Qazaq ejelden tabiǵaty taza halyq. Ol bir jaǵynan ósken jer, jasaǵan ortasyna bailanysty bolsa, ekinshiden babalar taǵylymyn sanasyna sińirip, boiyna jiǵan darqandyǵymen de enshilesip jatady. Sondyqtan da eldiń júgin atansha arqalaityn, qaiyrymdylyqty qasiet dep biletin, ózinen búryn ózgeniń qiyndyǵyna úiirilip túratyn izgilikter kúni búginge deiin qan tamyrymyzda búlqynyp jatyr. Áulielerimiz mol, erlerimiz egei, eldigimizdiń eren bolatyndyǵy da osyǵan sayady. Núrmolda Aldabergenov, mine, osyndai batyr da áulie babalarymyzdyń asyl qasietin boiyna jiǵan dalanyń dara perzenti. Búl jaily biz tildesken Kóksu audanynyń Qúrmetti azamaty Bolat Qismetov aǵamyz bylai bayandady:
– Halqymyzda: “Atańdy er dep bilseń – erliginiń jolyn qu” degen naqyl sóz bar. Babamyz Balpyq bi óz kezindegi egeilerdiń biri, eliniń qamyn jegen qormaly, júrttyń keleshegin oilaǵan kemel jan bolǵanyn maqtanysh etemiz. Kemtigi tolyǵyp, babamyzdyń úly qasietteriniń baǵasy áli de biikten berile bererine senimdimin. Osy rette aitarym, babamyzdyń qazynaly aqylyn, halqynyń qamyn jegen qaiyrymdylyǵyn, kósh bastaǵan qabilet-qadirin kúni búginge deiin jalǵastyryp kele jatqan túlǵalar az emes. Eń aldymen, Balpyq bidiń túńǵyshy Tilenshi bi eske túsedi. Al Tilenshiúly Boiǵozy SHoqan Uálihanovtarmen pikirles bolǵan kisi. Boiǵozyúly Ospannyń da ataǵy jeti júrtqa jetken batyl da batyr kisi bolypty. Al Balpyq bidiń inisi SHinetten taraityn úrpaqtardan da el qúrmetine bólengen adamdar az bolmady. Sonyń biri eki márte Eńbek Eri atanǵan Núrmolda Aldabergenov. Birde Dinmúhamed Qonaev úlken minberde:
– Dala danyshpandarynyń sarqytyndai bolǵan asyldyń synyǵy, túlpardyń túyaǵy Núrmolda Aldabergenov ertegi keiipkeri emes, “Dala akademigi, – dep bergen baǵasy búginde kóptiń esinen ketken joq. Múqyry auylyndaǵy Núromolda Aldabergenov eskertkishiniń aldynda «Eskeldi, Balpyq aruaǵy qoldasyn, sonda sen Núrmoldadai bolasyń!» degen jazu bar. Kún saiyn osy mańnan ary-beri ótetin adamdar ónegege toly osynau ystyq tilekti oqyǵanda júrekteri jibip attanady. Kezinde akademik jazushy Sábit Múqanov: “Jalaiyrda Eskeldi, Balpyq, Qabylisa úsh áulie ótken tórtinshisi Núrmolda Aldabergenov”, – dep atamyzdyń arqasynan qaǵady eken. Qysqasy Núrmolda atamyz áulieler salǵan sara joldy jalǵastyrushy, solardyń úly qasietterin boiyna jiǵan kieli adam.
Ákem Júmahan Qismetov Núrmolda atamnyń zamandasy, jaqyn serigi boldy. Núrmolda atamyzben birge biraz jyl júmys istedi. Keiin Kókbastau újymsharyn basqardy. Bala kúnimde Núrmolda atamdy birneshe ret kórdim. Birde Núrmolda ata bizdiń úidiń esigin aiqara ashyp:
– Júmahan, keshe túnde Balpyq atam túsime kirip: “Núrmolda ary ótip, beri ótip júrip qara shańyraqty úmytyp kettiń” dep jatyr eken. Soǵan seniń úiińe ádeii keldim, – dep kirip kele jatqany osy kúni kóz aldymda túrady. Bizdiń úi Balpyq áuletiniń qara shańyraǵy sanalady. Sosyn ákem ekeui bastaudyń basyna baryp, juynyp, atalardyń aruaǵy aldyndaǵy perzenttik boryshyn ótep qaitty. Atamyzdyń qatal da qatań Keńes odaǵy kezinde de kieni ie tútyp júrgenine osylai kuá bolyp edim.
Negizi Núrmolda atamyz kishi ákem Japarqúl Qismetovpen ómiri enshiles boldy. Jas kezinde birge mal baǵyp, tirshilik qamymen júrse, azamat túsynda Núrmolda atam, Japarqúl ákem jáne Tátibek Jetpisbaev úsheui Túrksib temirjolynyń qúrylysyna atsalysqan azamattar. Túrksib temirjoly túiisken Ainabúlaq stansysynda 1930 jyly 28 sáuirde úlken jinalys ótedi. Saltanatty jiynǵa arnaiy kelgen Túrar Rysqúlov Núrmolda atamyzdyń boiyndaǵy qasietin tanyp, yqylasyn bildirip, bolashaǵyna sát-sapar tilegen eken. Osy kezdesu Núrmolda atamyzdyń ómirine erekshe áser etipti. Ósip-óngen tuǵan jerge degen yqylasyn oyatyp, mahabbatyn kúsheite tústi.
Qysqasy, Núrmolda atamyz keshegi asyldardyń sarqyty, túlparlardyń túyaǵy. Áulielerdi pir tútyp, atalardyń aruaǵyn ardaqtaǵan adam. Sondyqtan da ol kisige taudai bailyq emes, barmaqtai baq qondy. Óz dáuiriniń áuliesi bolyp tarihqa qattaldy, – dep túidi oiyn.
Aita ketereligi, Keńes odaǵy túsynda búrynǵy Taldyqorǵan oblysynan 120 adam Eńbek Eri ataǵyna úsynylypty. Onyń ishinde Núrmolda atamyz ben Nikoloi Golovatskii búl ataqty eki ret alypty. Al Núrmolda atamyz úshinshi ret úsynylǵanda belgili sebeptermen berilmegen eken. Biraq búingi tańda aty eldiń auzynan túspei, jaqsylyǵy jalpaq júrtqa ańyz bop taraǵan, qasietine táu etip, qadiri qasterlenip júrgenderdiń biri de, biregeii Núrmolda Aldabergenov. Búl áulie babalardan qanmen beriletin úly qasiettiń qadiri.
Ǵibraty mol ǵúmyr
Núrmolda Aldabergenov 1906 jyldyń qazan men qarasha aiynyń ólarasynda «Sarybúlaq» kensharyna qarasty Qaraǵash degen auylda kedei sharua otbasynda dúniege keledi. Jeti jasynan kúnkóristiń qamy úshin árkimniń malyn baqty. 1928 jyly Túrksib temirjolyn salu júmysyna qatysady. Temirjol qúrylysy bitken soń jańadan boi kótergen “Jańa talap” újymsharyna múshe bolyp kiredi. Temirjolda qúrysh bolattai shyńdalyp kelgen Núrmolda eńbeksúigishtigi, qairattylyǵy, elge qamqorlyǵynyń arqasynda 1936 jyly újymshardyń tizginin ústaidy. 1941 jyly bastalǵan Úly Otan soǵysy ony beibit eńbekten biraz uaqyt qol úzdirdi. Otan úshin ot keshken sol otty jyldarda basynan san qiyndyq ótip, ómirine qater tóngen san synaqty jeńe júrip, auylǵa aman-esen oraldy. Soǵys kezinde sharuashylyǵy túralap, el kúizelgen újymshar tizginin qaitadan qolǵa alyp, auyl adamdarynyń áleumettik-mádeni jaǵdaiyn kóteruge, ruhani kóńil-kúiin ósiruge basa kóńil bóldi. Sol adal eńbektiń arqasynda újymshar órkendep, egis kólemi artyp, mal basy ósti. Qúrylys barǵan saiyn qarqyn aldy. Búkil Odaqqa tanyldy. Osyndai eńbektiń nátijesinde atamyz 1948 jyly “Jańatalap” újymshary atynan Eńbek Eri ataǵyna birinshi ret ie boldy. Arada biraz uaqyt ótken soń 1950 jyly «Qyzyltu», «Jańatalap», «Jańalyq» degen úsh auyl qosylyp, Stalin atyndaǵy újymshar qúrylady. Auylsharuashylyǵy salasynyń sheber kóshbasshysy atanǵan Núrekeńdi sol irilendirilgen újymshardyń basshysyna taǵaiyndaidy. Osy újymshardy basqarǵan 11 jyl ishinde halyq auzynda SHúbar dep atalatyn eldi mekendi gúldendirip, qalaǵa ainaldyrdy. Sol eńbegi úshin 1958 jyly ekinshi ret Eńbek Eri ataǵyn aldy. Óz kezinde Jetisudyń osynau kishigirim újymsharyna alys-jaqyn shetelden, odan beri Odaq kóleminen at izin salmaǵan adam qalmady.
