Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت دەرەك

جەتىسۋداعى قازاق-قىرعىزدىڭ كوتەرىلىسىن باسۋعا وكىمەت تاراپىنان قىلىنعان قامدار

admin
2026/08/31
قاجەت دەرەك
0
Жетісудағы қазақ-қырғыздың көтерілісін басуға өкімет тарапынан қылынған қамдар

باسى

جەتىسۋدى العاننان بەرى ورىستىڭ وكىمى كۇشكە تايانىپ، اسكەر، قامشى، اباقتىمەن ەل بيلەپ كەلە جاتقاندىعى ايتىلىپ كەلەدى. قالاي دا ورىس وكىمەتى جەتىسۋعا ورىس كەلتىرىپ، ونى «سەنىمسىز كوشپەلىگە» كۇزەتشى قىلدى. ولارعا جابدىق ۇلەستىردى. كازاك-ورىستىڭ ەركەك كىندىگىنە مىلتىق، جابدىق ۇلەستىرىلىپ جانە تۋىسىمەن جەر كەسىپ بەرىلدى.

1914 جىلعى نەمىسپەن سوعىس شىققاندا جەتىسۋ ورىستارىنا مىلتىق-قارۋ قايتا ۇلەستىرىلدى. وعىمەن بەرداڭكا بەرىلدى. بۇلارعا ءوزىن-ءوزى قورعاۋشى درۋجينا جاساۋعا ەرىك ەتىلدى.

جەتىسۋدا كوتەرىلىس بولاتىنىنىڭ الدىندا ورىستىڭ قولىنداعى كۇش مىناداي ەدى: قاپالدا، الماتىدا جانە جاركەنتتە ءبىر-ءبىر ساقتىق اسكەرىنىڭ درۋجيناسى. بۇلاردىڭ ارقايسىسىندا 885-تەن بەساتار بار ەدى. باقتىدا 221 مىلتىقپەن ءبىر روتا جانە اياگوزدە 55 مىلتىقپەن بەس قاراۋىلدىق كوماندا بار ەدى. لەپسىدە 90 مىلتىق، پىشپەكتە 194، قاراقولدا 75، نارىندا 75 مىلتىق بار ەدى جانە پىشپەكتىڭ جەرگىلىكتى كومانداسىندا 24، الماتىنىڭ جەرگىلىكتى كومانداسىندا 44 بەساتار بار ەدى. بۇدان باسقا الماتىداعى زەڭبىرەك قويماسىندا 101 مىلتىق بار ەدى. مۇنىڭ ۇستىندە جابدىقسىز اتتى زاپاستىڭ 3 ءبولىمى بار ەدى. مۇنىڭ ۇستىنە باقتىدا، جاركەنتتە، نارىندا كازاك-ورىستىڭ ءبىر-بىردەن پولكى تۇرۋشى ەدى. مۇنىڭ ارقاسىندا 100-دەن، 120-دان قىلىش بار ەدى. الماتىداعى كازاك-ورىس زاپاسىندا 264 قىلىش بار ەدى. باقتى، نارىن، الماتى مەن قاپالداعى درۋجينانىڭ ەكى-ەكىدەن پۋلەمەتى بار ەدى. وسى جوعارىدا كورسەتىلگەندەردەن الماتىنىڭ درۋجيناسىنىڭ 1-روتاسى اۋليەاتاعا، 20 كازاك-ورىسى، 30 راتنيك باقتىدان شاۋەشەككە بارىپ تۇرۋشى ەدى.

وبلىستا وتريادقا ات الاتىن بولعاندىقتان زاپاستىڭ ادامدارى بارلىعى دا وبلىستان قازاق-قىرعىزعا ات الۋعا بىتىراتىلعاندا، بۇلاردىڭ جەرگىلىكتى كومانداسى كونۆوي قىزمەتىن اتقاردى.

ءسويتىپ وكىمەت قولىنداعى كۇشتىڭ ۇزىن سانى 3736 ەدى. وسى اسكەرگە قازاق-قىرعىز كوتەرىلگەندە تاپسىرىلعانى.

