Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Andas Omaraqyn izimen

Qyzai elinde ótken aituly astar

admin
2026/02/12
Andas Omaraqyn izimen
0
Қызай елінде өткен айтулы астар

Basy:

JANMYRZANYŃ ASY

 

Janmyrza Tileuqabyl túqymy Orazaidyń balasy. Qyzaidyń 90-nan, endi birde 100-den asqan aqsaqaly dep 1790 jyly at shaptyryp as beredi. Búl asqa bi salauatymen Sarmyq bi jáne SHóńke qatysady. Asty Qaraǵai batyr júrgizedi. Astyń qalai ótkeni nemese onda qandai jol-josynnyń oryndalǵany turaly naqtyly aqparat joq. Biraq «Janmyrzanyń asynda Tórege qol tigizgen Sarmyqtyń bes qasqasy» degen ańyz búginge deiin úlkender arqyly bizge jetip otyr. Qazirde el Sarmyq bidiń auylyn Bes qasqa auyly dep ataidy.

Istiń jaiy bylai bolǵan:

Janmyrzanyń asynda qyzaidyń ataqty adamdaryna arnap tigilgen úige asqa kelgen Abylai, Ábilmámbet hannyń balalalry túsedi de, qyzai tóresi Núrasyl men Táńirberdiniń igi-jaqsylary jai úilerge ornalastyrylady. Kútim jaǵynan birdei bolǵanymen, oryn jaǵynan qorash kórinip qalady. Asqa soiylǵan malǵa Qúran oqylyp, bata jasalǵannan keiin Janmyrzanyń nemeresi bir aqsarbas qoidy jetelep kelip Sarmyq biden:

– Sarmyq ata, «Jańbyrmen jer kógeredi, batamen el kógeredi» deushi edi. Ózińizdei dualy auyzdy sheshen, sheshimdi azamat boludy armandap júrushi edim. Siz shyn yqylaspen batańyzdy berińiz, – dep bata súraidy.

Sonda Sarmyq bi qasynda otyrǵandarǵa qaramai qolyn jaiyp:

Auylyńnyń ardaǵy bol,

Halqyńnyń arlany bol.

Mártebeń biiktegi,

Zamannyń tarlany bol.

 

Elińniń erkesi bol,

Joryqtyń serkesi bol.

Jetim men jesirdiń,

Basyndaǵy kúrkesi bol.

 

Abyroiyń asa bersin,

Baq-dáuletiń tasa bersin.

Egeskeniń qúm qúshyp,

Jauyńnyń qúty qasha bersin.

 

Úryspaityn úlyń bolsyn,

Kerispeitin keliniń bolsyn.

Qyzyr daryp shańyraǵyńa,

Malyń óristi bolsyn, Allahuákpar!, – deidi.

Qyzai tóresi Núrasyldy bastap kelgen Táńirberdi jaǵy arnaiy úige túse almaǵanynan narazy bolyp túrǵanda, Sarmyq bidiń aq sarbasqa bata jasauy odan ary qúsalandyrady. Táńirberdi jaǵy Sarmyqty kekete: «Tóre túrǵanda qaraǵa jol qaida, nege tóreden jol súramai bata jasaidy», – dep shu kóteredi.

Sol kezde Sarmyq bi:

Barlyǵyn qylyp kúshiniń,

Orynsyz isti, búzǵan it.

Ózi bolǵan kisiniń,

Atategin quǵan it, – dep salady.

Sonda Núrasyl tóreniń janynda otyrǵan Táńirberdiniń bir áńgúdikteu ikisisi: «Ne dep ottap otyrsyń, itiń kim?», – dep Sarmyqty qamshymen salyp qalady. Sol-aq eken esik jaqta otyrǵan Sarmyqtyń Qoilybai, Qoishybai, Aryzbai, Ajybai, Maitbai syndy bes úly atylyp shyǵyp, janjal bastalady. Osy kezde araǵa túsken Qaraǵai batyr daudy toqtatyp, eki jaqty tatulastyrady. As dabyraly ótedi. Astyń sońynda tórege qol kótergen Sarmyqtyń bes balasyna aiyp tartyp, as taraidy.

Ásilinde, Qyzaidyń Sama tóresi dúnie salar aldynda bilikti úshinshi úly Núrasylǵa beredi. Biraq ol bilikti dúrys júrgize almaǵandyqtan 1800 jyldary Qyzai bileri keńes ashyp, Núrasyldaǵy tórelik bilikti Samanyń úlken úly Ábilpeiizge alyp beredi. Ábilpeiiz qyzailardy 1800 – 1840 jylǵa deiin 40 jyl bileidi.

Sarmyq bidiń tárbiesinde erjetken SHóńke Tileuberdi, Tileuqabyl rularyn bilep, Táńirberdigi Ermek, Begimbet, Derbisti sarmyq bilep, úsh bi Ábilpeiiz tórege tikelei baǵynǵan.

 

 

Derekkóz: Tarih talǵarynda [Mátin] : (Tarihi zertteuler, esse, maqalalar) / A. Omaraqyn- Taldyqorǵan : [b. j.] , 2022.– 500 dana . – ISBN 978-601-7865-39-9 (1-t.), ISBN 978-601-7865-36-8 1-tom .– 287 b., suretti .

https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755

“Q-Andas” aqparattyq agenttigi

Jalǵasy bar…

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 5
Қышқыш қалай жасалған?
Andas Omaraqyn izimen

Qyshqysh qalai jasalǵan?

August 12, 2026
Адамның пайда болуы
Andas Omaraqyn izimen

Adamnyń paida boluy

August 10, 2026
Күн және жұлдыздар
Andas Omaraqyn izimen

Kún jáne júldyzdar

August 5, 2026
كۇن مەن جەر
Andas Omaraqyn izimen

Kún men jer

August 4, 2026
Аспанның биіктеуі
Andas Omaraqyn izimen

Aspannyń biikteui

July 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
Andas Omaraqyn izimen

Jer-kóktiń aiyryluy jóninde (Kúnes audanynyń ańyz-ertegileri)

July 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz