Jaz mezgili jastar úshin tek tynyǵu uaqyty ǵana emes, eńbekke aralasyp, ómirlik tájiribe jinaityn mańyzdy kezeń. Ásirese, alǵashqy tabysyn tauyp, qoǵamǵa paidaly iske úles qosuǵa úmtylǵan jas buyn úshin búl mezgildiń mańyzy erekshe. Osy baǵytta Taldyqorǵan qalasynyń mansap ortalyǵy júieli júmystar júrgizip, júzdegen jastyń bolashaǵyna jol ashyp keledi.
Taldyqorǵan qalasynyń mansap ortalyǵynyń direktory Azamat Bolatúly Baltabekovtiń aituynsha, biyl júmys izdeu maqsatymen ortalyqqa 5760 azamat tirkelgen. Onyń ishinde 800-den astamy jastar sanatyna jatady.
– Jastardyń eńbekke erte aralasuy olardyń bolashaq kásibi qalyptasuyna tikelei áser etedi. Sondyqtan biz tek júmys tauyp beru emes, olardyń ómirlik baǵytyn aiqyndauǵa kómektesudi de basty mindet sanaimyz, – deidi Azamat Bolatúly.
Búginde tirkelgen azamattardyń 1210-y júmyspen qamtudyń belsendi sharalaryna tartylyp, 550 adam túraqty júmysqa ornalasqan. Al júmysynan aiyryluyna bailanysty 1389 azamat áleumettik járdemaqy alyp otyr. Ortalyq mamandary túraqty júmysy bar azamattardyń zańsyz túrde júmyssyz retinde tirkeluine jol bermeu úshin túraqty monitoring júmystaryn júrgizude.
Jazǵy demalys uaqytynda jastardy júmyspen qamtudyń eń tiimdi tetikteriniń biri qoǵamdyq júmystar. Búl baǵdarlama arqyly jastar qalany abattandyru, áleumettik mekemelerge kómek kórsetu, mádeni jáne bilim beru úiymdaryndaǵy túrli júmysqa tartylady.
– Qoǵamdyq júmys jastardy tek tabys tabuǵa emes, eńbek tártibine, jauapkershilikke, qoǵamdyq ortaǵa beiimdeidi. Búl úlken ómir mektebi, – deidi ortalyq direktory.
Sońǵy jyldary jastar arasynda keń súranysqa ie bolǵan baǵdarlamalardyń biri «Jasyl el» eńbek jasaǵy. Ekologiyalyq mádenietti qalyptastyruǵa baǵyttalǵan búl joba arqyly jastar tabiǵatty qorǵau júmystaryna belsendi qatysady.
Azamat Bolatúlynyń sózinshe, baǵdarlamaǵa 16 men 35 jas aralyǵyndaǵy jastar qabyldanady.
– «Jasyl el» jai ǵana mausymdyq júmys emes. Búl tuǵan jerge degen janashyrlyqty qalyptastyratyn mańyzdy bastama. Jastar aǵash otyrǵyzyp, sayabaqtardy kógaldandyru arqyly el bolashaǵyna óz úlesin qosady, – deidi ol.
Baǵdarlama ayasynda jastar orman alqaptaryn qalpyna keltiru, aǵash otyrǵyzu, kógaldandyru jáne ekologiyalyq aktsiyalarǵa qatysady. Múndaǵy jalaqy mólsheri 85 myń teńge bolsa, qolǵa beriletin qarajat 64 565 teńgeni qúraidy. Júmys mausymy mausymnan tamyz aiyna deiin jalǵasady.
Mansap ortalyǵy jastarǵa tek mausymdyq júmys úsynyp qana qoimai, olardyń kásibi damuyna baǵyttalǵan birneshe memlekettik qoldau tetikterin júzege asyryp keledi.
Solardyń biri jastar praktikasy. Búl baǵdarlama joǵary oqu orny men kolledj túlekterine alǵashqy eńbek tájiribesin jinaqtauǵa múmkindik beredi. Baǵdarlamaǵa qatysushylardyń jalaqysy memleket tarapynan tólenedi.
