– Eń aldymen, ózińizdi tanystyryp ótseńiz.
– Meniń aty-jónim Svankulov Ermek Kópjasarúly. Jetisu oblysy, Kerbúlaq audany, Sarybúlaq auylynda dúniege keldim. Qazirgi meken-jaiymda Sarybúlaq auyldyq okruginiń Qaraǵash auyly.
– Újymdastyru, tárkileu kezeńi turaly ne bilesiz?
– Búl qazaq halqyna qarsy ádeii úiymdastyrylǵan sayasi qastandyq boldy. Tárkileu saldarynan halyq malynan aiyrylyp, asharshylyqqa úshyrady. Kópshilik jan-jaqqa bosyp ketti.
– Atańyz Sybanqúl molda qalai quǵyndaldy?
– Sybanqúl molda Tileuberdiúly Qapal óńirinde túrǵan, elge syily, auqatty, dini sauatty adam bolǵan. 1932 jyly jazda NKVD adamdary kelip, túnde ústap áketken. Sodan keiin habarsyz ketken. Atylǵan degen derek bar, biraq naqty orny belgisiz.
Onyń aiyptary qandai boldy?
– Úlkender aituynsha, atam «iri bai» jáne «din qyzmetshisi» retinde qudalanǵan.
– Otbasy qalai aman qaldy?
– Atamnyń eki áieli bolǵan. Aitbaladan – Kópshilbai (Kópen), Aǵipadan – Kópjasar tuǵan. Quǵyn-súrgin kezinde Kópjasardy kótergen Aǵipa apam Sarqan jaqqa qashyp panalap, keiin Qytaiǵa ótip ketken. Kópen de quǵyndalyp, 16–17 jasynda Qytaiǵa qashyp aman qalǵan.
– Qytaidaǵy ómiri turaly ne bilesiz?
– Aǵaiyndy ekeui 1955 jylǵa deiin Qúlja óńirinde túrǵan. Kópen sot qyzmetkeri bolǵan. Ákem Kópjasar jas kezinde qozy baǵyp, keiin eginshilikpen ainalysqan. 1955 jyly ekeui tuǵan jerge qaita oraldy.
– Tárkilengen múlik turaly qandai derek bar?
Jylqy, siyr, qoi — bárin túgel alǵan. Sarqan jaqtaǵy tau bókterindegi baǵy tárkilenip, keiin balalar úiine berilgen.
– Sybanqúl moldanyń ústalyp áketilgeni turaly ne aitylatyn?
– 1932 jyly jazda túnde NKVD kelip belgisiz sebeppen áketken. Tergeu de, sot ta bolmaǵan. Jerlengen orny belgisiz.
– Balalarynyń keiingi ómiri qalai órbidi?
– Kópjasar men Kópshilbai 1955 jyldary elge oralyp, Kerbúlaq audanynyń Sarybúlaq auylyna qonystanǵan. Ákem shopan bolyp, auyl sharuashylyǵyna eńbek sińirgen.
– Arhivtik qújattar saqtalǵan ba?
– Ókinishke qarai joq. Biz de izdep kórdik, biraq eshqandai resmi derek tappadyq.
– Otbasynyń qazirgi úrpaqtary qaida túrady?
– Negizgi úrpaqtary Qazaqstanda, arǵy bette qalǵandary da bar. Biraq bailanys úzilgen.
– Quǵyn-súrgin qúrbandaryn aqtau turaly pikirińiz qandai?
– Búl tarihi ádilettilik úshin qajet. Ár óńirde múrajailar ashyluy kerek. Analardyń erligine úlken eskertkish qoiylsa deimin. Mektepterde osy taqyrypty oqytu mańyzdy.
Súhbattasqan Qajet Andas,
«Q–andas» aqparattyq agenttigi.











