-بەرلى ەرىكسىز قونىس اۋدارىپ ءجۇرىپ اتالارىمىز، اكە-شەشەلەرىمىز كوپ قيىنشىلىقتى باستان وتكەرىپتى. قانشا اعايىن-تۋىستار قيىندىق كوردى، كوبىنىڭ سۇيەگى ءار جەردە شاشىلىپ قالدى. ەندى قۇدايىم ەلگە تىنىشتىق بەرىپ، جۇرتىما جاقسىلىق بەرسىن»، – دەپ اياقتادى اڭگىمەسىن قاريا اۋىر كۇرسىنىپ.
مولوت سولتاناەۆ،
اقىن، قر ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى،
قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى،
پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.
جاريالاندى. – جاركەنت: «جاركەنت ايناسى» گازەتى.№16-17. 2022. 5 ب.