– Kóp jaǵdaida júmys berushiler tájiribesi joq jastardy júmysqa qabyldauǵa asyqpaidy. Jastar praktikasy osy máseleni sheshuge arnalǵan tiimdi múmkindik, – deidi Azamat Baltabekov.
Sonymen qatar, júmyssyz azamattarǵa arnalǵan qysqa merzimdi kásiptik oqytu baǵdarlamasy da súranysqa ie. Úsh aidan aspaityn oqu kurstary arqyly azamattar jańa mamandyq igerip, túraqty júmysqa ornalasuǵa múmkindik alady. Oqu kezeńinde qatysushylarǵa arnaiy shákirtaqy tólenedi.
Memlekettik qoldaudyń taǵy bir mańyzdy baǵyty kásipkerlik granttar. Búginde júmyssyz azamattar men áleumettik osal top ókilderi óz kásibin bastau úshin 400 ailyq eseptik kórsetkish kóleminde qaitarymsyz grant aluǵa múmkindik ie.
Baǵdarlama «Eńbek» memlekettik jobasy jáne «Bastau Biznes» ayasynda júzege asady. Grantqa júmyssyz azamattar, úsh jyldan aspaǵan jeke kásipkerler, kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasylar, múgedektigi bar azamattar, qandastar, erekshe kútimdi qajet etetin bala tárbielep otyrǵan otbasylar men áleumettik kómek alushylar qatysa alady.
– Memleket jastarǵa da, kásip bastaimyn degen azamattarǵa da naqty múmkindik berip otyr. Eń bastysy belsendilik pen talap, – deidi ortalyq basshysy.
Halyqty júmyspen qamtu baǵytyndaǵy júmystar tek ortalyq qabyrǵasynda ǵana júrgizilmeidi. Biyl Taldyqorǵan qalasynda úsh iri bos júmys oryndary jármeńkesi úiymdastyrylyp, oǵan 500-den astam adam qatysqan. Jármeńke barysynda júmys berushiler men júmys izdeushiler arasynda tikelei bailanys ornatylyp, kóptegen azamat ózine laiyqty qyzmet tapqan.
Ortalyqtan shalǵai ornalasqan auyl túrǵyndary da nazardan tys qalǵan joq. Jyl basynan beri Erkin jáne Ótenai auyldyq okrugterinde úsh ret jyljymaly mansap ortalyǵynyń júmysy úiymdastyrylyp, 50-den astam túrǵynǵa memlekettik baǵdarlamalar boiynsha keńes berilgen. Halyqtyń qúqyqtyq jáne kásibi sauattylyǵyn arttyru maqsatynda 600-den astam aqparattyq buklet pen broshyura taratylǵan.
Búginde aqparattyq nasihat júmystary da jańa formatqa kóshken. «Mansap joly – seniń tabysyń» atty arnaiy audio-djinglder Taldyqorǵan qalasyndaǵy «Dáulet», «Kók bazar», «TSUM», «SHaǵan» jáne «Evraziya» sauda ortalyqtarynda túraqty túrde berilip keledi.
– Ár azamat memlekettik qoldaudyń bar ekenin bilui kerek. Bizdiń maqsat múmkindikti halyqqa jaqyndatu, – deidi Azamat Bolatúly.
Taldyqorǵan qalasynyń mansap ortalyǵy aldaǵy uaqytta da jastardy eńbekke baulyp, azamattardyń kásibi áleuetin arttyru baǵytyndaǵy júmystaryn jalǵastyra bermek.
Eńbek adamdy shyńdaityn úlken mektep. Al jastyq shaqta eńbekke aralasqan azamattyń erteńgi ómirge senimdi qadam basary anyq. Sondyqtan jazǵy demalysty tiimdi paidalanu jastar úshin uaqytsha tabys qana emes, bolashaqqa salynǵan berik negiz.
Qajet Andas,
«Q–Andas» aqparat agenttigi.