باقتى، جاركەنتتە قىتاي مەن قازاق استاسىپ كەتپەس ءۇشىن شەكارادا كۇزەت قىلۋ.
شتابتار پاتەرىن كۇزەتۋ (اسىرەسە الماتىدا)
ات الۋعا، وبلىس بويىنشا بولىنگەن 13 ۋچاسكەدەگى كونۆويلىق قىزمەتىن اتقارۋعا 175 سولدات. (بۇلاردىڭ ءبارى ات مىنەتىن بولۋى كەرەك).
ورىس قالالارىن ساقتاۋ.
جازا (كاراتەلنىي) وتريادىن جاساۋ. جازا وتريادى قوبىنەسە جەرگىلىكتى كازاك-ورىس سولداتىنان جاسالادى.

ول ۋاقىتتا بۇگىن وبلىستا كازاك-ورىس ستانيتساسىمەن 230-دەن اسا مۇجىق قالاسى بار ەدى. جوعارعى ايتىلعان مىلتىقتار ىلعي بەساتار بولىپ، ولار ورىستاردىڭ بۇرىنعى قولىنداعى بەرداڭكا، قوس اتار سىقىلدى جابدىعىنىڭ ۇستىنە قوسىمشا ەدى.        سونىڭ ءۇشىن الگى اسكەر جابدىعى مەن وكىمەت قىتاي شەگى مەن دۋنگان سىقىلدى قاۋىپتى جەرلەرگە قويىلدى.

جەتىسۋدىڭ ءار جەرىنەن كوتەرىلىس ۇشىقتى. «وبلىس سوعىس حالىندا» دەپ جاريالانعاندا، جەتىسۋ 17 ۋچاسكەگە ءبولىندى. ءاربىر ۋچاسكەنىڭ باسىندا ءبىر-ءبىر كومەندانت بەلگىلەندى. ولاردىڭ قولىندا بەلگىلى مولشەردە اسكەر كۇشى بولدى.

اياكوزدە، باقتىدا، تالدىقورعاندا، اقسۋدا (پىشپەك)، توقپاقتا، زاگورنىيدا (قىرعىز)، قارقارادا، قىرعىزسايدا (جاركەنت)، قاراقولدا، نارىندا جانە ۇزىناعاشتا ۋچاسكە باستىعى مەن پريستاۆتاردىڭ ارقايسىسىندا 15 اتتىدان سولداتى بولدى. بۇلار ەڭ كەرەكتى كۇش سانالدى. ويتكەنى، پريستاۆتار ءوزىنىڭ قارۋلى سولداتتارىمەن ءوز ۋچاسكەسىن، نە جۇمىس بولسا دا تىنباي ارالاپ تۇردى. بۇل قازاق-قىرعىز كوڭىلىن باسۋعا، الماتىداعى گورنيزوندا، الماتى ۋەزىندا ءتارتىپ ساقتاۋعا، قالا-قالانى قورعاۋعا قاتتى كىرىستى. پىشپەكتەگى گورنيزون تاراتىلمادى. وندا 100-دەي سارباز اتقا مىنگىزىلدى جانە جازالاۋ وتريادىنىڭ بارلىعى دا اتتىدان بولدى. ويتكەنى، قازاق ارالاۋعا اسكەر تاۋعا، قۇمعا، دالاعا ءجۇرىپ-تۇرۋعا كەرەك بولدى.

 

ءتۇپ نۇسقا اراب حارپىندە

اۋدارعان قاجەت انداس

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 21
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
قاجەت دەرەك

تالدىقورعانداعى كونە كينوتەاترلار

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
قاجەت دەرەك

قالا كينوتەاترلارى قالاي وزگەردى؟

September 24, 2026
45 تاعدىر
قاجەت دەرەك

45 تاعدىر

September 8, 2026
قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح
قاجەت دەرەك

قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
قاجەت دەرەك

بۇيەن-اقسۋ كوتەرىلىسىنىڭ جەتەكشىلەرى كىم؟

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
قاجەت دەرەك

بۇل قاي ەردەنباەۆ؟

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz