ايت قاپسالاڭ كەزىندە بولىمشەنىڭ ۇستاسى ەكەن. ءبىر كۇنى بولىمشەگە جوعارىدان تەكسەرە توبى كەلەدى. اراسىندا بىرەۋى قاربالاس جۇمىس ىستەپ جاتقان ايت قاپسالاڭنان:
– كاسىپ قالاي؟ – دەپ سۇرايدى.
سوندا ايتەكەڭ:
– ە، سوق، سوق… دەيدى تەمىردى،
تولىقتاپ بەرمەي كومىردى.
بۇيتە بەرسە باسەكەن،
قايتىپ الام نومەردى؟!
بۇلار نومەر بەرمەسە،
قايتىپ سۇرەم ءومىردى، – دەپتى.
نومەر – ول تۇستا ىستەگەن ەڭبەككە قاراي نومەر قويىپ، سول بويىنشا تۇرمىستىق كەرەك-جاراق تاراتىلادى ەكەن.
ايتتىڭ جالعىز سيىرى بار ەكەن. ونى ءارى ساۋىن، ءارى كولىك رەتىندە ىستەتەتىن كورىنەدى. ءبىر كۇنى ايت سيىرىنا ءبىر قاپ بيداي ارتىپ، سول ماڭداعى جالعىز ديىرمەنگە كەلسە، ديىرمەنشى:
– اقساقال، بيدايىڭىزدى ديرمەنگە تارتۋعا ءبىر، ەكى كۇنسىز شيرەت كەلمەيدى، – دەپتى.
سوندا ايت:
– ەي، مۇنىڭع اتى ديرمەن،
ۇيدەي تاستى ۇيىرگەن.
نەگە تارتىپ بەرمەيسىڭ،
كەلىپ تۇرسام سيىرمەن.
قانشا اۋرە قىلىپ مەن،
الدىڭا كەپ بيىل مەن، – دەپتى.
سوندا ديىرمەنشى كۇلىپ جىبەرىپ، بيدايىن تارتىپ بەرىپ، اتتاندىرىپتى.
باققانىم مىناۋ مەنىڭ بال اراسى،
جاققانىم قاراتاۋدىڭ قارا اعاشى.
شاققانى بال ارانىڭ ءدارى بولار،
كەل مەنىڭ ومارتامدى ارالاشى.
بال ارا سياقتانىپ ەڭبەكتەنسە،
ەشكىمنىڭ كەم بولمايدى قارا باسى.
مىسالى، جەڭىل-جەلپى سىرقاتتانساڭ،
بالمەنەن وسى شىققان داۋالانشى.
زامانداستارىنا ەر شاۋىپ بەرگەندە:
سيابەك، قۋانىشبەك، قۇرمانىم-اي،
اينىماي ءبىر ۋادەدە تۇرعانىڭ-اي.
ەر جاساپ بەرەم دەگەن ۋادەم بولىپ،
شوتىمدى قاتتى اعاشقا ۇرمادىم-اي.
ەرتەڭ كۇن مەن جاساعان ەرگە مىنسەڭ،
كورەرمىن سوندا بەرگەن سىيلارىڭدى-اي.
ىستەگەنىم تەمىرشىلىك، تاسشىلىق،
ءازىر بيتتەي تۇرمىستا جوق تاپشىلىق.
تىرلىكتە قولدان كەلگەن ىسىممەنەن،
ىستەي بەرسەم بولدى ەمەس پە جاقسىلىق؟
قارا كۇشپەن تاستى قاجاپ جاتىرمىن،
وسى ءىسىمدى تۇسىنىڭدەر باسشىلىق.
1974 جىلى «اقش پرەزيدەنتى نيكسون قىتايعا كەلىپتى» دەگەندى ەستىگەن اقىن ايت قاپسالاڭۇلى:
– ماو تسزەدۋن دۇنيەنىڭ دانىشپانى،
ويلاعان بولاشاقتى الىستاعى.
قاھارلى ءبىر پاتشانى باس ءيدىردى،
جاۋ جاعى بولساداعى تانىسقالى، – دەگەن ەكەن.
كۇنەس اۋداندىق №1 ورتا مەكتەبىنىڭ ءبىر توپ وقۋشىسى تاقتاي تاسىپ جۇرگەندە الدارىنان ايت قاپسالاڭۇلى شىعا قالادى دا، بالالارعا قىزىقتاي قاراپ تۇرىپ:
– التى بالا كەلەدى ءپان (تاقتاي) كوتەرىپ،
قيسايتپاي ورتاسىنان ءدال كوتەرىپ.
بالالاردىڭ جىگەرىن كورگەن كەزدە،
قويا بەرگىم كەلەدى ءان كوتەرىپ، – دەپ كەلىپ، ارتتا كەلە جاتقان سەگىز بالاعا قاراپ:
– ءپان كوتەرىپ كەلەدى سەگىز بالا،
ءبىر انادان تۋعانداي ەگىز بالا.
ەڭ الدىندا كەلەدى ارىق بالا،
ەڭ ارتىندا قالىپتى ارىق بالا، – دەپ بالالاردى دۋ كۇلدىرىپتى.
جازىپ الىپ، ساقتاعان: انداس وماراقىنۇلى
دەرەككوز:
«دودا: (ايتىستار مەن تاريحي-ەتنوگرافيالىق جىرلارى)» / ا. وماراقىن ؛ قۇراستىرعان: ءا. ماجاي [ج. ب.].
تالدىقورعان.
https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687
«Q-Andas» اقپاراتتىق اگەنتتىگى











