Kók táńiri qoldasyn,
Táńirimniń sáulesi.
Yrys bolyp ornasyn,
Bizder de uaiym bolmasyn!
Qyzailardyń el tileui.
«ILE» MEN «KÚNES» ATAUYNYŃ SHYǴUY
Erte, erte zamanda,
Jer jamylǵysy búp-bútin jatqanda,
Árbir tań móp-móldir bolyp atqanda,
Qazaq elinde Arsylan atty han ótipti. Ol biilik júrgizip, «Keńdik» pen «Teńdikti» úran etip ústap, elin jaqsylyqqa jetelep otyrypty. Ol «Kók táńiri» jaily kóp uaǵyz aityp, túrmys ádetterin de soǵan beiimdepti. Onyń Qúbatóbel atty aqylshysy bolypty. Ol táńirdiń ayanymen aldaǵy bolatyn isti boljap otyrady eken de: «Elim oilana qarańdarshy, kók táńiri jyl saiyn tórt mezgildi, kún men túndi almastyrady. Endeshe biz de táńirdiń isine beiimdelip, túrmys-saltymyzdy ornaqtyruymyz kerek. Jaziraly jer, jaily mekenimiz keń bolumen barshamyzda táńir bergen nesibeden teń igiliktenuimiz kerek!, – dep aqyl aityp otyrady eken.
Kúnderdiń birinde Arsylan han elbasylarmen keńes qúryp otyrǵanda bir últtyń kóshbasshysy:
– Han aǵzam, úrim-bútaǵymyz ósti, el kóbeidi. Endi bizge qandai jaily qonys, bos jer bar. Sony bilmekshi edik? – dep talap qoyady.
Sonda bári Qúbatóbel áuliege qarapty.
Qúbatóbel áulie:
– Olai deseńder, aitaiyn. Kók táńirimniń ayan etuine qaraǵanda, SHyǵysta bir úlken tau bar. El ony Táńir tauy dep ataidy. Ol taudyń eki jaǵynda eki úlken oipat jatyr. Osy taudyń qalyń qatparly ólkelerin órleseńder kóresińder. Ol búdan neshe myń jyl búryn úlken kól bolǵan. Táńirimniń jarylqauymen kóldiń suy yǵysyp, Kókshe teńizge qúiylypty. Sol ólke myń jyldan beri gúldenip, ósip túrypty. Ólkeni órlep túiyǵyna jetseńder Kún táńirimniń shúǵylaly meiirin ábden kórer edińder, – depti.
Sodan soń kóktem shyǵa qyzaidyń bir úlys eli Qúbatóbel áulie aitqan jaqqa kóshipti. Aitsa aitqandai, búl ólkede júgirgen ań, úshqan qústan basqa esh nárse kórinbeidi. Oiy lyqsyǵan orman-toǵai, qyry shúigin shóp. Odan ózge qylqanjapyraqty orman, samyrsyn, shyrsha nu bolyp ósipti. Onyń arǵy jaǵyn aqbas tau qorshaǵan, sai-salasy syńǵyr qaqqan búlaqqa toly eken. Kósh júre ólkeniń túiyǵyna jetkende birneshe adamdy Qúbatóbel áuliege jiberip, osy ólkeniń atyn qoiyp berudi ótinipti.
Qúbatóbel áulie eldiń sálemin alǵan soń:
– Ol búryn sudyń astyndaǵy suly jer edi. Endi nuly jer bolypty. Onyń osyndai tolyqsyǵan kezinde ile-shala sender baryp meken ettińder. Sondyqtan búl ólke «Ile» dep atalsyn. Al onyń eń joǵarǵy túiyǵy táńirimniń shúǵylasy anyq túsip, sáulesi esip túratyndyqtan «Kún es» bolyp atalsyn, – depti.
Sodan beri Qúbatóbel áuliege táńir ózi ayan berip, jerge qoiylǵan Ile men Kúnes degen at jerdiń atauy bolyp, kúni búginge deiin jalǵasyp keledi.
Derekkóz: Tarih talǵarynda [Mátin] : (Tarihi zertteuler, esse, maqalalar) / A. Omaraqyn- Taldyqorǵan : [b. j.] , 2022.– 500 dana . – ISBN 978-601-7865-39-9 (1-t.), ISBN 978-601-7865-36-8 1-tom .– 287 b., suretti .
https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755
“Q-Andas” aqparattyq agenttigi
Jalǵasy bar…