Biraq qyzyl kóz qyzǵanysh ta jaǵalap qoimady. 1960 jyly Keńes Odaǵyn Hrushev, Qazaqstandy YUsupov basqaryp túrǵanda synyqtan syltau tauyp, Núrmolda Aldabergenovti júmysynan alǵan jaǵdai da boldy. Aqyry YUsupov minberden qúlaǵannan keiin Qazaqstandy basqaru Dinmúhamed Qonaevqa tiip, Múqyry újymsharyna bastyq qylyp taǵaiyndady. Auyldy bir jarym jyl basqaryp, baǵyn ashty. Sol topyraqqa tabany tigen soń araǵa eki jyl salyp máńgilik mekenge attandy.
Jalpy, Núrmolda Aldabergenovtiń ómirin osylai qysqa ǵana qaiyruǵa bolady. Biraq ol kisiniń bolmysy, jan tazalyǵy tańdy- tańǵa jalǵap aitatyn úzaq áńgimelerge arqau bolyp keledi. Atamyzdyń sondai úlylyǵynyń bir parasyn Jeken Jetpisbaev aǵamyz aityp berdi:
– El arasynda “Bata alsań Andastan, kem bolmaisyń mal-bastan” degen naqyl bar. Andas óz kezinde el basqarǵan bi, qol bastaǵan batyr bolǵan kisi. Óngen, ósken ru. Núrekeń sol Andastan taraityn úrpaq. Mańdaiyna jazǵany shyǵar, ákem Táti Jetpisbaev, inisi Tátibek, Núrekeń soǵysqa birge attandy. Ákem soǵystan qaitpai qaldy. Tátibek aǵanyń jaralanbaǵan jeri joq, bir ayaǵyn berip keldi. Al Núrekeń aman-sau oralyp, eldiń qalauymen jańadan qúrylǵan “Jańatalap” újymsharyna basshylyqqa keldi. Al Tátibek aǵam bas agronom bolyp júmys atqardy.
Meniń bir riza bolatynym – sol aǵalardyń ortasyndaǵy qyl ótpeitin syilastyǵy. Ómirde neshe túrli jaǵdai bolady ǵoi. Biraq sol kisilerdiń bir birine qabaq shytyp, ókpe artyp, arazdasyp qalǵanyn kórgen joqpyn. Ataqqa talasyp, abyroiyn tókken joq. Men kóp eńbek ettim dep báseke talaspady. 1948 jyly qyzylshamen dańqy shyqqan “Jańatalap” újymsharynyń eńbekshilerine Sotsialistik Eńbek Eri ataǵy berile bastady. Núraǵań, Tátibek aǵa bastaǵan 15 adam osy jyly atalǵan mártebeli ataqqa ie boldy. Búl sol tústaǵy Qazaqstannyń basqa óńirinde oryn almaǵan erekshe jaǵdai edi. Sonyń bári bir-birine jol bergen syilastyqtyń nátijesi, auyzbirshiliktiń arqasy. Eger biriniń eteginen biri tartyp jatsa bar múmkindikten qúry qalar edi. Ondai jaǵdai sol kezdegi basqa jerlerde boldy, estidik, kórdik. Aǵalarymyzdyń osy qasieti búgingi kúndegi shyrt etse syrtyn berip shyǵa keletin jaǵymsyz jaǵdaiǵa tárbie boluy kerek.
Núrmolda aǵanyń taǵy bir áulieligi – eshkimdi alalamaityndyǵy. Soǵystan keiin auylǵa sheshender, kárister, polyaktar aǵylyp keldi. Solarǵa barynsha qol úshyn berip, auyl halqynan bauyryna basuyn ótindi. Barlyǵyn úimen qamtamasyz etip, bir atanyń balasyndai kún keshti. Daryndylaryn qataryna alyp, auyldy kórkeitu isine belsene aralastyrdy. Keiin olar ata mekenderine kóshuine rúqsat alǵanda Núrekeń bastaǵan shúbarlyqtar bir kún auyldyń barlyq sharuasyn toqtatyp, auyldastardy úiymdastyryp, joǵarydan birneshe vagon súrap alyp, qazaqy jol-josynmen attandyru shaiyn berip, jolǵa saldy. Osyndai keńpeiildilikke riza bolǵan talai adamnyń kóz jasyn syǵymdap, aǵalarymyzǵa alǵysyn aityp attanǵanyn óz kózimizben kórdik. Olardyń úrpaqtary Núrmolda atamyzdyń osy jaqsylyǵyn kúni búginge deiin jyr ǵyp aitady.
