Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Andas Omaraqyn izimen

Qyzailar arasynda keń taralǵan qanatty sózder

Шіденің сенгені Бұғыбай, Бұғыбайдың сенгені бір құда

admin
2026/03/04
Andas Omaraqyn izimen
0
Қызайлар арасында кең таралған қанатты сөздер

Basy

SHideniń ainalasynda birtalai úzeńgi joldas serikteri, batyrlary, aqylshylary men sheshender bolǵan. Batyrlardyń qatarynda ataqty Búǵybai, Qyryqbai, Tiyndar bolsa, SHideniń bes shesheni atanǵan Qúlshyǵashtan Meshpet, Orazaidan Jobalai, Kórpeshten Igibai, Igisat, Qasqaqtardy atauǵa bolady. Batyrlardyń erlikteri kóbinshe SHidemen qatysty aitylady. Qyryqbai Torǵai ishinde Segiz Amanbaidyń úlkeni Tóbettiń tórtinshi úly Saǵittyń balasy. Al Búǵybai SHideniń bauyry, Súttibai auylynan Sársembiniń balasy. Sársembi Qarakerei Qarakesek batyrdyń qyzyn alyp, odan Búǵybai tuady. Naǵashysy Qarakesek Búǵybaidy bala qylyp alyp, sol kisiniń qolynda ósedi. Ol bala jasynan alyp kúshtiń iesi bolyp, beldeskenin shetinen dyǵyp otyrǵan baluan bolyp ósedi. 16 jas kezinde bir arysta ózimen teńdes baluandardyń bárimen beldesip, bárin jyǵady. Sonda aralarynan bireui: «Sińbe, neme, nemeneńe qútyrasyń», – dep qalady. Osy sózdi estigen Búǵybai naǵashy apasyna kelip, istiń mán-jaiyn súraidy.

Sonda sheshesi:

– Qyzdan tuǵan jiensiń. Asyqty jilik ústatyp, bauyryma saldyp alǵanmyn. Qyzai degen elik bar, SHide batyrdyń tuysqanysyń, – deidi.

Búǵybai osydan keiin óz elin tauyp aluǵa qamdanyp, úlkenderdiń aldynan ótedi. Auyl aqsaqaldary jiyldyp, oǵan batasyn berip attandyrady.

Qos atpen jolǵa shyqqan Búǵybaidy jolda úiyqtap jatqan jerinde tonaushylar at-kóligi men qaru-jaraǵyn, kiim-keshegin úrlap, jayau qalady. Kúndiz bekinip, túnde jol júrgen Búǵybai jolshybai kezikken bir auyldyń shetki qonǵan úige tún ishinde úrlanyp kirip, keregede iluli túrǵan jigit kiimin, sóreden azyq-túlik alyp, kermede bailauly túrǵan qos attyń birin erttep minip jolǵa túsedi.

Dál sol kúni jigitterimen jotuylǵa shyqqan SHide batyr Qoitas degen jerde qonyp jatyp, tús kóredi.

Táńerteń joldastaryna:

Túnde túsime Búǵybai kiripti bizdi izdep kele jatqan shyǵar. Aldynan shyǵaiyq, – dep suyt attanady.

Aitqandai, tús aua kóz kórim jerden salt adam kórinedi. Jaqyndap kelip tanysqanda Búǵybai bolyp shyǵady.

Qataryna Búǵybai qosylǵannan keiin SHideniń kúshi tipten arta túsedi. Búybai keiin SHideniń Búratalanyń qystaulyq jerin aluǵa úlken erlik kórsetedi. Keiin Búrqan shoqy, Tosquyr degen jerler Baǵybai qystauy atanady. SHiden, Qyryqbai, Búǵybai qatar júrgende eshkim olarǵa batynyp tise almaidy eken. Osydan keiin el arasynda  «SHideniń sengeni Búǵybai, Búǵybaidyń sengeni bir qúdai» degen sóz tarap, keiin qyzailar arasynda batyrlyq pen senimdilikti beineleitin qanatty sózge ainalyp ketken.

«Zamanyń jaqsy bolsa, jerdiń astynan ústi jaqsy,

Zamanyń jaman bolsa, ústinen asty jaqsy».

Búl Dárubai Súrtiúlynan (1870-1939) taraǵan támsil sóz. Atasy Qoigeldi, ákesi Súrti sol tústa el qúrmetine bólengen adamdar. SHeshesi Aigerim qarakerei mambet ruynyń qyzy. Bala jasynan zerdeli, zerek bolǵan aǵasy SHerinjaptyń qaiyn atasy Qara Ait batyr sibirge jer audarylyp, keiin aqtalyp Semeide túrǵan kezinde Abai Qúnanbaevpen kezdeskeni turaly áńgimelerin kóp estip, qyzailar arasynda Abaidy alǵash tanyǵan adam retinde tarihqa qaldy. Dárubai 1938-1939 jyldary qanisher SHyńshysaidyń qaqpanynan qashyp, el kezip, jasynyp júrgen kezde shyǵarǵan támsiz sózi eken. Onyń elmen qoshtasarda aitqan:

Qarajondai jer qaida,

Qojanazardai el qaida.

Endi kóremiz be, kórmeimiz be, qosh endi,

Aiyrylǵan jerim osy endi, – degen sózi de el arasyna keń taraǵan.

 

Jerdi kórseń Naratqa(1) bar,

Ozatty kórseń Manapqa(2) bar,

Báigeni kórseń keri atqa(3) bar.

 

  1. Narat – Kúnes audanynyń basyndaǵy topyraǵy qúnarly, shóbi shúigin, suy túnyq, tabiǵaty tamasha jer.
  2. Manap Ahmetsheúly (1909-1985) SHińjiyańda túńǵysh ret Ylaistai mal kooperatsiyasyn qúrǵan adam.
  3. Keri at – Narattan shyqqan. 1959 jyly Qytaida ótken birinshi retki at báigesinde bas júldeni ielengen at.

Derekkóz: Tarih talǵarynda [Mátin] : (Tarihi zertteuler, esse, maqalalar) / A. Omaraqyn- Taldyqorǵan : [b. j.] , 2022.– 500 dana . – ISBN 978-601-7865-39-9 (1-t.), ISBN 978-601-7865-36-8 1-tom .– 287 b., suretti .    

https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755

“Q-Andas” aqparattyq agenttigi

Jalǵasy bar…

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 12
Қышқыш қалай жасалған?
Andas Omaraqyn izimen

Qyshqysh qalai jasalǵan?

August 12, 2026
Адамның пайда болуы
Andas Omaraqyn izimen

Adamnyń paida boluy

August 10, 2026
Күн және жұлдыздар
Andas Omaraqyn izimen

Kún jáne júldyzdar

August 5, 2026
كۇن مەن جەر
Andas Omaraqyn izimen

Kún men jer

August 4, 2026
Аспанның биіктеуі
Andas Omaraqyn izimen

Aspannyń biikteui

July 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
Andas Omaraqyn izimen

Jer-kóktiń aiyryluy jóninde (Kúnes audanynyń ańyz-ertegileri)

July 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz