Arada jyldar ótti. Uaqyt bárin ózgertkenimen, keibir súraqtar úmytylmaidy eken. Búginde sol saualdyń jauabyna qol jetkizgendeimin. Núrly auylynyń qalyptasu tarihymen, ony túrǵyzuǵa bel sheship kirisken azamattardyń eńbegimen, sol kezeńdegi eldik jauapkershilikpen tanysa otyryp, búl auyldyń jai ǵana qonys emes, azamattyq paryzdyń, tabandylyqtyń jáne tuǵan jerge adal qyzmettiń jemisi ekenin úqtym.
Alǵashynda búl óńir – atauy bar da, zaty joq, iesiz jatqan qu medien edi. Uaqyt óte kele el qonystanyp, jańa auyl boi kóterdi. Úiler salyndy, mal sharuashylyǵy damydy, eńbekke degen senim men ynta arta tústi. Eldi mekenniń irgesi qalanyp, halyqtyń túrmys-tirshiligi birtindep jaqsara bastady.
Búl istiń basynda júrgen azamattardyń biri – Sailaubek Núrbekov. Biyl seksen jasqa tolyp otyrǵan ol ǵúmyryn Núrly auylymen egiz órdi. Seksen jyldyq ómirinde auyldy tabanynan nyq túrǵyzyp qana qoimai, táuelsizdiktiń alǵashqy jyldary kúiregen tirshilikti qaita jandandyruǵa belsene kiristi.
Sailaubek Naimanúly auyldy kórkeitu isin eń aldymen jol saludan bastady. Búǵan deiin qatynasy qiyn bolǵan eldi mekenge alǵash ret jol túsip, túrǵyndardyń ómiri edáuir jeńildedi. Keiin elektr jelisi tartylyp, jaryq máselesi sheshildi. Su júiesi de retke keltirilip, halyq taza auyzsumen qamtamasyz etildi. Auylda túrǵyn úi qúrylysy qarqyn alyp, jańa úiler boi kóterdi. Áleumettik nysandar – mektep pen balabaqsha salu máseleleri de kún tártibine qoiyldy. Múnyń barlyǵy elge janashyr azamattardyń tabandy eńbeginiń nátijesi edi.
Keńshar basshysynyń bastamalary men úiymdastyrushylyq qabileti audan, oblys ákimdigi tarapynan qoldau tapty. Búl júmystar tek bir adamnyń emes, tútas eldiń birligi men yntymaǵynyń arqasynda júzege asty. El bolashaǵyna bei-jai qaramai, tuǵan jerin túletuge atsalysqan azamattardyń eńbegi – búgingi úrpaqqa úlgi.
1981–1983 jyldary SHelek audandyq atqaru komiteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqaryp, audannyń áleumettik-ekonomikalyq máselelerin sheshuge tikelei aralasqan Sailaubek Naimanúlyn búl tájiribe úlken jauapkershilikke daiyndady. 1984 jyly ol jańadan úiymdastyrylǵan «Núrly» keńsharynyń direktory bolyp taǵaiyndaldy. Sol jyldary qiyn jaǵdaida túrǵan sharuashylyqty ayaǵynan tik túrǵyzu, su júiesin sheshu, áleumettik nysandar salu – barlyǵy osy kezeńniń enshisine tústi. 1987 jylǵa deiin «Núrly» keńsharyn basqarǵan jyldar onyń ómirindegi eń kúrdeli ári eń nátijeli kezeńderdiń biri. Ol kezde búl sharuashylyq óte qiyn jaǵdaida edi. Su máselesi sheshilmegen, eginshilik pen mal sharuashylyǵy toqyrauǵa úshyraǵan bolatyn.
Osy ahualdy retteuge bailanysty audannyń atqarushy organdary tarapynan naqty tapsyrmalar berildi. Sol tústaǵy Almaty oblystyq partiya komitetiniń birinshi hatshysy Keńes Auhadiev «Núrly» keńsharyndaǵy jaǵdaidy arnaiy baqylauǵa aldy.
– Sol jyldary audandyq atqaru komiteti arqyly auylǵa qatysty kóptegen másele kóterildi. Ásirese su tapshylyǵy basty orynda túrdy. Osyǵan bailanysty jerasty su kózderin anyqtau úshin búrǵylau júmystaryn júrgizu turaly sheshim qabyldandy. Alǵashqy barlau nátijesinde auyl mańynan su kózi tabylyp, búrǵylau júmystary bastaldy. Tereńdigi 92 metrge deiin jetken úńǵymadan minutyna 13 tekshe metr su beretin túraqty kóz anyqtaldy. Búl auyl úshin asa mańyzdy jetistik boldy. Osydan keiin auylǵa taza auyzsu jetkizu múmkindigi tudy, – deidi ol.
Su júieleri ornatylyp, arnaiy beton baǵandar men injenerlik qondyrǵylar qoiyldy. Su ońtústik jáne soltústik baǵyttarǵa bólinip, auyl ishine taratyla bastady.
Auylda mal azyǵyn daiyndau, tehnikamen qamtamasyz etu, shóp shabu júmystary qatar qolǵa alyndy. Jylyna 10 myń tonnaǵa deiin mal azyǵy daiyndalyp, 1000 tonnaǵa juyq shóp jinaldy. Bir mezgilde 200 bas taiynsha, sondai-aq, 200 bas iri qara bordaqylauǵa alyndy. Osy kezeńde 2500 bas iri qara malǵa arnalǵan qoralar kezeń-kezeńimen salyndy. Sonymen qatar 624 oryndy mektep pen 140 oryndy balabaqsha salu máselesi de josparǵa engizildi.
Áleumettik jaǵdaiy birtindep jaqsara bastaǵan auylda 1985 jyly túrǵyn úiler salu júmystary júrgizilip, bir jyl tórt aidyń ishinde 196 páter paidalanuǵa berildi. Sol jyly 3 mamyr kúni Dinmúhamed Qonaev audanǵa kelip, Núrly auylynyń áleumettik nysandaryn, túrǵyn úilerin, su júiesin aralap kórdi. Ózen arnasy keńeitilip, auylǵa tartylǵan su júiesi kórsetildi.
Búl qúrylystar auyl halqy úshin asa mańyzdy boldy. Balabaqsha ashylyp, mektep iske qosyldy. Sonymen qatar auyl ishindegi barlyq injenerlik jeliler retke keltirildi. Sol kezeńdegi júmystar foto jáne beinematerialdar arqyly birneshe ret kórsetildi. Keiinnen 1985-1986 jyldary basshylar auylǵa qaita kelip, atqarylǵan istermen tanysty. Uaqyt óte kele jańa úiler salu jalǵasty. Áueli 100 páter, keiin taǵy 400 páter paidalanuǵa berildi.
Eski qalashyqtyń ústinen su tartylyp, auyzsu júiesi qaita jańartyldy. Su kózinen 6 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan úsh qúbyrly su taratqysh arqyly auyl tolyq qamtyldy. Búgingi kúnge deiin 2500 gektarǵa juyq suarmaly jer iske qosylyp, kanaldar, gidroqaqpalar men drenajdyq júieler tolyq júmys istep túr.1985 jyly Germaniyadan ákelingen asyl túqymdy búqalar arqyly mal sapasy jaqsartylyp, ár siyrdan sauylǵan sút kólemi táuligine 48-50 litrge deiin jetti.
Táuelsizdiktiń alǵashqy jyldary el úshin asa auyr kezeń boldy. SHaruashylyqtar kúirep, ekonomika álsiredi. Kóp auyldar bos qaldy. Biraq Núrly auyly búl synnan súrinbei ótti. Qiyndyqqa qaramastan, túrǵyndar tuǵan jerin tastap ketken joq. Ekonomika álsirese de ruh qúlaǵan joq.