Núrekeń kishkentai balalardy qatty jaqsy kóretin. Elmen til taba biletin onyń ishki jandúnie, oi-sanasy múldem bólek edi. Ol kisi “Jolyń bolǵyr”, “Jarqynym-au”, “shyraǵym”, “qaraǵym”, “bárekeldi”, “saǵan emes, sózińe sendim” degen sózderdi jii qoldanatyn. Solaisha ár adamdy jaqyn tartyp, janyna úiirip alatyn. Núrekeńnen úirener jaqsy dúnieniń biri osy. Jastardy bir jaǵynan, balalardy sportqa qyzyqtyrsa, ekinshiden, qoǵamdy túzu jolǵa saludy kózdeitin.
Núrekeń qiyndyqty elemeitin, qysymdy kótere biletin adam edi. Qaiyrymdylyǵy men meiirmandylyǵy basym bolatyn. Sondai-aq, jas mamandardy tárbieleu isine erekshe den qoidy. Birde auylǵa joǵary bilimdi injener kerek dep bolashaǵy bar-au degen jastardy shetimizden qalaǵa attandyrdy. Núrmolda atanyń shákirti bolu da úlken mártebe. Sondyqtan da eshqashan ótirik aityp, mansapqa, bailyqqa qyzyqqan emespin. Núrmolda aǵa auylǵa «GAZ-51» júk kóligin aldyrdy. Onyń bireuiniń tizginin maǵan ústatty. Quanyshymda shek bolǵan joq. Degenmen de artylǵan mindet óte auyr. Malshylardy qystauǵa tasu, kómir ákelu maǵan júkteldi. Biraq moiynǵa alǵan mindetti abyroimen atqardym. Ol kisi eshkimniń aqysyn jemeitin, qoly ashyq adam edi. Únaǵan boluym kerek, onyń ústine eńbegimniń óteui retinde «Pobeda M-72» tizginin ústatty. Sol avtokólikpen aǵaǵa júrgizushi bola júrip, talai igilikti sharanyń kuási boldym.
Taǵy bir aita keterligi, Núraǵańnyń qazaqtyń mańdaiyna bitken talantty úl-qyzdarymen tonnyń ishki bauyndai aralasatyndyǵy. Ádette, tań azannan qara keshke deiin auyl júmysynan qoly bosamai júretin Núraǵań Almatyda ótetin jinalystarǵa jii shaqyrylatyn. Sol jinalystarda nemese júmys babymen Almatyǵa bara qalǵanda Sábit Múqanov, Bauyrjan Momyshúly, Qanysh Sátpaev, taǵy basqa iri túlǵalar jyly qarsy alyp, qonaq etip attandyratyn. Dinmúhamed Qonaevqa kez kelgen uaqytta kirip, úsynysyn aityp, júmysyn rettep shyǵatyn. Núraǵań danamen danasha, balamen balasha sóilese biletin. Áitse de men oquda júrgende búl kisi qyzmetinen bosady. Jazǵy demalysqa shyǵa sala auylǵa kelip, birden aǵanyń úiine sálem bere bardym. Núrmolda aǵa quanyp qaldy. «Demalysqa kelseń kólikti qyzdyr, Almatyǵa baryp keleiik» dedi. Jolda Malaisary bauraiynda jatqan áke-sheshesiniń beiitine toqtap Qúran baǵyshtady. Kesh batpai alyp shaharǵa jettik. Aldymen Sábit Múqanovtyń shańyraǵyna jaiǵastyq. Odan ótip geolog ǵalym Qanysh Sátpaevpen jolyqty. Ol kisi aǵaǵa basu aityp, keiin bári ornyna keletinine sendirdi. Eń bastysy, halyq sizdiń jaǵyńyzda dep túbi aqiqattyń qol búlǵaitynyn da túsindirdi.