Al 1991 jyldan keiingi ótpeli kezeńde Sailaubek Naimanúly jańa ekonomikalyq qúrylymdarda eńbek etip, kommertsiyalyq jáne basqarushylyq salalarda tájiribe jinaqtady. Agrotehservis assotsiatsiyasynda, turistik úiymdarda, ǵylymi ortalyqtarda, halyqaralyq qarjy-ónerkásip konsortsiumynda jetekshi qyzmetter atqardy. 2000 jyldardan bastap qaitadan auyl sharuashylyǵy salasyna oralyp, Almaty oblysynyń auyl sharuashylyǵy basqarmasynda, su sharuashylyǵy mekemelerinde, sauda-sattyq qúrylymdarynda basshylyq qyzmetter atqardy. Keiin tótenshe jaǵdailar men azamattyq qorǵanys salasynda, sondai-aq, oblystyq astyq túraqtandyru qorynda bas ekonomist retinde eńbek etti.
Jarty ǵasyrǵa juyq eńbek jolynda ol túrli salada, kóptegen deńgeide qyzmet atqardy. Osy eńbegi elenip, Keńes dáuirinen bastap táuelsizdik jyldaryna deiin birqatar memlekettik marapattarǵa ie boldy. «Qúrmet belgisi» ordeni, medalьdar, Qúrmet gramotalary men Alǵys hattar – onyń elge sińirgen eńbeginiń resmi aiǵaǵy. Biraq Sailaubek Naimanúly úshin eń úlken marapat ózi eńbek sińirgen auyldyń, ózi ter tókken eldiń búgingi tynysy. Keiin jaǵdai túzele bastaǵanda, sol ketpei qalǵan júrt Núrlynyń qaita jandanuyna negiz qalady. Auyldyń búgingi kelbeti – sol sabyr men tózimniń, tuǵan jerge adaldyqtyń nátijesi.
Núrly auylynyń tarihy – tek bir eldi mekenniń ǵana emes, tútas bir áulettiń, birneshe buynnyń eńbegi men taǵdyryna kuá shejire. Onyń tuǵan jerge degen jauapkershiligi men tabandylyǵy otbasylyq tárbieden bastau alady.
Ákesi Naiman Núrbekov (1910-1986 jj.) Úly Otan soǵysynyń ardageri, al anasy Qyzmet Núrbekova (1910-1949 jj.) 1947 jyly «Eńbek erligi úshin» medalimen marapattalǵan. Búl – adal eńbek pen elge qyzmet etudiń ómirlik úlgisi. Arhivtik qújattar men fotoderekter Núrbekovter áuletiniń el sharuashylyǵyn kóteruge qosqan úlesin naqty dáleldeidi. Osy ruhani sabaqtastyq onyń ómirlik ústanymyna ainaldy.
Keiipkerimizdiń adamdyq bolmysy onyń qyzmet jolymen ǵana emes, otbasyna degen jauapkershiligimen de aiqyndaldy. Júbaiy Riza Saǵyntaiqyzymen birge 3 bala tárbielep ósirdi. Núrlan, Asqar jáne Ainúr. Otbasy úshin eń auyr synaq – kenje qyzy Ainúrdyń birinshi toptaǵy múgedek boluy edi. Osy kezeńde Sailaubek Naimanúly shańyraqtyń naǵyz tiregine ainalyp, qyzyn shetelde emdetuge kúsh saldy. Búl ákelik paryz ben adamdyq tózimniń aiqyn kórinisi. Qandai qyzmet atqarsa da, ol úshin otbasy árdaiym basty qúndylyq bolyp qala berdi.
Búginde aǵamyz Núrly auylyn búrynǵy kemeldi deńgeiine jetkizu jolynda eńbek etip júr. Auylǵa gaz tartu, jol infraqúrylymyn jańartu, áleumettik nysandardy damytu osy baǵyttaǵy naqty qadamdar. Búl – bir adamnyń ǵana emes, ótken men búgindi jalǵaǵan azamattyq jauapkershiliktiń, tarihi jadtyń jáne tuǵan jerge adaldyqtyń aiǵaǵy.
NÚRLY AUYLYNYŃ KESHEGISINEN BÚGINGE DEIIN…
























Qajet Andas
«Q-andas» aqparattyq agenttigi.
Fotosuretter Sailaubai Naimanúlynyń jeke arhivinen alyndy.