Sol joly Qanysh Sátpaev Almaty qalasynyń Medeu jaǵyndaǵy bir demalys orynynda aǵaǵa arnap bir taidy soiyp, kól-kósir qonaq etti. Qanysh Sátpaevtiń Núraǵań qyzmetten alynǵan tústa, tipti erteń aǵany qyzmetten bosatuǵa belsene kirisken YUsupov estise, qyryn qarap qalar dep imenbei-aq, osyndai dostyq tanytqany da kópke úlgi bolar dúnieniń biri, – deidi Jeken aǵamyz.
Árine, búl bir jaǵynan Qanysh Sátpaevtiń qonaqjailyǵyn bildirse, ekinshi sol tústaǵy túlǵalardyń Núraǵańdy tek eńbektegi eren erligin emes, taza adami qasietin syilaityndyǵyn úǵyndyrady.
Adymdap júrip auyldy jobalaǵan
Núrmolda Aldabergenovqe Táńirdiń ózi erekshe kúsh-quat bergen boluy kerek, kúndiz-túni bir tynym tappady desedi kórgender. Núraǵańnyń sol eren eńbegin búginde SHúbar újymsharynda 20 jyldai basshynyń orynbasary, 12 jyl SHúbar auylynyń ákimi bolǵan Tólegen Músápirov aǵamyz aityp berdi.
– Núrmolda aǵamyz on bir jyldyń ishinde búginde SHúbar dep atalatyn sharuashylyqtyń tasyn órge domalatty. Kóshe boiyna qalai bolsa solai salyna salǵan soqpa jer tamdardyń ornyna jańa, eńseli shatyrly úiler saludy úiymdastyrdy. Ol úshin auyldyń bas jobasyn óz qolymen syzdy. Kósheler, ǵimarattar, bau-baqsha túgelimen sol jobada qamtyldy. Qazir oilap otyrsaq, ol kisi jaqsy sáuletshi, bilgir qúrylysshy bolǵan eken. Úi men úidiń arasyn ózi adymdap ólshep shyǵady eken. Tipti qai jyly qansha eńbekkerdiń eńseli úi saluy kerektigi de josparlanǵan. Arnaiy qúrylys brigadalary da qúrylypty. Qarajaty bar otbasylarǵa qúrylys materialdaryn tauyp berse, qoly qysqalarǵa újymshar qorynan nesie bergizdi. Osy tártippen júrgizilgen júmystar óz nátijesin berip, auyldyń kelbeti jańardy. Búǵan qosa eldi mekenderge bau-baqsha egu júmystary qarqyndy júrgizildi. Sonau shet jaqtan jemis aǵashtarynyń kóshetterin tańdap ákelip, úidi-úige úlestirtti. Auyldy tolyqtai jasyl jelekke ainaluyna tikelei yqpal etti. Úilerdi salumen qatar elektr stansysy, sauyn siyr fermasy, mal qoralary, astyq qambasy, ekiqabatty orta mektep, jiyrma bes tósektik emhana, dárihana, balabaqsha, sábiler úii, ár brigadada klub, naubaihana jáne t.b. qúrylystardy júrgizdi. Búlardyń barlyǵy újymshar tabysynyń esebinen salyndy, – deidi aǵamyz.
Al Bolat Qismetov aǵamyz Núrmolda atamyzdyń Múqyry auylyn qalai kótergenin bylai eske aldy:
– 1967 jyly oblys deńgeiinde shabandar toiy boldy. Ol meniń mektepti bitirgen kezim. Sol toida Núrmolda atamnyń minberde túryp:
– Aǵaiyndar, mine, bir jarym jylda Karl Marks újymsharyn (Búgingi Múqyry auyly) ayaǵyna tik túrǵyzdym. Kórsetkishimiz SHúbar auylyna jetti. Amanshylyq bolsa, endi bir-eki jylda SHúbardy basyp ozatyn bolamyn, – dep sóilep túrǵan beinesi kóz aldymda saqtalyp qalypty.
Ókinishtisi, atamyz ol kúndi kóre almady. Sol jyly qarasha aiynyń 17 júldyzynda dúnieden ozdy. Biraq auyldastar arasyndaǵy berekesizdikti shektep, bauyrmaldyqty bekemdedi. Sol tústa júrt naryq degenniń ne ekenin bilmei túrǵan kezde Múqyryǵa qauyn-qarbyz ektirip, ony Reseidiń soltústik óńirlerine satyp, túsken qarajatqa sol jaqtan aǵash materialdaryn aldyryp, Múqyry auylynyń ekonomikasyn kóterdi. Múqyry alǵash qúrylǵanda qúrylystary shashyrańqy, retsiz, kúrejoldyń eki jaǵyna jaryla ornalasqan újymshar eken. Núrmolda atamyz júmys tizginin alǵannan keiin, eldiń qauipsizdigi úshin eń aldymen joldyń shyǵys jaǵyndaǵy úilerdi tútas batys jaǵyna kóshirip, bir jazdyń ózinde 240-tan astam úi túrǵyzyp, eldi qonystandyrady. Qarqyndy qúrylys júmysymen qatar qant qyzylshasyn ósirudi bosańsytpady. Núraǵanyń basshylyǵymen salynǵan áleumettik nysandar áli de kópke qyzmet kórsetip keledi. Múqyry auylyn bir jarym jylda júrt tanymastai etip ózgertip, kemeldenuine jol salyp ketti, – deidi.
Qarymdy qalamger Qúttybek Bayandinniń «Nartúlǵa» romanyndaǵy Núrekeńniń «Auyrsam ajaldan qoryqpaimyn, auyl bólek-bólek bolyp kete me dep uaiymdaimyn» degen birauyz sózi elge degen súiispenshiliginiń jarqyn kórinisi ispetti. Rasynda táuelsizdiktiń alǵashqy jyldary sharuasy shalqyǵan, ataǵy Keńes Odaǵyna jaiylǵan SHúbar auylyna da ońai tigen joq. Núrmolda atalarymyz túrǵyzǵan kelbetti ǵimarattar eskirdi. El eńsesin jiyp, jańaruǵa bet alǵan búgingi tańda sol búlingen, tozǵan úiler qaita jóndelip eńsesi biiktei tústi. Biraq, SHúbar, Múqyry auylyndaǵy sol Núrmolda atamyz adymdap júrip jasaǵan josparyna áli kúnge deiin eshqandai ózgeris enbegen. Qazirgi ozyq ólsheu aspabymen teksergende de úilerdiń shegarasy, joldardyń ólshemi dálme-dál shyǵyp otyrǵan. Qysqasy, SHúbar auyly Núrmolda atamyz jasaǵan jobadan auytqmaǵan. Osyǵan qarap-aq, áulie dep tanymasqa bola ma?
Sondai-aq, SHúbar auylyndaǵy ár úi aulasynyń keńdigimen erekshe tanymal. Núrmolda atamyz óz kezinde bir úige 25 sotyktan jer telimin bólgen. Búl márttiktiń belgisi. Múndai jaǵdaidy dúnie júzin sharlasań da kezdestirmeisiń. Sol aulalar búginde shetten kelip, osy auylǵa qonystanǵan qandastardyń kókónis ósirip, bordaqylau ornyn salyp, otbasyn asyrauǵa kóp kómek boluda. Núrmolda atamyz óz auyldastaryna ǵana emes, shetke ketken qazaqtyń búgingi úrpaqtaryna azyq bolar múmkindikti osydan jarty ǵasyr búryn jobalap ketken desem artyq bolmaityn shyǵar. Búl da kóregendiktiń belgisi emes pe? “Ashtyqta jegen qúiqanyń dámi ketpeidi” degen sóz bar. Búl auyldan áli talai daryn shyǵady. Olar bala kúninde azyq bolǵan jaǵdaidy jasap ketken Núrmolda atamyzdyń aruaǵyna máńgi táu etip júretini anyq.
Túiin:
Búǵan deiin de Núrmolda atamyz jaily talai kitap jazylyp, ómiri men eńbegi kóptegen maqalaǵa arqau boldy. Áli de jazyla beredi. Óitkeni, ol kisiniń elge jasaǵan igilikti isi ár dáuirde óziniń ómirsheńdigimen erekshelenip otyrady. Búl maqalada shama-sharqymyzsha atamyzdyń izgi qasietterin jinaqtauǵa tyrystyq. Dese de, el úshin eńbek etken osynau eren túlǵanyń oblys ortalyǵy Taldyqorǵan qalasynda bir eńseli eskertkishi bolmauy keide jandy júdetedi. Atamyz jolyn quǵan Úsh atanyń, Núrekeńdi qatty qúrmettegen Dinmúhamed Qonaevtyń eskertkishteriniń qatarynda Núrmolda atamyzdyń da asqaq beinesi aspanǵa boi sozyp túrsa qalamyzdyń qadiri men sánin arttyra túser edi. Búl kóptiń armany men úmiti. Búl arman da oryndalatyn shyǵar.
Qajet ANDAS
Q-Andas aqparat











